برخی گیاهان و مواد غذایی حاوی ترکیباتی هستند که در مطالعات آزمایشگاهی، فعالیت ضد باکتریایی یا ضد میکروبی از خود نشان داده اند. سیر، زنجبیل، بابونه و پونه کوهی از جمله گیاهانی هستند که درباره این ویژگی آن ها پژوهش هایی انجام شده است.

البته یک نکته مهم وجود دارد: فعالیت ضد میکروبی یک گیاه در آزمایشگاه به این معنا نیست که می توان از آن به عنوان جایگزین آنتی بیوتیک برای درمان عفونت استفاده کرد. در عفونت های باکتریایی، تشخیص و درمان مناسب پزشکی اهمیت دارد.

1. سیر؛ ترکیبی با فعالیت ضد باکتریایی
سیر حاوی ترکیبات گوگردی مختلف است که یکی از شناخته شده ترین آن ها آلیسین است. این ترکیبات در مطالعات آزمایشگاهی توانسته اند رشد برخی باکتری ها را مهار کنند.

بخشی از پژوهش ها نیز اثر عصاره سیر را بر باکتری هایی مانند اشریشیا کلی (E. coli) بررسی کرده اند.

با این حال، نتایج آزمایشگاهی را نباید به معنای آن دانست که خوردن سیر می تواند یک عفونت باکتریایی را درمان کند. سیر می تواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد، اما جایگزین داروی تجویز شده توسط پزشک نیست.

2. بابونه؛ گیاهی با ترکیبات ضد میکروبی
بابونه آلمانی از گیاهانی است که ترکیبات فعال آن در مطالعات آزمایشگاهی از نظر فعالیت ضد میکروبی بررسی شده اند.

برخی پژوهش ها نشان داده اند که عصاره بابونه می تواند در شرایط آزمایشگاهی بر رشد بعضی باکتری ها و قارچ ها اثر بگذارد.

بابونه همچنین به طور سنتی به صورت دمنوش مصرف می شود و از آن برای کمک به آرامش و برخی ناراحتی های گوارشی استفاده شده است.

البته استفاده از بابونه برای درمان عفونت های جدی، به ویژه عفونت های دندانی یا عفونت های مقاوم به دارو، نباید جایگزین درمان پزشکی شود.

3. زنجبیل؛ سرشار از ترکیبات فعال
زنجبیل علاوه بر کاربردهای غذایی، حاوی ترکیبات زیست فعال متعددی است که در پژوهش های آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفته اند.

برخی مطالعات، عصاره زنجبیل را از نظر توانایی مهار رشد بعضی از باکتری ها بررسی کرده اند. ترکیبات موجود در زنجبیل همچنین به دلیل داشتن ویژگی های ضدالتهابی و آنتی اکسیدانی مورد توجه پژوهشگران قرار دارند.

مصرف زنجبیل در مقدار معمول غذایی می تواند بخشی از یک رژیم متنوع باشد، اما نمی توان آن را به عنوان یک آنتی بیوتیک طبیعی برای درمان عفونت در نظر گرفت.

4. پونه کوهی؛ سرشار از کارواکرول
پونه کوهی یا ارگانو حاوی ترکیباتی مانند کارواکرول و تیمول است که فعالیت ضد میکروبی آن ها در مطالعات آزمایشگاهی مورد توجه قرار گرفته است.

این ترکیبات در شرایط آزمایشگاهی توانسته اند بر رشد برخی باکتری ها و قارچ ها اثر بگذارند. به همین دلیل، عصاره ها و روغن های گیاهی حاصل از پونه کوهی در پژوهش های مربوط به ترکیبات ضد میکروبی بررسی می شوند.

با این حال، این نتایج به معنای آن نیست که مصرف پونه کوهی یا روغن آن می تواند عفونت های انسانی را درمان کند. به ویژه روغن های اسانسی غلیظ نباید بدون آگاهی و توصیه متخصص مصرف شوند.

طبیعی بودن به معنای آنتی بیوتیک بودن نیست
سیر، زنجبیل، بابونه و پونه کوهی همگی حاوی ترکیبات جالبی هستند که از نظر فعالیت ضد میکروبی مورد مطالعه قرار گرفته اند. با این حال، بیشتر شواهد مربوط به اثر ضد باکتریایی این گیاهان از مطالعات آزمایشگاهی یا مطالعات مقدماتی به دست آمده است.

بنابراین بهتر است آن ها را بخشی از یک رژیم غذایی سالم بدانیم، نه جایگزینی برای آنتی بیوتیک.

اگر پزشک برای یک عفونت باکتریایی آنتی بیوتیک تجویز کرده است، قطع یا جایگزین کردن آن با گیاهان دارویی بدون مشورت پزشک می تواند خطرناک باشد؛ به ویژه در عفونت های جدی یا عفونت هایی که احتمال گسترش آن ها وجود دارد.