در کتاب قارچ‌های بومی منطقه سیاهکل - دیلمان نوشتۀ حسین وش و حمیده طهماسبی، به معرفی انواع قارچ‌های خوراکی و اهمیت آن‌ها پرداخته شده است.

قارچ‌ها جزو گروه نهان زادان هستند و از ادوار قدیم با انسان‌ها بوده‌اند و سوابق فسیلی آن‌ها به دوره پرکامبرین و دونینی برمی‌گردد. قبل از قرون وسطی، یونانیان و رومیان به قارچ‌ها به‌ عنوان غذای مخصوص توجه قابل ملاحظه‌ای داشتند.

قارچ‌ها غذایی سرشار از پروتئین هستند. آن‌ها به همان میزان که مغذی‌اند، خوشمزه نیز هستند. در گذشته تکنیک‌های کاشت قارچ خیلی مناسب نبودند. در حال حاضر تکنیک‌های پیشرفته و علمی وجود دارد که در تولید محصول‌ مطمین‌تر ‌هستند، زیرا پرورش قارچ موضوعی سخت و شبیه به سایر محصولات کشاورزی نیست، به این خاطر که برای موفقیت در این زمینه احتیاج به آماد‌ه‌سازی خاک نداریم. در هند و در هیما چال پراداش مقادیر زیادی قارچ پرورش می‌دهند. هند دارای فروشگاه‌های قارچ با پتانسیل بالاست.

قارچ‌ها برای مدت‌ها به عنوان یک ماده بی‌ارزش به شمار می‌آمدند و مدت کوتاهی است که به عنوان یک ماده مغذی شناخته شده‌اند. اما امروزه به عنوان یک محصول که به‌طور شگفت‌آوری سرشار از پروتئین است شناخته شده‌اند. کارایی قارچ‌های غذایی، کمتر از سایر مخمرهایی که در تهیه آبجو و ساخت داروها استفاده می‌شوند، نیست نظیر پنی سلیوم و استرپتومیسز و سایر موارد. کپک‌هایی که موجب تخمیر می‌شوند در ساخت آبجو، نان و الکل‌ها و... به کار می‌روند. قارچ پنی سلیوم مهم‌ترین منبع برای تهیه آنتی بیوتیک‌های حیاتی نظیر پنی سلین است. همچنین برای درمان بعضی از سرطان‌های مزمن کشنده می‌توان از بعضی قارچ‌ها بهره برد، آگریک که در درمان همه بیماری‌های مزمن و ناخوشی‌ها کاربرد دارد از نوعی قارچ به عنوان پلی‌پاروس‌ آفیسینالیس بدست می‌آید. همه این تلاش‌ها به منظور بهره‌برداری بیشتر و به منظور ایجاد انقلابی در حوزه تولید داروهای مفید و غذاهای مغذی از قارچ بدست می‌آید.

در بخشی از کتاب قارچ‌های بومی منطقه سیاهکل - دیلمان می‌خوانیم:

قارچ‌ها توانایی زیادی در استفاده از هر منبع کربنی دارند، لذا آن‌ها را در اکثر اکوسیستم‌ها می‌توان یافت. برخی از آن‌ها مانند کپک‌های معمولی پنی سلیوم و آسپرژیلوس در صورت وجود رطوبت بر روی بسیاری از مواد رشد می‌کنند. لذا مواد غذایی، میوه جات، سبزیجات، منسوجات، چرم و سایر مواد می‌توانند توسط قارچ‌ها آلوده شده و فاسد گردند. اما برخی دیگر از قارچ‌ها که به صورت انگلی زندگی می‌کنند، تنها بر روی رقم خاصی از گونه میزبان قابلیت رشد و ادامه حیات را دارا هستند. برخی مانند آگاریکوس و وولواریا در مزارع زندگی می‌کنند. در مراتع، چمن زارها، باغات و پارک‌ها نیز انواعی از آن‌ها یافت می‌شوند. برخی از آن‌ها در جنگل‌ها بر روی بقایای گیاهان و نیز تنه درختان رشد می‌کنند.

آگاریکوس کمپس تریس یک نوع قارچ معمولی است که به عنوان یک گندخوار در زمین‌های هموار، چراگاه‌ها و زمین‌های آیش‌بندی شده چسبیده به جلگه‌های پست رشد می‌کند. مراتع با محصولات خیلی کم مناسب‌تر از جنگل‌های متراکم یا جنگل‌هایی با میوه‌های مخروطی شکل هستند بلکه شاید در جنگل‌های نوع دوم و سوم نتوان از این نوع قارچ یافت. این ماده غذایی را به عنوان یک سبزی به حساب می‌آوریم. این نوع قارچ می‌تواند نزدیک درختان و بوته‌های یک باغ رشد کند و میسیلیوم‌های این نوع قارچ می‌تواند حتی به مدت چند سال زیر خاک رشد کند و نهایتا به صورت افقی گسترده شوند اما برای رشدش نیاز به ماده آلی بیشتری در زیر خاک دارد که عموما توسط ریشه‌های گندیده بوته‌ها و علوفه‌ها رشد کرده و باقیمانده‌های سایر سبزیجات تامین می‌گردد. عموما در ماه‌های اکتبر و سپتامبر دما و رطوبت محیط به سطحی می‌رسد که منجر به تشکیل هاگ و سرهای سنجاقی می‌گردد. سرهای سنجاقی از میان لایه‌های مختلف خاک عبور کرده و سرهایشان بالای سطح زمین بلند می‌گردد و سپس سرهای چتری شکلی بر روی خاک گسترده شده و آن را می‌پوشاند. میسیلیوم قارچ آ. کمپرتیس چند ساله است. به طوری که روی آن هایپای بی‌رنگ پراکنده شده‌اند.

فهرست مطالب

پیشگفتار
مقدمه
طبقه‌بندی سیستماتیک گیاهان
زیستگاه
ساختار رویشی قارچ
تکثیر و پرورش
تولید مثل
میکوریزا (همزیستی بین ریشه گیاه با قارچ)
ساختمان ریشه گیاه
بخش اول: مقدمه‌ای بر همزیستی میکوریزی
بخش دوم تا ششم: میکوریزای ویزیکولار آربوسکولار، اریکالی، اکتندومیکوریز و ارکیده ای
آربسکول
انواع نژادهای قارچ‌های خوراکی
انواع قارچ‌های سمی
مزیت اقتصادی تولید قارچ درایران
مشکلات تولید قارچ درایران
فرایند تولید کمپوست، اسپان (بذرقارچ) و قارچ
الف) کمپوست
ب: اسپان یا بذر قارچ
ج: کشت قارچ
ارزش غذایی قارچ‌ها
اهمیت و خواص دارویی قارچ‌ها
دیگر استفاده از قارچ‌ها
قارچ از دیدگاه ائمه معصوم واحادیث
قارچ‌های جنگلی
قارچ‌های جنگلی منطقه سیاهکل–دیلمان
قارچ مخملی
طعم
اندازه
رویش
قارچ تخم مرغی40
رنگ قارچ
رویش
تشخیص قارچ سمی مشابه به قارچ تخم مرغی خوراکی
قارچ‌های درختی
قارچ آتشین
قارچ شیری
قارچ کبوتری
قارچ سمی بسیار مشابه با این قارچ خوراکی
قارچ خرسی
قارچ گزنه
تشخیص قارچ‌های سمی و خوراکی
چگونگی مصرف قارچ‌های خوراکی
سخن پایانی
منابع و ماخذ