حسن شکوهی نسب
ایرنا- در حالی جنگ یمن وارد هشتمین سال خود شده که حملات ائتلاف سعودی به این کشور فقیر منطقه به رغم آتش‌بس همواره تکرار و فاجعه بارترین کشتار انسانی را رقم می‌زند؛ بحرانی که در صورت تداوم تا سال ۲۰۳۰، بر پایه برآورد سازمان ملل متحد حدود ۱ میلیون و ۳۰۰ هزار قربانی خواهد گرفت.

از سال ۲۰۱۵ که ائتلاف عربی با محوریت عربستان و امارات و با حمایت آمریکا، کشور یمن را مورد حملات هوایی قرار داد تا کنون بیش از هفت سال می‌گذرد. بازیگران ائتلاف اگر چه به اهداف خود در یمن دست نیافتند اما برایند این حملات و اشغالگری، فاجعه‌ای انسانی را رقم زد که در تاریخ ثبت خواهد شد.

حتی آتش‌بسی که از ۱۳ فروردین ۱۴۰۱ (دوم آوریل ۲۰۲۲) در یمن برقرار شد و در ظاهر همواره تمدید می‌شود اما در عرصه میدانی همواره از سوی کشورهای عربی درگیر جنگ نادیده گرفته می‌شود.

به عنوان نمونه ۱۲ خرداد ماه بود که «هانس گروندبرگ» فرستاده ویژه سازمان ملل متحد در امور یمن از تمدید دو ماه آتش‌بس خبر داد ولی طی روزهای گذشته ۱۷ غیرنظامی یمنی در حملات ارتش سعودی به مناطق مرزی استان «صعده» واقع در شمال یمن کشته و یا زخمی شدند.

اشغالگری ائتلاف سعودی با حمایت برخی بازیگران غربی و نیز سکوت نهادهای به ظاهر حقوق بشری بسترساز تداوم این بحران شده‌است

اشغالگری ائتلاف سعودی با حمایت برخی بازیگران غربی و نیز سکوت نهادهای به ظاهر حقوق بشری بسترساز تداوم این بحران شده‌ است؛ فاجعه‌ای که محور عربی-غربی و رسانه‌های همسو با آنها، بی‌اعتنا از کنار آن می‌گذرند. بنابراین با وجود مصادیق مختلف نقض سیستماتیک و جدی حقوق بین‌الملل بشردوستانه در یمن، ابعاد این فاجعه به طور گسترده منتشر نمی‌شود.

عربستان سعودی و امارات از طریق دیپلماسی پترودلار مانع از اهتمام جدی شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد به پرونده حقوق بشری بحران یمن می‌شوند.

آمارها در این هفت سال چه می‌گویند؟

از آغاز تجاوز عربستان سعودی و امارات به یمن، این کشور در حال تجربه یکی از بدترین بحران‌های حقوق بشری در جهان است.

یمن با چالش های اساسی حقوق بشری از جمله محاصره اقتصادی توسط عربستان و بروز قحطی، تخریب مراکز بهداشتی توسط جنگنده‌های ائتلاف سعودی و شیوع انواع بیماری های واگیردار، تخریب مدارس و اماکن آموزشی و محرومیت دانش‌آموزان از تحصیل مواجه است.

افزون بر آن بازداشت فعالان رسانه‌ای و شکنجه آنان توسط نیروهای مورد حمایت ائتلاف، دستگیری بی دلیل فعالان سیاسی و حبس آنان در زندان های زیرزمینی، بدرفتاری با زنان و دختران آواره توسط گروه های سلفی، تنها گوشه‌ای از مصائب در یمن  جنگ‌زده به شمار می‌رود.

اردیبهشت ماه امسال نیز مرکز تحقیقاتی «عین الانسانیه» در گزارشی از نابودی زیرساخت‌های یمن طی ۲ هزار ۶۰۰ روز گذشته، پرده برداشت و نوشت: طی این مدت ۵۹۰ هزار و ۷۷۰ باب منزل، ۱۸۲ باب ساختمان دانشگاه، ۱ هزار و ۶۲۲ باب مسجد، ۳۷۶ باب ابنیه و تاسیسات گردشگری، ۴۱۳ باب بیمارستان، ۱۲۱۶ باب مرکز آموزشی، ۱۳۹ باب مکان ورزشی، ۲۵۴ باب مکان تاریخی، ۶۰ مرکز رسانه‌ای و محصولات ۹ هزار و ۷۹۹ قطعه زمین کشاورزی ویران شده‌ است.

دوگانه «نفت» و «فروش تسلیحات» همواره بر نگرش دولت‌های مختلف آمریکا به عربستان و ائتلاف عربی اثرگذار بوده‌است

همچنین ۱۵ فرودگاه، ۱۶ بندرگاه، ۳۴۲ نیروگاه، ۶ هزار و ۸۲۷ دهنه پل و راه، ۶۱۴ مرکز اینترنتی، ۲ هزار و ۸۱۵ منبع دخیره آب و ۲ هزار و ۹۵ باب ساختمان دولتی هدف قرار گرفتند.

بر اساس آمار این مرکز تحقیقاتی، ۴۰۵ باب کارخانه، ۳۸۴ دستگاه تانکر انتقال سوخت، ۱۱ هزار و ۹۵۲ باب تاسیسات تجاری، ۴۳۴ مرغداری و دامداری، ۹ هزار و ۸۶۸ دستگاه وسیله نقلیه، ‌۹۷۱ دستگاه خودروی انتقال مواد غذایی، ۶۹۸ باب بازار، ۴۸۲ فروند قایق ماهیگیری، ۱هزار و ۲ باب انبار مواد غذایی و ۴۲۳ پمپ بنزین هدف حمله قرار گرفتند.

تعیین‌کنندگی پترودلار بر راهبرد خاورمیانه‌ای آمریکا

دوگانه «نفت» و «فروش تسلیحات» همواره بر نگرش دولت‌های مختلف آمریکا به عربستان و ائتلاف عربی اثرگذار بوده‌است؛ حال، فردی چون ترامپ به صراحت از «شیرده» بودن این گاو صحبت به میان می‌آورد و بایدن در عمل در پی دستیابی به آن اهداف است. بنابراین اینکه روسای مختلف آمریکا، چشمان خود را بر روی جنایت‌های انسانی در یمن ببندند در تحلیل هزینه- فایده قابل توجیه و بررسی است.

در نگاه منفعت‌محور کاخ‌سفیدنشینان نه قتل هولناک خاشقچی چراغ راهنمای حرکت آمریکا در مارپیچ خاورمیانه است و نه عمق بحران انسانی یمن در این راستا تعیین‌کنندگی دارد

آبان ماه ۱۳۹۹ شبکه خبری «المیادین»، داده‌های وزارت دفاع آمریکا از استمرار فروش سلاح‌های این کشور به عربستان را از ابتدای حمله ریاض به یمن بررسی کرد که نشان می‌داد ریاض از ابتدای جنگ یمن ۶۳ میلیارد دلار از آمریکا تسلیحات خریده‌ است؛ موضوعی که تحلیل‌گران را به این نتیجه رسانده که روابط تیره آمریکای بایدن و عربستان در جریان بحران اوکراین از آن جهت باعث فشار کاخ سفید بر ریاض در زمینه افزایش صادرات نفت نشده که آمریکا به بهانه بحران یمن، سیل سلاح‌های خود را روانه ائتلاف عربی می‌کند.

حتی در جریان سفر چند روز آتی بایدن به ریاض هم برخی منابع مطلع از توافقات جدید تسلیحاتی بین دو کشور خبر می‌دهند.

به تازگی خبرگزاری «رویتز» در گزارش اختصاصی به این سفر اشاره کرده و نوشته‌است: بنابر گفته چهار منبع آگاه به این خبرگزاری، دولت بایدن سرگرم مذاکره درباره احتمال برداشتن ممنوعیت فروش تسلیحات تهاجمی به عربستان سعودی است.

براساس این گزارش، عربستان سعودی بیشتر به دنبال خرید تسلیحاتی چون بمب‌های هدایت شونده «نقطه زن»، موسوم به «پی جی ام» (PGM) است که در دوران ریاست جمهوری ترامپ با وجود مخالفت کنگره آمریکا فروش آن به ریاض تایید شد؛ این همان تسلیحاتی است که سازمان عفو بین الملل در گزارش خود اعلام کرده عربستان با به کار بردن این سلاح مخرب موجب کشته شدن بسیاری از غیرنظامیان در یمن شده‌ است.

بنابراین در نگاه منفعت‌محور کاخ‌سفیدنشینان نه قتل هولناک «جمال خاشقچی» روزنامه ‌نگار منتقد سعودی چراغ راهنمای حرکت کاخ سفید در مارپیچ خاورمیانه است و نه عمق بحران انسانی یمن در این راستا تعیین‌کنندگی دارد. این نفت عربستان است که از نگاه بایدن می‌تواند گره‌های کور و در هم تنیده بحران‌های سیاسی- اقتصادی آمریکا را بگشاید.