برای آن که این نظام کارایی و پویایی مداوم و مستمر داشته و راه حل های اساسی و بنیادی برای مسایل و مشکلات موجود خود بیابد، نیازمند آن است که پژوهش را سرلوحه کار خود قرار داده و یافته های پژوهشی را بکار گیرد. یکی از رویکردهای پژوهشی که در سال های اخیر مورد توجه قرار گرفته، درس پژوهی است که بر اساس آن معلمان در جلسات هم اندیشی پیرامون اهداف دروس با یکدیگر به بحث و تبادل نظر پرداخته، برنامه تدریس خود را تدوین نموده، و آن را به مرحله اجرا می گذارند و سپس به نقد و بررسی و اصلاح آن می پردازند. یعنی در سه جنبه طراحی، اجرا و ارزیابی یک برنامه با همدیگر همفکری، همکاری و همیاری می کنند.

درس‌پژوهی چیست؟

درس پژوهی (lesson study) رویکردی جدید در توسعه دانش حرفه‌ای معلمان است که از درون مدارس ابتدایی ژاپن مطرح و گسترش یافته است. درس پژوهی در واقع روش پژوهشی مشارکتی معلمان در کلاس درس است که از آن به عنوان سودمند ترین، کاربردی ترین و مؤثرترین برنامه پرورش حرفه ای معلمان یاد کرده اند. در درس‌پژوهی مثل اقدام پژوهی (action research) معلمان فرصت می یابند تا در طراحی، اجرا و ارزیابی با یکدیگر همکاری، همیاری و مشارکت کنند و مسایل درون مدرسه و کلاس را بکاوند، جوابی بیابند و آن را در عمل بکار بندند و در پایان یک ارزیابی گروهی از کار آموزشی یکدیگر داشته باشند. در درس پژوهی معلمان به صورت گروهی تمرین می کنند، دیدگاه های خود را تبادل و تعامل می کنند و از یکدیگر می آموزند. در درس پژوهی بیش از این که معلمان مبانی نظری آموزش و یادگیری را بیاموزند، مهارت های علمی و کاربردی مربوط به فرایند یاددهی – یادگیری، ارزیابی روش های تدریس، خود ارزیابی و فعالیت های آموزشی را می آموزند. معلمان به طور گروهی موضوع مورد پژوهش را انتخاب کرده و به صورت مشارکتی و در گروه، طرح پژوهش مربوط به آن را تهیه می کنند و به ارزیابی دقیق فعالیت های آموزشی انجام شده در ارتباط با آن موضوع می پردازند. در این شیوه، معلمان دانش آموزان را در پژوهش خود سهیم کرده و در واقع در حین عمل پژوهش می کنند.