یکی از کارکردهای احزاب در نظام‌های سیاسی تقویت مشارکت مردم در فرایندهای سیاسی است. طبیعتا احزاب در این فضا باید بتوانند این اقناع را برای افکار عمومی به ارمغان بیاورند که حضور و مشارکت آنها در عرصه انتخابات در آینده آنها تاثیرگذار است و به اصلاح روندهای غلط منجر می‌شود و کشور را به سمت و سویی بهتر هدایت می‌کند.

روزنامه آرمان در یادداشتی به قلم حمید قزوینی پژوهشگر تاریخ،‌ نوشته است: طبیعتا احزاب تابع قوانین رسمی و اساسنامه‌ها و مرامنامه‌های مخصوص خود هستند و در چارچوب ساختارهای فکری و سیاسی که در آن شکل گرفته‌اند فعالیت خواهند کرد. نکته‌ای که در این میان حائز اهمیت است که ساختارهای سیاسی رسمی کشور اعم از سه قوه و بسیاری نهادها، احزاب را رقیب خود ندانند بلکه احزاب را شریک خود در تقویت هنجارهای سیاسی و اجتماعی بدانند. احزاب عاملی هستند که می‌توانند نظام را در ایجاد اتحاد ملی یاری کنند. احزاب در حقیقت سعی می‌کنند به کشور کمک کنند در وهله بعد به دنبال اهداف سیاسی خود هستند. در این میان احتمال دارد کمک احزاب از جنس آن چیزی که سیاستمداران دوست دارند و توقع دارند، نباشد.

گاهی اوقات بعضی دستگاه‌ها و برخی افراد انتظار دارند که احزاب ابزاری برای رسیدن به اهدافشان باشند. کارکرد احزاب آن چیزی که برخی تصور می‌کنند، نیست. به گمان من وجود احزاب به تکثر و سلایق مختلف جامعه سر و شکل می‌دهد و آن را سازمان‌دهی می‌کند. احزاب می‌توانند نظرات و گفتمان‌های مختلف را قانونمند کنند و آن را در یک چارچوب منظم ارائه دهند. متاسفانه احزاب در ایران با آن کارکرد اصلی خود فاصله زیادی دارند و مطلوب یک فضای سیاسی پرشور و اشتیاق نیستند.

علل زیادی برای عدم تحقق یک حزب ایده‌آل در ایران وجود دارد که شاید مهم‌ترین آنها قوانین باشند. من معتقدم مسیر رو به پیشرفت است و هر روز احزاب مترقی می‌شوند و روند صعودی را طی می‌کنند و شاهد هستیم تاثیرگذار شده‌اند و در برخی انتخابات حرفی برای گفتن دارند. این توسعه احزاب به دلیل ارتقای آگاهی مردم و توسعه رسانه‌ها رقم خورده است. از سوی دیگر شکل گرفتن مطالبات مختلف جدید در میان مردم، آنها را با نسل‌های گذشته متفاوت کرده است و مشارکت‌پذیری را در آنها ارتقا داده است. خوشبختانه گفت‌وگو نیز در جامعه ما نهادینه شده است و احزاب محفل مناسبی برای این گفتمان‌ها است. احزاب نیز قصد دارند تا به مردم بگویند که به وسیله خرد جمعی و گفتمان می‌توان همزیستی مسالمت آمیز داشت و در امور به توافق رسید.