کتاب روان شناسی زبان به قلم فرهاد شیویاری و آرزو صفریانی، جنبه‌های روانشناختی زبان را مورد بررسی قرار داده و چگونگی به کار بردن اصول روان‌شناسی زبان در مباحثی چون حافظه، تمرکز، رابطه تفکر با زبان و... را نشان می‌دهد.

گاهی ممکن است تلفظ کلمه‌ای را به خاطر داشته باشید اما معنی آن را فراموش کرده باشید. رابطه تصویری و صوتی زبان نیز یکی دیگر از مباحث زبان و حافظه بشمار می‌رود یعنی این سوال در ذهن ایجاد می‌شود که رابطه خواندن و نوشتن، که از نشانه‌های دیداری استفاده می‌کنند، از یک سو و گفتن و شنیدن که از نشانه‌های صوتی یا شنیداری بهره می‌گیرند از سوی دیگر، به چه صورت است و این ارتباط‌ها چگونه در حافظه نگهداری می‌شوند و عبور از یکی به دیگری چطور صورت می‌گیرد.

روانشناسی زبان ریشه در سنت زبان‌شناسی چامسکی دارد و یادگیری زبان اول، زبان دوم و تولید درک گفتار از جمله موضوعات اصلی آن بشمار می‌رود اما کتاب روان شناسی زبان (Language psychology) نشان می‌دهد که حوزه مطالعاتی روان‌شناسان حیطه گسترده‌تری را مورد بررسی قرار می‌دهد و مباحثی چون حافظه، تمرکز، پردازش محتوای تفکر و تصمیم‌سازی را دربرمی‌گیرد.

چامسکی معتقد بود که اگر ماهیت زبان به خوبی شناسایی شود، می‌توان به کمک آن به شناخت ذهن انسان رسید. البته او اولین پژوهش‌گری نبود که دو مقوله‌ی زبان‌شناسی و روان‌شناسی را به یکدیگر پیوند داد، پیش از چامسکی نیز محققان بسیاری درباره پدیده‌هایی روان‌شناختی که بر کاربرد زبان تاثیرگذار بود را مورد مطالعه قرار داده بودند.

در بخشی از کتاب روان شناسی زبان می‌خوانیم:

در تعریف ماهیت "خواندن"، باید نقش خواندن را در جامعه مورد توجه قرار داد. ما در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که داشتن این مهارت را نوعی "باسوادی" می‌دانند. البته اخیرا استفاده از رایانه و دیگر وسایل ارتباط جمعی نیز جزئی از خصوصیات باسوادی است و هر روزه نیاز به خواندن افزایش می‌یابد و افراد مجبورند در محل کار، هنگام رانندگی، خرید و موارد دیگر، مطالبی را بخوانند.

گرچه در زندگی نوین در ارتباط با فناوری، موارد معدودی دیده می‌شوند که نیاز به خواندن ندارند، ولی تمام نهادهای فرهنگی، دولتی و اقتصادی با زبان نوشتاری سر و کار دارند و رفع نیازهای جامعه به قدرت خواندن افراد بستگی دارد. اوقات فراغت و گاهی تفریحات ما نیز با خواندن روزنامه، مجله، کتاب و گزارش می‌گذرد.

خواندن دستیابی به افکار و اندیشه‌های دیگران را در اقصی نقاط دنیا ممکن می‌سازد. خواندن در تحصیل و آموزش و پرورش نقش بسزایی دارد. نه تنها نظام آموزشی به خواندن مطالب زیادی در فرآیند یادگیری نیاز دارد، بلکه قدرت فرد در این مهارت نیز یکی از شاخص‌های موفقیت در کار است. (بانز و دیگران، 1984)

اینک ببینیم خواندن مستلزم چه مواردی است؟ زبان آموزان چه باید انجام دهند تا معنی صحیح را از متنی به دست آورند؟ پاسخ به این سوال‌ها به هدف خواندن و زبان‌آموز بستگی دارد. گاهی هدف او یافتن یک واقعیت یا مفاهیم مشکل و جدید، و گاهی پیگیری سرگذشت فرد یا افرادی در یک داستان و امثال آن است. زبان آموز باید بتواند، بین کلمات روی کاغذ و زبانی که می‌داند ارتباط و هماهنگی برقرار کند و این عمل نشان دهنده جهش و گام بزرگی در رشد ذهنی کودکان است. برای خوب خواندن، زبان آموز باید بتواند بین کلمات، صدا و معنی آن‌ها ارتباط برقرار کند و این فرایند را "رمز خوانی" می‌نامند.

فهرست مطالب
فصل اول:حوزه مطالعه روانشناسی زبان
فصل دوم: فراگیری و یاد گیری
فصل سوم: زبان و اندیشه
فصل چهارم: مغز و ذهن
فصل پنجم: زبان پریشی و انواع آن
فصل ششم: نظریه‌های فراگیری زبان
فصل هفتم: درک زبانی
فصل هشتم: تولید زبان
فصل نهم:مدل‌های درک زبان
فصل دهم: مدل‌های تولید زبان
منابع