زمان و روش جمع آوری و همچنین خشک کردن گیاهان و گل‌های دارویی نیازمند رعایت و بکارگیری برخی توصیه‌های کاربردی است که دو عضو هیات علمی پژوهشکده گیاهان دارویی سازمان جهاد دانشگاهی به آن پرداخته‌اند.

دکتر محمدرضا لبافی با بیان اینکه، کمیت و کیفیت مواد موثر، و اثرات درمانی گیاهان دارویی مستقیما به زمان جمع آوری آنها بستگی دارد، در ارتباط با زمان جمع آوری گیاهان دارویی توضیح داد: زمان مناسب جمع آوری، یک روز خشک و زمانی است که گیاه رسیده و حداکثر میزان مواد موثر در آن ایجاد شده باشد.

وی افزود: در این شرایط پس از جمع آوری، باید به سرعت آنها را خشک کرد و گیاهان خشک را باید دور از نور نگه داشت تا از اکسید شدن مواد آن و تبخیر شدن اسانس آنها جلو گیری شود.

عضو هیات علمی پژوهشکده گیاهان دارویی سازمان جهاد دانشگاهی تاکید کرد: برای جلو گیری از کپک زدن گیاهان باید در جای هوادار، خشک و گرم به خشک کردن آنها پرداخت و خشک کردن گیاهان زیر هودهای فن دار و اتاق های آفتاب گیر و دارای در باز کاملا مناسب است.

وی با بیان اینکه، خشک کردن گیاهان در مقدار زیاد می تواند در یک باغچه یا زمینی که رطوبت نداشته باشد با کمک یک فن دارای قدرت کم صورت گیرد، تاکید کرد: برای خشک کردن گیاهان هیچ گاه نباید از محیط گاراژ و نظایر آن استفاده کرد چراکه بوی بنزین و دود آنها را خراب می کند.

لبافی خاطرنشان کرد: در شرایط مناسب ذکر شده گیاهان دارویی می توانند حداکثر به مدت یک هفته خشک شوند و مدت زمان بیشتر از این باعث کاهش بوی گیاهان و کم رنگ شدن آنها می شود.

عضو هیات علمی پژوهشکده گیاهان دارویی سازمان جهاد دانشگاهی در خصوص درجه حرارت مناسب اتاق برای خشک کردن گیاهان دارویی اظهار داشت: این دما باید بین ۲۰ تا ۳۲ درجه سانتیگراد باشد.

وی همچنین گفت: برای نگه داری گیاهان خشک شده نیز باید از ظروف شیشه ای رنگی یا چینی در دار استفاده کرد و در صورتی که ظروف شیشه ای رنگی موجود نباشد، بهتر است آنها را در کمد های تاریک قرارداد. لبافی همچنین تاکید کرد: تاریخ خشک کردن گیاهان را باید با بر چسب بر روی آنها یادداشت کرد چراکه گیاهان خشک شده در شرایط مناسب بین ۱۲ تا ۱۸ ماه قابل مصرف هستند.

توصیه‌هایی برای جمع آوری، خشک کردن و نگهداری گل‌های دارویی

اما مدیر پژوهش و عضو هیات علمی پژوهشکده گیاهان دارویی سازمان جهاد دانشگاهی نیز در رابطه با روش های جمع آوری، خشک کردن و نگه داری گلها تاکید کرد: گل ها باید بعداز طلوع آفتاب وقتی که شبنم ها تبخیر می شوند جمع آوری شوند، چون شبنم باعث افزایش رطوبت و پوسیدگی می شود.

دکتر مجید قربانی نهوجی اظهار داشت: بهترین زمان برای اکثر گل ها هنگامی است که کاملا باز می شوند، البته استثناء نیز وجود دارد برای مثال گل های پیرتر بعضی گیاهان که خاصیت حشره کشی دارند باید زودتر جمع آوری شوند.

این عضو هیات علمی پژوهشکده گیاهان دارویی سازمان جهاد دانشگاهی تاکید کرد: گلبرگ ها چون به سرعت خراب می شوند باید آنها را در یک سطح مانند سینی خشک کرد.

وی همچنین گفت: در مورد گل های ریز و کوچک مانند اسطو خودوس (لاوندر) مانند دانه ها عمل می کنیم، به این گونه که قبل از ریختن گل ها از حدود ۲۰ سانتی متر سر شاخه های گلدار را جدا و آن را به طرف پایین آویزان می کنیم.

قربانی با تاکید بر اینکه، برای خشک کردن گیاهان باید دقت لازم را برای جداکردن کلیه حشرات یا ناخالصی داشته باشیم افزود: گل ها را می توان روی کاغذ خشک یا روزنامه خشک کرد. همچنین گل هایی را که دارای نهج (قسمت وسط) بزرگ می باشند، باید بعد از جدا کردن گل برگها، قسمت وسط دور انداخته شود.