در کتاب صدابرداری نوین نوشته مرتضی دهنوی، می‌خواهیم با حرفۀ صدابرداری، دستگاه‌های مربوط به آن و شیوه کار صدابرداری در زمینه‌های مختلف آشنا شویم.

واضح است که آموزش هر حرفه با علاقه و پشتکار و مطالعات جانبی درباره آن میسر است. تجربه‌اندوزی و استفاده از تجارب دیگران نیز همواره می‌تواند فرد را در کار دلخواهش به درجات بالاتری هدایت کند.

بیش از صد سال است که صدابرداری به عنوان یک حرفه شناخته شده است. اولین صدابرداران در ایستگاه‌های رادیویی مشغول به کار شدند. پس از اختراع سینما طولی نکشید که صدا به عنوان عنصر مکمل تصویر در فیلم‌های سینمایی جایی برای خود پیدا کرد.

صدابرداران نیز از استودیوهای رادیویی کم‌کم جذب محیط سینما شدند و حرفه جدیدی به نام صدابردار صحنه به وجود آمد. با رونق کار سینما و اهمیت آن در انتقال پیام و تبلیغ فکر، نحوه به کارگیری صدا و تصویر هم در این صنعت تأثیرگذار روز به
روز دچار تغییر و بهبود روش‌های فنی و هنری گردید. در این میان صدا با توجه به گسترۀ وسیعی که در اختیار دارد؛ در اکثر موارد گوی سبقت را از تصویر ربوده است و در بسیاری از فیلم‌ها؛ کاستی‌های تصویری انتقال پیام را جبران کرده و اهمیت غیر قابل انکار خود را نشان داده است. در کشور ما نیز صدابرداری و خصوصا نوع سر صحنه آن سال‌ها قدمت دارد و افراد زیادی با تلاش و پشتکار خود در جهت تعالی آن زحمت کشیده‌اند. اما متأسفانه دانش تئوریک صدا همراه با کار عملی در این زمینه پیش نرفته و در بسیاری از موارد دچار عقب ماندگی زیادی شده است. نبود یا کمبود کتاب‌های مرتبط با این حرفه به زبان فارسی، عدم آشنایی بسیاری از صدابرداران با زبان‌های بیگانه و متأسفانه کوتاهی در یادگیری را می‌توان از جمله دلایل این نقیصه دانست. در این کتاب سعی شده است تا به ساده‌ترین شکل مطالب تئوری و فنی بازگو شود تا برای همه خوانندگان خصوصا جوانان پرشوری که به صورت تجربی وارد این حرفه شده‌اند؛ قابل استفاده باشد.

در یک فیلم سینمایی یا هر گونه برنامه تلویزیونی افراد زیادی همکاری دارند. کارگردان، تهیه‌ کننده، منشی صحنه، مدیر صحنه، صدابردار، بازیگران، فیلمبردار یا تصویربردار، تدوینگر، طراح دکور، طراح صحنه، چهره‌پرداز، نورپرداز، مسؤل فنی، مدیر تدارکات و... با توجه به نوع برنامه تعدادی از این افراد ممکن است حذف شده و یا تعداد دیگری اضافه شوند. بعضی از مشاغل فوق دارای دستیارانی نیز هستند که با تعاریفی که از حرفه آن‌ها شده است، انجام قسمتی از کار را بر عهده می‌گیرند. در برخی از پروژه‌های سنگین تعداد افراد گروه بالغ بر ده‌ها نفر می‌شود. بدیهی است که افراد فوق هر کدام وظیفه مشخصی دارند و با توجه به این که برنامه‌سازی در تلویزیون و سینما کاری گروهی است، افراد گروه‌های مختلف می‌توانند بر کار یکدیگر تأثیرگذار باشند و در انجام هر کاری باعث سهولت و یا مزاحمت شوند! به همین خاطر افراد هر یک از گروه‌ها باید آشنایی لازم با کار دیگران داشته باشند تا باعث کند شدن روند تولید و یا آسیب رساندن به کیفیت کار نشوند. داشتن روحیه حرفه‌ای مثبت در افراد مختلف یک گروه کاری می‌تواند به انجام درست و با کیفیت کار کمک کند.

در بخشی از کتاب صدابرداری نوین می‌خوانید:

هنگامی که به هر دلیل صدابرداری سر صحنه امکان نداشته باشد یا قرار باشد صدای برنامه‌های خارجی به فارسی (یا زبان دیگر) برگردانده شود، مرحله‌ای از کار صدا آغاز می‌شود که اصطلاحا به آن دوبله می‌گویند. در این برنامه‌ها مدیر دوبلاژ با توجه به داستان و شخصیت‌های آن افرادی را از بین دوبلورها انتخاب می‌کند. متن ترجمه شده در اختیار دوبلورها قرار گرفته و مرحله تمرین و ضبط در استودیو همراه با دیدن فیلم برنامه شروع می‌شود.

سایر مراحل صداگذاری این نوع برنامه‌ها همانند برنامه‌های دیگر است با این تفاوت که در این جا دوبلورها وظیفه مهمی در باز تولید حس و حال بازیگران به عهده دارند و باید با فن بیان خود و ترکیب آن با مفاهیم حسی در حقیقت به جای آن‌ها اجرای نقش کنند.

فهرست مطالب
فصل اول: صدا چیست؟
فصل دوم: تجهیزات صدابرداری
فصل سوم: ضبط صدا
فصل چهارم: صدابرداری صحنه قدم به قدم
فصل پنجم: صدابرداری در استودیوهای تلویزیونی
فصل ششم: صدا در فیلم
فصل هفتم: بلندگوها
ضمیمه: صدابرداری در میدان جنگ
واژه‌نامه