کتاب اصول و مبانی اطفای حریق، تالیف علی شیخ رضازاده تهرانی، به مجموعه اقدامات ضروری جهت مقابله با آتش اشاره می‌کند. این اقدامات به وسیله خاموش کردن، کنترل و یا هدایت آتش‌های ناخواسته انجام می‌گیرد.

حریق یکی از حوادثی است که پیامدهای جانی، مالی و زیست محیطی ناگواری را برای جوامع به دنبال دارد و همه ساله در جوامع مختلف افراد بیشماری قربانی این حادثه می‌شوند. بر طبق اطلاعات موجود نیمی از مرگ و میرهای ناشی از حریق را حریق‌های ساختمانی تشکیل می‌دهند. در کتاب اصول و مبانی اطفای حریق، اولین گام در ایمنی حریق، ارزیابی ریسک به منظور بررسی وضعیت موجود، شناسایی خطرات و اولویت‌بندی انجام اقدامات مورد نیاز جهت ارتقای وضعیت ایمنی است که به آن اشاره شده است.

آتش‌سوزی یکی از قدیمی‌ترین بلایایی است که در صورتیکه به موقع مهار نشود می‌تواند در زمانی کوتاه، دارایی و سلامت افراد را به خطر اندازد. لذا ضروری است اقدامات لازم جهت پیشگیری و کنترل مخاطرات و خسارات آن از طریق رعایت اصول ایمنی حریق به عمل آید.

کتاب اصول و مبانی اطفای حریق در ۸ فصل تهیه شده است و شامل عناوین مهمی چون: تعاریف و شناخت آتش، شناخت مثلث آتش، روش‌های اطفاء و شناخت حرارت، انرژی حرارتی شیمیایی، خطرات ناشی از احتراق، شناخت روش‌ها و عوامل انتقال حرارت و دود، شناخت تهویه، طبقه بندی آتش‌سوزی و شناخت انفجارات است.

اصول و مبانی اطفای حریق می‌تواند برای آتش‌نشانان (شهری، صنعتی، فرودگاهی، نظامی، داوطلب و...) متخصصین ایمنی و بهداشت حرفه‌ای، مسؤولین HSE، افسران ایمنی، مدیران و مسؤولان ایمنی در اماکن، مدیران، و کارکنان کارخانه‌ها و اماکن صنعتی، فرودگاه‌ها، پالایشگاه‌ها، انبارها، شرکت‌ها و مؤسسات دولتی و خصوصی، مدیران مدارس و دانشکده‌ها، و همچنین همه افراد و جامعه مفید باشد.

اهداف آتش‌نشانی حفاظت از سلامت افراد، جلوگیری از آسیب به اموال و حفاظت از محیط زیست است. آتش‌نشانی مهارتی بسیار فنی است که احتیاج به دوره‌های طولانی چه در زمینه‌های عمومی مانند مقابله با آتش و چه در زمینه‌های تخصصی ماند عملیات امداد و نجات دارد.

در بخشی از کتاب اصول و مبانی اطفای حریق می‌خوانیم:

روش‌های اطفاء حریق خاموش کردن آتش:
هرگاه یکی از سه عاملی را که تشکیل دهنده مثلث آتش بوده و ضروری برای انجام عمل احتراق است را از میان برداریم مثلث آتش ناقص شده و فرو می‌ریزد و عمل احتراق متوقف خواهد شد. این عمل را می‌توانیم با برداشتن قطع مواد قابل اشتعال ماده سوختنی یعنی جلوگیری از تغذیه حریق و یا جلوگیری از رسیدن اکسیژن کافی به آتش با استفاده از گازهای
خنثی و یا تقلیل درجه حرارت با استفاده از عوامل خنک کننده آب انجام دهیم که در هر سه صورت آتش سوزی کنترل و متوقف خواهد شد.
پس با توجه به مطالب فوق نتیجه می‌گیریم که به چهار روش می‌توان آتش سوزی را خاموش نمود:
تقلیل درجه حرارت به وسیله سردکردن.
کاهش درصد اکسیژن به وسیله گازهای خنثی.
قطع یا دور ساختن مواد سوختنی به وسیله جداسازی.
قطع واکنش‌های زنجیرهای سوختن.

فهرست مطالب
پیشگفتار
فصل اول: شناخت آتش
فصل دوم: شناخت مثلث آتش، روش‌های اطفاء و شناخت حرارت
فصل سوم: انرژی حرارتی شیمیایی
فصل چهارم: خطرات ناشی از احتراق
فصل پنجم: شناخت روش‌ها و عوامل انتقال دود
فصل ششم: شناخت تهویه
فصل هفتم: طبقه‌بندی آتش‌سوزی
فصل هشتم: شناخت انفجارات
منابع و مأخذ