گندم، نان و تنور، ما را به ایامی می‌برد که رقص شعله‌های آتش تنورهای خانگی، حرارت و گرمی را در فضای خانه‌های روستایی پراکنده می‌کرد و این خود بهانه‌ای برای ایجاد انبساط و شادمانی در خانواده‌ها می‌گردید.

در کتاب گندم، نان و تنور با تنوع نان در جغرافیای فرهنگی اردبیل، همراه با خاطرات شیرینی که در کنار گرمای دلچسب تنورها با خوردن خوراکی‌های داغ و خوشمزه تنورپز وجود دارد آشنا می‌شوید. داود کیانی در اینجا از نان به عنوان قوت لایموت که از خمیرکردن آرد و پختن آن به شیوه‌های مختلف بدست می‌آید و تا چند دهه قبل، خوراک غالب اغلب اهالی آذربایجان را تشکیل می‌داده، یاد کرده است. همچنین برای بیان این موضوع، اشاره‌ای هرچند کوتاه به موضوعات دیگری مانند گندم، آرد، آسیاب و ... نیز شده است.

داود کیانی گندم را دانه‌ای افسانه‌ای که به استناد داستان‌های اسلامی به بهای هبوط انسان از بهشت به دست آمده و از نخستین بامداد طلوع زندگانی بشر بر زندگانی وی سایه افکنده، معرفی کرده است.

داود کیانی در سال 1343 در اردبیل متولد شد. به عنوان مترجم و نویسنده همکاری با صدا وسیمای مرکز اردبیل را آغاز کرد و علاوه برمترجمی و نویسندگی، در تهیه و اجرای برنامه‌هایی که اغلب موضوعات آن ها به فرهنگ عامیانه مردم و تاریخ و جغرافیای استان اردبیل اختصاص دارد شرکت نموده است. وی از پیشکسوتان طرح مباحث فولکلوریک در استان اردبیل است و در این حوزه تحقیقات ارزشمندی دارد. داودکیانی در راستای فعالیت‌های فرهنگی خود در شعر و شاعری به زبان ترکی آذری نیز فعالیت دارد.

گندم، نان و تنور در قلمرو فرهنگ عامیانه استان اردبیل نوشتۀ داود کیانی، انتشار یافته در انتشارات محقق اردبیلی، تقدیم به آنان که هنوز هم نان و نمک را حرمت نگه می‌دارند.

فهرست مطالب

مقدمه
گندم
آسیاب
نان
نان‌های حجیم و نیمه حجیم
نان‌های مسطح
نان‌های محلی
نان‌های آئینی و مناسبتی
تنور
گندم، آسیاب، نان و تنور
نان در بایاتی ها
مثل لر
تعبیر خواب
لغات و اصطلاحات
فهرست منابع