مدیر گروه گفتاردرمانی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی گفت: لکنت حدود یک درصد جامعه را درگیر می کند و شیوع آن در پسرها ۳ تا ۴ برابر دخترها است.

اول اردیبهشت ماه، مصادف با بزرگداشت استاد سخن سعدی، روز ملی گفتار درمانی نام گذاری شده، این روز فرصتی مناسب برای ارتقای آگاهی مردم در این زمینه است.

دکتر اکبر داروئی روز چهارشنبه به مناسبت روز ملی گفتار درمانی در گفت و گو به خبرنگار گروه دانشگاه و آموزش ایرنا افزود: لکنت به صورت تکرار صداها، هجاها و کلمات، کشیده اداکردن بعضی صداها یا گیر و قفل روی بعضی از صداها و قطع موقت گفتار روی می دهد؛ به طوری که سخن گفتن را برای فرد مشکل می سازد.

نایب رییس انجمن علمی گفتار درمانی ایران اظهار داشت: به همین دلیل و با توجه به تداوم این وضعیت، سایر فعالیت های فرد مثل درس خواندن، اشتغال و حتی ازدواج ممکن است تحت تاثیر این مشکل قرار گیرد.  

وی تصریح کرد: اختلالات تلفظی و اشکال در وضوح گفتار، اختلال دیگری است که می تواند به تنهایی یا در کنار سایر اختلالات روی دهد. بعضی از این موارد، خفیف هستند مثل تلفظ نادرست یک یا دو صدای گفتاری مانند "ر"، "س" یا "ش" که صرفا توجه شنونده را به خود جلب می کند و تاثیری بر فهم گفته های گوینده ندارد، اما گاهی تعداد صداهای نادرست آن قدر زیاد است که وضوح گفتار گوینده بسیار پایین می آید.  

نایب رییس انجمن علمی گفتاردرمانی ایران ادامه داد: کم شنوایی و شکاف کام، دو عارضه نسبتا شایع هستند که به چنین وضعیتی منجر می شوند.

وی افزود: گفتار درمانی یا آسیب شناسی گفتار و زبان، رشته ای از علوم توانبخشی است که به رفع یا کاهش اختلالات گفتار، زبان و بلع می پردازد. شیوع این اختلالات در دنیا بین ۷ تا ۱۰ درصد کل جمعیت برآورد می شود ولی نسبت آن در میان کودکان بیشتر است.  

مدیر گروه گفتاردرمانی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی گفت: به طور کلی در هر سنی ممکن است اختلال گفتار، زبان یا بلع روی دهد. برخی از این اختلالات مادرزادی هستند و هم زمان با تولد نشانه های آن وجود دارد و برخی از آنها هم اکتسابی به شمار می روند.

داروئی افزود: به عنوان مثال یک نوزاد نارس که هنوز قدرت مکیدن شیر را از سینه مادر یا شیشه ندارد، نیازمند تحریکات حسی- حرکتی از سوی گفتار درمانگر است تا بتواند به تغذیه طبیعی و مستقل دست پیدا کند؛ همین طور فردی که در سنین میانسالی یا بزرگسالی، به علت بیماری مانند پارکینسون یا سکته مغزی، توانایی غذا خوردن، یا صحبت کردن را به طور کامل یا نسبی از دست می دهد. با این همه، همان طور که ذکر شد، تنوع و میزان اختلالات در کودکان بیشتر است.

وی با اشاره به اینکه اختلالات گفتار و زبان هم می توانند به صورت منفرد روی دهند و هم به صورت توامان با دیگر اختلالات، اظهار داشت: تاخیر رشد گفتار و زبان که به صورت صحبت نکردن در زمان مقرر، استفاده از واژگان محدود، ناقص بیان کردن جملات و به طور کلی نداشتن تناسب توانایی صحبت کردن با سن کودک خود را نشان می دهد، از جمله شکایت بخشی از خانواده هایی است که به همین دلیل به گفتار درمانی مراجعه می کنند.

داروئی گفت: این وضعیت در برخی موارد ناشی از مشکلات زمینه ای مانند کم توانی ذهنی، کم شنوایی، اوتیسم و بیش فعالی است که علاوه بر گفتار و زبان، بر رشد سایر مهارت ها و فعالیت های کودک نیز تاثیر می گذارد، هر چند ممکن است بدون علت مشخص جسمی یا روانی هم دیده شود.  

عضو هیات علمی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی گفت: در خانواده هایی که کودک با سایر کودکان و یا بزرگسالان تعامل چندانی ندارد و اطرافیان او، توان یا انگیزه لازم را برای برقراری ارتباط یا بازی کردن با وی ندارند، چنین مواردی به وفور دیده می شود.

وی بیان داشت: مشکلات صوتی که عمدتا به دلیل آسیب دیدن حنجره روی می دهد، از دیگر موارد مراجعه به گفتار درمانی است. افرادی که از صدای خود برای شغل خود استفاده می کنند، نظیر معلمان، خوانندگان، قاریان، مداحان و البته خود گفتار درمانگران در معرض آسیب دیدگی حنجره و متعاقب آن اشکال در صدایشان هستند.

داروئی تاکید کرد: استفاده بیش از حد و نادرست از صدا، بدون رعایت بهداشت صوتی، می تواند به عوارضی مانند گرفتگی صدا یا نفس آلود شدن آن منجر شود.

وی ادامه داد: استفاده از الکل، سیگار و سایر مواد دخانی هم می تواند موجب اختلالات صوتی و حتی سرطان حنجره شود که در صورت احساس تغییر صدا، فرد باید بلافاصله به متخصص حنجره مراجعه کند.

داروئی خاطرنشان کرد: اختلالات خواندن و نوشتن در دوران مدرسه وجه دیگری از اختلال زبان به حساب می آید. مشکل در روخوانی، درک مطلب نوشته شده یا نوشتن کلمات و جملات با یا بدون داشتن الگو، از جمله موارد شایع در برخی کودکان دبستانی است که درصورت رسیدگی نکردن و رفع نشدن، ممکن است به عدم موفقیت تحصیلی و یا ترک تحصیل آنان بینجامد.