کتاب معجزه تشویق در افزایش انگیزه تحصیلی دانش آموزان نوشته‌ی پروانه رضائی، به بررسی اهمیت تشویق و تنبیه، تأثیر شکل، ظاهر و نقش معلم، استفاده از تحسین ویژه و... در افزایش یادگیری می‌پردازد.

تشویق باعث افزایش نیرو و استعداد‌ دانش‌آموزان، بهبود سرعت در کار‌های بدنی و استقامت آن‌ها در کار می‌شود و در شکل‌گیری عادات مطلوب در کودکان و نوجوانان مؤثر است. وقتی دانش‌آموزی را تنبیه می‌کنید نه تنها به هیچ یک از نیازهای اساسی او پاسخ نمی‌دهید بلکه تعادل حیاتی‌اش را بر هم زده و او را با تجربه‌ی ناخوشایندی که همواره از آن فرار می‌کند، مواجه می‌کنید؛ حتی اگر به طور موقت رفتار مطلوب او را کنترل کرده باشید.

استفاده از تشویق و محبت یکی از روش‌های تربیتی بسیار مؤثر است. خدای تعالی رمز پیروزی پیامبر اکرم (ص) را در همین مورد، صدور محبت‌ورزی پیامبر به امت خود می‌داند: به موجب لطف و رحمت الهی برایشان آموزشی نجواه و با آنان مشورت کن (و به آنان شخصت بده).

در صورتی که کودکان از نظر درسی و اخلاقی در وضعیتی غیر قابل قبولی باشند حتماً باید نقطه‌ی مثبتی در رفتار و ظاهر آن‌ها پیدا کرد و از آن برای تشویق استفاده کرد. مثلاً ممکن است موی سرشان اصلاح شده و مرتب باشد و دفتر و کتابشان را خوب نگهداری کنند. به هر حال باید از همان نقطه‌ی مثبت برای موفقیت تحصیلی و انگیزه در آن‌ها استفاده کرد و شخصیت قابل قبولی برایشان ساخت. سرگرمی‌ها و علایق کودک نیز نباید از نظر معلم دور باشد.

در بخشی از کتاب معجزه تشویق در افزایش انگیزه تحصیلی دانش آموزان می‌خوانیم:

رفتار مثبت رفتاری است که مدیران، معلمان و دیگران را خشنود می‌کند. به عنوان مثال دانش‌آموزی که با جدیت کار می‌کند، باعث احساس رضایت بزرگسالان می‌شود. مدیر و معلم نیز از رفتار دانش‌آموز احساس غرور و شادمانی می‌کنند و دوست دارند که رفتار او همچنان باقی بماند. تقویت کردن این روش باعث پاداش دادن به دانش‌آموز می‌شود. اگر به دانش‌آموز پاداش داده شود، رفتار او تکرار می‌شود.

تقویت مثبت بهترین و مؤثرترین روش افزایش رفتار است. تقویت مثبت فرآیندی است که در آن ارائه تقویت کننده مثبت بعد از رفتار، منجر به نیرومند شدن آن رفتار می‌شود و این تقویت کننده‌های مثبت مهم‌ترین عامل افزایش و ادامه رفتارهای ما در زندگی روزانه هستند. معلم کلاس اول دبستان تصمیم می‌گیرد هر وقت دانش‌آموزان موقع ورود به کلاس به او سلام کنند، با لبخند زدن به طرف تمامی بچه‌ها جواب سلام را بدهد و رفتار سلام کردن آن‌ها را تقویت کنند. این امر منجر به افزایش سلام کردن دانش‌آموزان خواهد بود و تشویق به این کار می‌شوند.

فهرست مطالب
مقدمه
عدم انگیزه دانش‌آموز برای یادگیری
تعریف انگیزه دانش‌آموز
عوامل تأثیر گذار بر انگیزه دانش‌آموزان
مزیت‌های انگیزه درونی
پرورش انگیزه در مدرسه
تقویت انگیزه‌های درسی
پیشنهاداتی جهت گسترش روش‌های نوین تدریس و ایجاد انگیزه در مدرسین
راهکارهای ایجاد انگیزه در دانش‌آموزان و تأثیر آن در پیشرفت تحصیلی
روش‌های معلم برای افزایش یادگیری شاگردان
بررسی نحوه تأثیر تشویقی در افزایش یادگیری
تعریف واژه‌ها واصطلاحات
تشویق
تنبیه
اهمیت تشویق
اهمیت تنبیه
پیشنهادات
اصول تشویق
محاسن تشویق
نقد و بررسی تحقیقات انجام شده
جنبه رفتاری تشویق و تنبیه
1. رفتار مثبت
2 . رفتار منفی
3. رفتار خنثی
تأثیر تشویق و تنبیه بر اصلاح و تغییر رفتار دانش‌آموزان
روش‌های منفی کاهش رفتار
مسائل مربوط به تشویق
زبان عدم تشویق
راه‌های تشویق
اثرات نامطلوب عادت به تشویق
تشویق از دیدگاه اسلام
الف) تنبیه در قرآن
ب) تنبیه از دیدگاه صاحب نظران مسلمان
ج) تشویق و تنبیه در نهج البلاغه
تقدم تشویق بر تنبیه
انواع تشویق از نظر اسلام
الف. شیوه کلامی
ب. شیوه مالی
ج. شیوه عاطفی - روانی
د. شیوه ارزشی (معنوی)
مراتب تنبیه
شیوه بیان مطالب برای تنبیه مخاطبان در قرآن
نقش معلم در تشویق
انواع تشویق معلم
چند توصیه برای کاهش مشکلات آموزشی دانش‌آموزان
تأثیر شکل و ظاهر معلم در آموزش
استفاده از تحسین ویژه
اصول تحسین و تمجید سازنده
منابع و مأخذ