کتاب فرهنگواره‌ی نامه نگاری: به همراه آیین نگارش و درست نویسی انواع نامه‌ها نوشته‌ی حسن ذوالفقاری با ورود به حوزه‌هایی چون نامه‌نگاری بین‌المللی، اسناد حقوقی و آگهی‌ها، نحوه نگارش آن‌ها را به شما آموزش می‌دهد.

نوشتار اندیشه‌ی مکتوب ماست، آیا کسی می‌پسندد که اندیشه‌ای ناقص از خود برجای ‌گذارد؟ بی‌شک چنین نیست. تحول، نوسازی و بازسازی در نظام اداری و مدیریتی نیازمند زمینه‌ها و لوازم بسیاری است که از بین آن‌ها می‌توان اصلاح نظام نوشتاری و نامه‌نگاری اداری را نام برد. نقش نامه‌نگاری اداری، به هر صورتی که باشد، در سرعت انجام امور غیر قابل انکار است، مبنای هر تصمیم چه نامه باشد یا گزارش و بخش‌نامه و دستورالعمل، نخست باید بر روی کاغذ بیاید. پس ﺍﺯ ﻣﻬﻤ‌‌‌ﺘﺮﻳﻦ ﺍﺑﺰﺍﺭﻫﺎی ﺭﺳﻴﺪﻥ ﺑﻪ هدف‌های ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ، ﺍﻳﺠﺎﺩ ﺍﺭﺗﺒﺎﻃﺎﺕ رسمی ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﻧﻮﺷﺘﻪ‌ﻫﺎی ﺍﺩﺍﺭی ﺍﺳﺖ.

ﻧامه‌‌های ﺍﺩﺍﺭی ﺍﺯ ﺍﺭﻛﺎﻥ مهم ﺳﺎﺧﺘﺎﺭ ﺍﺩﺍﺭاﺕ هستند و ﻣﻴﺰﺍﻥ ﺩﺍﻧﺶ، ﺗﺨﺼﺺ ﻭ کاردانی کارکنان ﻭ ﻣﺪﻳﺮﺍﻥ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ را نشان می‌دهند. رفع کاستی‌ها و یک‌ دست کردن شکل نامه‌نگاری یکی از ابزارهای بهتر ارائه‌ی فکر و اندیشه و پیام‌رسانی و اطلاع‌رسانی به شمار می‌آید. آموختن شیوه‌های درست نامه‌نگاری و گزارش‌نویسی کاری است که با اندکی مطالعه و ممارست و تمرین ممکن و میسّر می‌گردد.

در کتاب فرهنگ‌واره‌ی نامه‌نگاری، دکتر حسن ذوالفقاری نخست به کلیات نامه‌نگاری و راه‌های نگارش آن به همراه اصول و مبانی صحیح‌نویسی نامه‌های اداری اعم از نشانه‌گذاری، املای لغات، قواعد و ساده‌نویسی نامه‌ها پرداخته و بعد فرهنگنامه‌ی نامه‌نگاری اداری که شامل اصطلاحات و قالب‌های اداری و نحوه‌ی نگارش و نمونه‌هایی از آن است، را به شما معرفی می‌کند.

کتاب حاضر برای کلیه افرادی که خواهان آن هستند تا نوشته‌هایشان بهتر شود و یا در کارشان با نامه‌نگاری‌های اداری سر و کله می‌زنند، کاربردی و مفید خواهد بود.

حسن ذوالفقاری را بیشتر بشناسیم:

حسن ذوالفقاری متولد 1345 در دامغان و فارغ‌التحصیل دانشگاه تهران در رشته‌ی زبان و ادبیات فارسی است. از دیگر آثار او می‌توان، به کتب درسی زبان و ادبیات فارسی برای دوره‌ی دبستان و دبیرستان و پیش‌دانشگاهی و... اشاره کرد.

ذوالفقاری در جشنواره‌های مختلفی، جوایز بسیاری را از آن خود کرده و داوری مجلات ادبی زیادی را عهده‌دار بوده است.

در بخشی از کتاب فرهنگواره‌ی نامه‌نگاری: به همراه آیین نگارش و درست نویسی انواع نامه‌ها می‌خوانیم:

برخی گمان دارند این فن، تنها مربوط به متخصصان رشته‌ی زبان و ادبیات فارسی است و تنها آنان باید این مهارت را بدانند؛ در حالی که یکی از مهارت‌های شهروندی، نوشتن و بیان مطالب به صورت درست و روان است آنگونه که سخن می‌گوییم. ناتوانی دانش‌آموزان و دانشجویان و دانش‌آموختگان از نگارش نامه‌های خصوصی و اداری امروزه امری رایج است. گروهی نیز نوشتن نامه‌ را امری بدیهی فرض می‌کنند. این کار جز دانستن روش‌ها و فنون خاص نامه بستگی به تبحر در شیوه‌ی نگارش دارد. هرکس و در هر رشته و شغل و تخصص و درجه‌ی تحصیلی به دانستن این اصول ساده نیاز دارد. متخصصان و مهندسان نیز در تهیّه‌ی یک نامه‌ی اداری و فنّی یا گزارش باید با اصول اولیه‌ی نگارش و تنظیم نامه‌نگاری اداری آشنا باشند. غلط نوشتن و نامفهوم بودن متن نامه و گزارش علاوه بر بی‌نتیجه گذاشتن مقصود و درخواست، نشانگر ضعف شخصیتی و احیاناً حمل بر بی‌سوادی نویسنده خواهد بود.

برخی از مردم، کارشناسان، کارمندان و تحصیل کردگان به درست‌نویسی و اصول نامه‌نگاری بی‌توجه‌اند. اگر بپذیریم که دنیای امروز عصر ارتباطات است، و نامه‌نگاری رایج‌ترین شکل آن است، پس باید پذیرفت که آیین نگارش اداری یک نیاز اجتناب‌ناپذیر برای همه و به‌ ویژه تحصیل کردگان محسوب می‌شود. جامعه از تحصیل‌کردگان توقع بیشتر دارد. کارکنان سازمان‌های دولتی نیز اگر به اصول درست نوشتن آشنا نباشند، در تهیّه‌ی نامه‌ها و آیین‌نامه‌ها و گزارش‌هایی که باید به اطّلاع هزاران نفر برسد، دچار اشتباه و اختلال شده و گیرندگان دچار بدفهمی می‌شوند. شما خود شاهد بوده‌اید نامفهوم یا مبهم بودن نامه‌ای باعث سرگردانی ارباب رجوع، نامه‌نگاری مجدد و بیهوده و در نهایت صرف وقت و هزینه و هدر رفتن نیروی انسانی شده است. نوشتن جزء جدا ناشدنی در زندگی بشر امروز است. از ساده‌ترین شکل آن که نامه‌نگاری دوستانه، اداری و ارتباطات عادی باشد تا انتقال علوم و فنون. هرچه بتوانیم از این وسیله دقیق‌تر و مؤثرتر استفاده کنیم، انتقال پیام و ارتباط آن آسان‌تر صورت می‌گیرد.

فهرست مطالب
مقدمه
بخش اوّل: نامه‌نگاری اداری
فصل اوّل: کلیات
1. معانی نامه و تعریف نامه‌نگاری اداری
2. سیر تاریخی نامه‌نگاری در ایران
3. جایگاه نامه‌نگاری اداری در انواع نوشته‌ها
4. اهمیت نامه‌نگاری اداری
5. نوشته‌های اداری به مثابه‌ی ابزار ارتباط
فصل دوّم: انواع نامه‌نگاری اداری
1. از نظر قالب
2. از نظر رسمیت داشتن
3. از نظر سطح‌
4. از نظر درون‌مایه و محتوا
5. از نظر درجه‌ی امنیتی
6. از نظر واحد اقدام‌کننده
7. از نظر زمان اقدام
8. از نظر ابزار نامه‌رسانی
فصل سوّم: اجزای نامه‌های اداری
فصل چهارم: مراحل تهیّه‌ی نامه‌های اداری
فصل پنجم: گزارش‌نویسی
1. تعریف
2. اهداف گزارش‌نویسی
3. کارکردهای گزارش
4. انواع گزارش
5. ارکان گزارش
6. مراحل تنظیم گزارش
7. ساختار گزارش
8. فصل‌بندی و عنوان‌گزینی گزارش
9. چکیده‌نگاری گزارش‌ها
فصل ششم: درست‌نویسی نامه‌نگاری اداری
1. نشانه‌گذاری‌
2. شیوه‌ی خطِّ فارسی (پیوسته و جدانویسی)
2. 2. جدانویسی بعضی از واژه‌ها و پیشوندها و پسوندها
2. 3. مجموعه‌ی ام، ای، است،. . .
2. 4. ضمایر ملکی و مفعولی3
2. 5. یای نکره و مصدری و نسبی
2. 6. کسره‌ی اضافه
2. 7. نشانه‌ی همزه
2. 8. ترکیبات
3. املای درست واژگان‌
4. ساده‌نویسی نامه‌های اداری
4. 1. از جمله‌های کوتاه استفاده کنیم
4. 2. پاراگراف‌ها را کوتاه کنیم
4. 3. از ابهام، کلی‌گویی و پیچیده‌نویسی پرهیز کنیم
4. 4. در انتخاب واژگان، اصطلاحات و تعابیر دقّت کنیم
4. 5. از کاربرد نشانه‌ی عربی در فارسی‌ خودداری کنیم
4. 6. از کاربرد تعابیر کلی‌، متناقض و متضاد و عامیانه و نادرست بپرهیزیم
4. 7. از تکرار زاید واژگان بپرهیزیم
4. 8. به کاربرد افعال در نوشته‌های خود دقّت کنیم
4. 9. از حرف‌های نشانه‌ی ربط به‌درستی استفاده کنیم
4. 10. انسجام درونی نوشته را حفظ کنیم
4. 11. به ظاهر نوشته توجّه داشته باشیم
4. 12. پیش از نوشتن درباره‌ی هدف، موضوع، مخاطب، شیوه‌ها فکر کنیم
4. 13. در نوشته‌ی خود صداقت و صمیمت داشته باشیم
4. 14. نوشته را به زبان گفتار نزدیک کنیم
بخش دوّم: فرهنگواره‌ی نامه‌نگاری
آگهی
آگهی استخدام
آگهی ترحیم
آگهی‌ ثبتی
آگهی‌ حصر و وراثت
آگهی خصوصی
‌آگهی عمومی
آگهی مزایده
آگهی مناقصه
آیین‌نامه
ابلاغ‌نامه / ابلاغ / ابلاغیه
اتوماسیون اداری
اجاره‌نامه
اﺟﺎزه‌ﻧﺎﻣﻪ
احضارنامه‌
اخطار
امتیازنامه / ادعانامه
اساسنامه
استعفانامه
استشهادنامه‌ / گواه‌نامه
استعلام
استناد
استوارنامه
اسناد رسمی
اطّلاعیه‌
اظهارنامه
اقرارنامه
ایندکس‌
بازگشت به / در پاسخ
بایگانی‌ یا آرشیو
بخش‌نامه
بیانیه
بیمه‌نامه
پاسخ به مطبوعات
پاسخ
پیام
پیامک (SMS)
پیرو
پی‌نوشت / دستور / هامش
پیام‌های‌کوتاه
پیوست
تبریک
تسلیت
تصویب‌نامه
تعهّدنامه‌
ﺗﻔﺎﻫﻢ‌ﻧﺎﻣﻪ
تقدیرنامه / تشویق‌نامه
تلفن‌گرام‌
تلکس‌
تلگرام
حکم
توصیه‌نامه
حکم انتصاب
حکم کارگزینی
حکم مأموریت
دبیرخانه
درخواست
دستور
دستورالعمل‌ / شیوه‌نامه
دعوت‌نامه
دورنگار (فاکس)
رایانامه (ایمیل)
رضایت‌نامه
رونوشت
سوگندنامه
شخص حقوقی
شخص حقیقی
شرکت‌نامه
شکایت‌نامه
صورت‌جلسه
اجزای صورت‌جلسه
ضمانت‌نامه
طرح‌نامه
عطف
عطف به ماسبق
فرمان
قباله‌نامه
قرارداد
قطع‌نامه
قول‌نامه‌
کارنامک / رزومه (resume)
کارگزینی
کمیسیون‌
گردش کار
گواهی
لایحه‌
مأموریت
متبوع‌
مدیریت‌
مرام‌نامه
مسئولیت مستقیم و غیرمستقیم
مصوّبه
معرفی‌نامه
مقرّرات
نامه‌ی سرگشاده
نامه‌های دوستانه یا شخصی
نامه‌ی گویا
نامه‌ی بازرگانی
نامه‌های بین‌المللی
ﻧﻈﺎم‌ﻧﺎﻣﻪ
نامه‌های مشهور یا ادبی
وصیت‌نامه
وقف
وکالت‌نامه‌
هامش
هرزنامه (spam)
یادداشت اداری
منابع و مآخذ