کودکی که برای اولین بار به محیط مدرسه وارد می شود؛ در برخورد با محیط جدید و افراد ناآشنا به طور طبیعی کمی استرس و نگرانی دارد، حتی گاهی دانش آموزان در سال های بالاتر نیز در روزهای اول سال تحصیلی این استرس را دارند اما، این حالت موقتی است و به مرور بر طرف می شود. ولی گاه این ترس و دلهره همچنان ادامه پیدا می کند و موجب نگرانی والدین و معلم می شود. زیرا وقتی کودک علاقه ای برای رفتن به مدرسه ندارد از درس ها عقب افتاده و دچار مشکلات تحصیلی می شود و همین مساله رغبتش را به مدرسه کمتر می کند. همچنین تعاملات اجتماعی کودک کم می شود و زمینه ی بزهکاری و مشکلات روانی در او افزایش پیدا می کند. بنابراین توجه به مدرسه هراسی و درمان آن از همان اوایل بروز اهمیت بسیار دارد.
اکثر این کودکان علائمی دارند که نشان می دهد علاقه ای برای رفتن به مدرسه ندارند؛ به این شکل که هنگام رفتن به مدرسه خصوصا صبح ها دچار مشکلاتی مثل؛ دل درد، تهوع، استفراق، سرگیجه، سردرد می شوند و با گریه از والدین می خواهند که آن ها را به مدرسه نبرند یا درکنارشان در مدرسه بمانند؛ اما زمانی که قرار می شود در خانه بمانند یا وقتی که از مدرسه برمی گردند به طور ناگهانی خوب می شوند و همه چیز عادی می شود در روزهای تعطیل نیز این علایم دیده نمی شود.
کارشناسان معتقدند در این کودکان زمینه ی ترس، انزوا طلبی، خجالتی بودن و عدم اعتماد به نفس وجود دارد. برخی نیز معتقدند که هراس مدرسه از اضطراب جدایی ناشی می شود و تأثیر آن به صورت نرفتن به مدرسه بروز می کند به طوری که اکثر این کودکان یک ترس و نگرانی مبهم از احتمال وقوع یک حادثه دارند که با ماندن در کنار خانواده خصوصاً مادر آرامش می یابند. از عوامل دیگر می توان به نبود مهارت های ارتباطی و ناتوانی در برقراری ارتباط با گروه همسالان، فقدان مهارت های خود مراقبتی مثل ناتوانی در استفاده از سرویس بهداشتی همچنین وضع مقررات سختیگرانه در خانه و مدرسه، تهدید، تمسخر و زورگویی هم کلاسی ها، درگیری والدین در خانه، تولد فرزند جدید در خانواده، تغییر مدرسه و.... را عنوان کرد.
متأسفانه برخی از والدین و معلمان گمان می کنند که این ترس کودک واقعی نیست و توجهی به او نمی کنند یا او را مورد سرزنش قرار می دهند که در این صورت مشکل حل نمی شود.
برای درمان مدرسه هراسی ابتدا باید در فضایی آرام و صمیمی با کودک صحبت کنید و او را تشویق نمایید تا همه اتفاقاتی که برایش در مدرسه رخ می دهد یا مسائلی که سبب نگرانی او می شود را برایتان تعریف کند تا بتوانید علت بی میلی او به مدرسه را پیدا کنید. آموزش مهارت های ارتباطی و بالا بردن سطح تعاملات اجتماعی کودک نیز از راه های مؤثر مقابله با مدرسه هراسی می باشد. نکته ای که بسیار اهمیت دارد ایجاد یک شبکه حمایتی امن و شاد در مدرسه و با کمک معلم برای کودک است. والدین نیز باید به کودک اطمینان دهند که از او حمایت می کنند و هر وقت که لازم باشد خود را به کودک می رسانند.بهتر است در روزهای اول سال تحصیلی والدین وقت بیشتری برای کودک بگذارند و اگر لازم است چند ساعتی در مدرسه حضور داشته باشند و به مرور از میزان حضور خود در مدرسه بکاهند. هنگام جدا شدن از کودک به حرف هایش گوش کنید و با خوش اخلاقی از او جدا شوید و در نظر داشته باشید که نادیده گرفتن ترس کودک و برخوردهای خشونت بار مشکل را بیشتر می کند. روزهایی که کودک بدون درد سر به مدرسه می رود به شکل های مختلف او را مورد تشویق قرار دهید. .همچنین اجازه ندهید کودک بدون دلیل موجه در خانه بماند و برایش توضیح دهید که رفتن به مدرسه از وظایف اوست و اگر به مدرسه نرود پیامد بدی برایش خواهد داشت.

باید توجه داشت که اگر به شکل صحیح با ترس کودک از مدرسه برخورد نشود تأثیرات منفی آن تا مدت ها می تواند بر کودک ماندگار باشد. از این رو مهم است که والدین با کمک اولیای مدرسه با اتخاذ تدابیر مناسب محیط را برای دانش آموزان خوشایند کنند تا هم کودکان با آرامش به یادگیری بپردازند و هم والدین از این بابت نگرانی نداشته باشند.

تهیه کننده: فروغ پرهوده