کتاب مدیریت ترافیک و حمل و نقل شهری در کلان شهرها، حاصل سال‌ها تجربه نویسندگانی چون سید جلال عرفانیان، سید مصطفی عرفانیان و سید روح الله عربانیان است. این اثر می‌تواند راهگشای خوبی در باب معضلات مدیریت ترافیک و حمل و نقل در شهر بزرگ تهران و دیگر کلان شهرها باشد.

فرآیند برنامه‌ریزی در برگیرنده کلیتی است پیوسته، بخشی از برنامه‌‌ریزی شهری، برنامه‌‌ریزی حمل‌ و نقل شهری است که به همراه برنامه‌‌ریزی بخش‌های کاربری اراضی، زیر ساخت‌ها و سایر بخش‌ها و بعد کالبدی، برنامه‌‌ریزی جامع شهری را تشکیل می‌دهد. وجود نارسایی در روند برنامه‌‌ریزی شهری و به‌ ویژه بخش حمل‌ و نقل شهری، آثار و عوارض زیان‌بار گسترده‌ای را همچون مصرف بالای انرژی، تأخیر در رسیدن به مقصد، آلودگی هوا، کاهش ایمنی شهری و افزایش خطرهای جانی، از بین بردن بافت‌ها و پیوندهای سنتی شهر و نظایر این‌ها، به بار آورده است. به ‌عبارت دیگر این بخش از برنامه‌‌ریزی و مدیریت شهری با زندگی روزمره و روزانه شهروندان در ارتباط مستقیم بوده و ضعف در این حوزه هزینه‌های گزافی را به مردم و مجموعه مدیریت شهری (در سطوح کلان و خرد) تحمیل می‌کند.

بنابراین لازم است که با دیدی جامع و کل‌نگر حوزه حمل ‌و نقل شهری مورد مطالعه، بررسی و تحلیل قرار گیرد. کتاب مدیریت ترافیک و حمل و نقل شهری در کلان شهرها نیز به ‌دنبال بررسی دقیق و تحلیلی حوزه حمل‌ و نقل شهری شهر و شیوه‌های موجود در آن از دیدگاه موضوع حمل ‌و نقل پایدار است که پس از بیان مسئله و تبیین ضرورت موضوع برای دادن چارچوب به کل تحقیق سوالات و فرآیندی که باید تا انتها طی شود بیان می‌گردد و سپس روش تحقیق و شیوه‌های تحلیل و ارزیابی مورد استفاده تشریح شده و در انتها نیز مفاهیم اصلی به‌ کار رفته تعریف می‌شوند.

در طول تاریخ تمدن بشری مسئله حرکت و حمل‌ و‌ نقل از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده به شکلی که همواره تأثیر به‌ سزایی در پیشرفت جوامع انسانی داشته است. طبق منشور آتن شهرها باید چهار عملکرد حیاتی یعنی مسکن، کار، تفریح، ارتباطات (رفت و آمد شهری را به نحو احسن در بطن خود داشته باشند. لذا شبکه ارتباطی و رفت‌ و‌ آمد شهری و در یک کلام حمل و‌ نقل شهری از اهمیت زیادی برخوردار بوده و هست.

حمل ‌و نقل یکی از مهم‌ترین ارکان توسعه‌ی شهری است که برای جابجایی مردم و کالاها ضروری بوده و دستیابی به بهره‌وری سازنده در مناطق شهری فقط با تأمین نیازهای جابجایی برآورده خواهد شد. حمل ‌و ‌نقل پایدار شهری در واقع حرکت روان وسایل نقلیه، مردم و کالاهاست که مستلزم آسایش مردم و پایداری محیط با مطلوب‌ترین هزینه و تلاش است. حمل‌ و‌ نقل به عنوان یکی از محوری‌ترین عناصر کنترل کننده‌ی توسعه، نقش شاخص و ویژه‌ای در زمینه‌ی توسعه پایدار دارد. از این رو عبارت «حمل و نقل پایدار» به‌ وجود آمده است که بیان کننده سیاست‌های خرد و کلان حمل‌ و نقلی است تا در کنار هم بتوانند زمینه‌ساز توسعه براساس مفهوم پایداری گردند.

در کتاب مدیریت ترافیک و حمل و نقل شهری در کلانشهرها می‌خوانیم که یک شهر مدرن باید دارای یک سیستم حمل‌ و‌ نقل کارآمد و گسترده برای ایجاد ارتباطات، دسترسی و ارتباط مابین مناطق مختلف آن باشد. یک سیستم حمل ‌و ‌نقل جامع و پایدار باید مشکلات متعددی نظیر آلودگی هوا، آلودگی صوتی، جداسازی زیست گاه‌های گونه‌های وحشی، ترافیک و غیره را کاهش دهد. جوامع امروزی نیازمند سیستم حمل‌ و‌ نقل پایدار برای کاهش این مشکلات و ایجاد سیستم حمل‌ و نقل مؤثر و کارآمد هستند.

فهرست مطالب
فصل اول: کلیات تحقیق
مقدمه
فصل دوم: مبانی نظری تحقیق
مقدمه
سیر تکامل تفکر برنامه ریزی حمل و نقل شهری در جهان (پس از دهه 1980)
نظریه‌های حمل و نقلی انسان محور بعد از دهه 1980
سیر تکامل تفکر برنامه ریزی حمل و نقل در ایران
نظریه‌ها و دیدگاه‌های مرتبط با حمل و نقل پایدار
نظریه توسعه پایدار - توسعه پایدار شهری
جنبش نوشهرسازی (نوشهرگرایی)
راهبردهای عمده حمل و نقل پایدار
سیاست‌های عمده حمل و نقل پایدار
اصول برنامه ریزی و سیاست‌گذاری در دستیابی به حمل و نقل پایدار
محدودیت تردد وسایل نقلیه
تغییر ساختار شهری و کاربری زمین
کاهش نیاز به سفر و تقلیل تأثیرات سوء حمل و نقل
ترویج دوچرخه سواری
گسترش حمل و نقل عمومی
تغییر فرهنگ استفاده از وسایل نقلیه‌ی شخصی
مدیریت ترافیک
توجه به نقش شبکه حمل و نقل در مدیریت بحران حوادث طبیعی
شاخص‌های حمل و نقل پایدار
چالش‌های اصلی توسعه پایدار حمل و نقل
چالش‌های پایداری مالی و اقتصادی حمل و نقل
چالش‌های پایداری محیطی و بوم شناسی حمل و نقل
چالش‌های پایداری اجتماعی و توزیعی حمل و نقل
فصل سوم: حمل و نقل پیاده‌ محور
مؤلفه‌های تأثیر گذار در محیط‌های پیاده مدار
اصول و معیارهای حملونقل پیاده مدار
راهبردها و سیاست‌های حملونقل پیاده مدار
نتیجه گیری
دوچرخه سواری
پیشینه تردد دوچرخه در جهان و ایران
انواع مسیرهای دوچرخه
عوامل مؤثر در طراحی شبکه دوچرخه سواری موفق شهری
جمع بندی و نتیجه گیری
فصل چهارم: شیوه بررسی متغیرهای پژوهش
مقدمه
تکنیک‌های آماری مورد استفاده در توصیف و تحلیل اطلاعات
چارچوب مفهومی مدل روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) گروهی
چارچوب مفهومی مدل SWOT - ضرورت و کاربرد تحلیل SWOT در شهرسازی
مفاهیم پایه تحلیل SWOT
جمع‌بندی
فصل پنجم: بررسی نمونه موردی و ارائه یافته‌ها
مقدمه
حمل و نقل عمومی و نیمه عمومی
انجام مقایسه زوجی معیارها و زیرمعیارها (در صورت وجود)
انواع راهبردهای امکانپذیر
نتایج حاصل از مراحل روش AHP
نتایج حاصل از مراحل روش SWOT
مرحله اول: ماتریس ارزیابی عوامل داخلی و عوامل خارجی و ماتریس بررسی رقابتی
مرحله دوم - تعیین جایگاه راهبردها
مرحله سوم - تصمیم گیری؛ تعیین اولویت راهبردها با استفاده از تکنیک QSPM
جمع بندی
فصل ششم: نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات
مرور مراحل انجام کار بر روی مورد مطالعاتی
پرسش‌های تحقیق
نتیجه گیری
پیشنهادات
منابع
منابع لاتین