ما در این گفتار سعی کرده ایم که گوشه ای از عظمت آن حضرت را از منظر وحی نشان دهیم و از کلام خالق، افضل مخلوقاتش را بشناسیم.

1. بزرگترین افتخار او این بود که بنده واقعی رب العالمین بود: <سُبْحَانَ الَّذِی أَسْرَی بِعَبْدِهِ ...> اسراء/1؛ پاک و منزه است خدایی که بنده اش را در یک شب، از مسجد الحرام به مسجد الاقصی برد ... .

2. او مایه رحمت بود، نه فقط برای انسانهای زمان خود و بشریت، بلکه برای تمامی جهانیان: <وَمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِینَ> انبیاء/107؛ و ما تو را جز برای رحمت برای جهانیان نفرستادیم.

3. او بهترین الگو بود برای کسانی که امید به خدا و روز قیامت دارند: <لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ کَانَ یرْجُوا اللَّهَ وَالْیوْمَ الْآخِرَ وَذَکَرَ اللَّهَ کَثِیراً> أحزاب/21؛ مسلماَ برای شما در زندگی رسول خدا سرمشق نیکویی بود برای آنها که امید به رحمت خدا و روز رستاخیز دارند و خدا را بسیار یاد می کنند.

4. تحمل رنج مؤمنان برای او سنگین بود: <عَزِیزٌ عَلَیهِ مَا عَنِتُّمْ> توبه/128؛ بر او دشوار است که شما دچار رنج شوید.

5. بر هدایت مردم حریص بود: <حَرِیصٌ عَلَیکُمْ> توبه/128؛ اصرار بر هدایت شما دارد.

6. مهربانی خاصی به مؤمنان داشت: <بِالْمُؤْمِنِینَ رَؤُوفٌ رَحِیمٌ> توبه/128؛ با مؤمنان رئوف و مهربان بود.

7. در پرتو رحمت الهی با مردم نرمخو بود: <فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ> آلعمران/159؛ به (برکت) رحمت الهی در برابر آنان (= مردم) نرم (و مهربان) شدی.

8. اخلاقی بس عظیم داشت: <وَإِنَّکَ لَعَلَی خُلُقٍ عَظِیمٍ> قلم/4؛ و تو اخلاق عظیم و برجسته‎ای داری.

9. او نزدیک دو سوم یا نصف یا یک سوم شب را به عبادت با خداوند می‎گذراند: <إِنَّ رَبَّکَ یعْلَمُ أَنَّکَ تَقُومُ أَدْنَی مِنْ ثُلُثَی اللَّیلِ وَنِصْفَهُ> مزمل/20؛ پروردگارت میداند که تو و گروهی از آنها که با تو هستند، نزدیک دو سوم از شب یا نصف یا یک سوم آن را به پا می‎خیزند.

10. کرامت و بزرگواری صفت همیشگی آن حضرت بود: <إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ کَرِیمٍ> حاقه/40؛ این قرآن گفتار رسول بزرگواری است.

11. سخن او از روی هوا و هوس نبود؛ بلکه جز وحی سخنی نمی‎گفت: <وَمَا ینْطِقُ عَنِ الْهَوَی إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْی یوحَی> نجم/3و4؛ و هرگز از روی هوای نفس سخن نمی‎گوید؛ آنچه می‎گوید چیزی نیست جز وحی که بر او نازل شده.

12. نه تنها سخن او، که عمل او نیز فقط بر اساس وحی الهی و معصومانه بود: <إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا یوحَی إِلَی> انعام/50؛ تنها از آنچه به من وحی می‎شود، پیروی میکنم.

13. او بیانکننده و اولین مفسر قرآن بود: <وَأَنْزَلْنَا إِلَیکَ الذِّکْرَ لِتُبَینَ لِلنَّاسِ> نحل/44؛ و ما این ذکر (= قرآن) را بر تو نازل کردیم تا آنچه را که به سوی مردم نازل شده است، برای آنها روشن سازی.

14. اطاعت از فرامین او اطاعت از خداست: <مَنْ یطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ> نساء/80؛ کسی که از پیامبر اطاعت کند، خدا را اطاعت کرده است.

15. تا زمانی که او در بین مردم باشد، آنان از عذاب الهی در اماناند: <وَمَا کَانَ اللَّهُ لِیعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِیهِمْ> انفال/33؛ ولی (ای پیامبر!) تا تو در میان آنان هستی، خداوند آنها را مجازات نخواهد کرد.

16. خداوند به شهری که آن حضرت در آن ساکن است، قسم یاد فرموده است: <لا أُقْسِمُ بِهَذَا الْبَلَدِ وَأَنْتَ حِلٌّ بِهَذَا الْبَلَدِ> بلد/1و2؛ قسم به این شهر مقدس (= مکه)؛ شهری که تو در آن ساکنی.

17. او شاگرد مستقیم خداست: <عَلَّمَهُ شَدِیدُ الْقُوَی> نجم/5؛ آن کس که قدرت عظیمی دارد، او را تعلیم داده است.

18. او سرآمد انبیاست: <تِلْکَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَی بَعْضٍ ... وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجَاتٍ> بقره/253؛ بعضی از آن رسولان را بر بعضی دیگر برتری دادیم ... و بعضی (حضرت محمد صلیاللهعلیهوآلهوسلم) را درجاتی برتر داد.

19. هر پیامبری گواه بر اعمال امت خویش است و آن حضرت گواه بر پیامبران: <فَکَیفَ إِذَا جِئْنَا مِنْ کُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِیدٍ وَجِئْنَا بِکَ عَلَی هَؤُلاءِ شَهِیداً> نساء/41؛ حالِ آنها چگونه است آن روزی که از هر امتی شاهد و گواهی (بر اعمالشان) می‎آوریم و تو را نیز بر آنان گواه خواهیم آورد؟

20. او بر صراط مستقیم است: <إِنَّکَ عَلَی صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ> زخرف/43؛ تو بر صراط مستقیمی.

21. او مشمول فضل عظیم الهی بود: <وَکَانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَیکَ عَظِیماً> نساء/113؛ و فضل خدا بر تو (همواره) بزرگ بوده است.

22. آن حضرت بشارت دهنده و هشدار دهنده برای همه انسانها و در همه زمانهاست: <وَمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا کَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِیراً وَنَذِیراً> سبا/28؛ و ما تو را جز برای همه مردم نفرستادیم تا (آنها را به پاداشهای الهی) بشارت دهی و (از عذاب) او بترسانی.

23. او مورد خطاب ویژه خداوند بود؛ چرا که خطاب خداوند به پیامبران در قرآن کریم به نام آنان است؛ همانند: <وَنَادَینَاهُ أَنْ یا إِبْرَاهِیمُ> صافات/104، <قَالَ یا نُوحُ إِنَّهُ لَیسَ مِنْ أَهْلِکَ> هود/46، <وَقُلْنَا یا آدَمُ اسْکُنْ أَنْتَ وَزَوْجُکَ الْجَنَّةَ> بقره/35، <یا مُوسَی أَقْبِلْ وَلا تَخَفْ> قصص/31، اما در مورد پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم در هیچ جای قرآن خطاب "یا محمد" نیامده است؛ بلکه خطابها با عنوان <یا ایها النبی> احزاب/28، <یا ایها الرسول> مائده/67، <یا ایها المزمل> مزمل/1 و <یا ایها المدثر> مدثر/1 آمده که هر کدام آمیخته با نوعی احترام ویژه است.

24. او و خاندانش از طرف خداوند از هر رجس و پلیدی پاک و طاهر شده بود: <إِنَّمَا یرِیدُ اللَّهُ لِیذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیتِ وَیطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً> احزاب/33؛ خداوند فقط می‎خواهد پلیدی و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملاَ شما را پاک سازد.