روز جهانی ایدز در سال ۲۰۲۱ در حالی برگزار می‌شود که برخی از خدمات ضروری در این حوزه به دلیل پاندمی کووید ۱۹ مختل شده است. از این رو، این رویداد امسال بر رفع تبعیض و نابرابری و دسترسی همه افراد به خدمات متمرکز شده است.

ویروس اچ آی وی حدود ۴۰ سال پیش برای اولین بار در اوگاندا دیده شد و پس از آن در سراسر جهان گسترش یافت. بر اساس آخرین گزارش سازمان جهانی بهداشت، در حال حاضر بیش از ۲۵.۷ میلیون نفر در سراسر جهان به این ویروس آلوده هستند.
اچ آی وی یکی از مهمترین معضلات بهداشت عمومی است که تاکنون جان بیش از ۳۵ میلیون نفر را در جهان گرفته است. با این حال با افزایش آگاهی عمومی در مورد روش‌های پیشگیری،‌ پیشرفت روش‌های تشخیصی و درمانی این بیماری سبب شده است عفونت اچ آی وی به یک بیماری مزمن قابل کنترل تبدیل شود و افراد مبتلا را قادر سازد زندگی طولانی و سالمی داشته باشند.

آخرین آمار منتشر شده توسط سازمان جهانی بهداشت
-اچ آی وی و ایدز یکی از بزرگترین معضلات حوزه سلامت عمومی؛ به ویژه در کشورهای کم درآمد است و آمار نشان می‌دهد تا به حال بیش از ۳۵ میلیون نفر در سراسر جهان جان خود را بر اثر این بیماری از دست داده‌اند.
-درسال ۲۰۱۸ میلادی حدود ۷۷۰ هزار نفر به دلیل این ویروس و بیماری‌های مرتبط با آن جان خود را از دست دادند.
-تاپایان سال ۲۰۱۸ میلادی حدود ۳۷.۹ میلیون نفر به ویروس اچ آی وی مبتلا بودند که از این میان ۱.۷ میلیون نفر در همان سال به ویروس آلوده شده بودند.
- در سال ۲۰۱۸ میلادی حدود دو سوم مبتلایان جدید در آفریقا سکونت داشتند.
- با افزایش آگاهی افراد در زمینه پیشگیری، تشخیص، درمان و مراقبت‌های لازم در مقابل انواع عفونت، بیماری ایدز به یک شرایط کنترل‌شده تبدیل شده و برای بیمار امکان زندگی طولانی و سالم را فراهم می‌کند.
-در نتیجه تلاش‌های بین‌المللی برای مقابله با اچ آی وی، پوشش خدماتی به طور پیوسته رو به افزایش است. در سال ۲۰۱۹ میلادی ۶۸ درصد از بزرگسالان و ۵۳ درصد از کودکان مبتلا به ایدز در کشورهای فقیر  و متوسط تحت درمان‌های ضد ویروسی مادام‌العمر قرار گرفتند.
- پوشش درمان‌های ضد ویروسی برای زنان باردار و شیرده مبتلا به HIV  حدود ۸۵ درصد گزارش شده است.
-در اواخر سال ۲۰۱۹ میلادی بر اساس آمار حدود ۸۱ درصد از افراد مبتلا از شرایط خود آگاه بودند. از این میان ۶۷ درصد خدمات درمان ضد ویروسی دریافت کردند.
-تا ژوئن سال ۲۰۲۰ میلادی، ۲۵.۴ درصد به داروهای ضدویروسی دسترسی داشتند که نسبت به سال گذشته ۲.۴ درصد رشد داشته است.
-بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۹ میلادی، میزان ابتلا ۳۹ درصد و مرگ و میر مرتبط با اچ آی وی ۵۱ درصد کاهش یافت و زندگی ۱۵.۳ میلیون نفر با درمان‌های ضد ویروسی نجات یافت.
-عفونت اچ آی وی اغلب از طریق تست تشخیصی RDT تشخیص داده می‌شود که وجود یا عدم وجود آنتی‌بادی اچ آی وی را تشخیص می‌دهد.

نبرد برای پایان دادن به اچ آی وی و کووید نیازمند همبستگی بین‌المللی است
رییس مجمع عمومی سازمان ملل متحد به مناسبت روز جهانی ایدز یادآور شد سال های اولیه اپیدمی اچ آی وی / ایدز با سردرگمی، ترس، انزوا و تبعیض علیه افراد مبتلا یا در معرض خطر سپری شد.
وی در ادامه با توجه به شعاری که امسال برای این رویداد در نظر گرفته شده است، خاطر نشان شد: کرونا و ایدز نه تنها بر سلامت افراد تاثیر می‌گذارد؛ بلکه خانواده‌ها، جوامع و رشد اقتصادی کشورها را نیز تحت تاثیر قرار داده است و پایان دادن به ایدز و کرونا با همبستگی بین‌المللی امکان‌پذیر است.

شعار روز جهانی ایدز در سال ۲۰۲۱ میلادی
شعار امسال "پایان نابرابری‌ها، پایان ایدز" درنظر گرفته شده است که به دسترسی تمام افراد به سرویس‌های پیشگیری و درمان اشاره دارد.

علائم و نشانه‌های بیماری
علائم ویروس اچ آی وی بسته به مرحله عفونت متفاوت است. معمولا برخی از بیماران در ماه‌های اولیه آلودگی از شرایط خود آگاهی ندارند. ممکن است در چند هفته اول ابتلا به عفونت، علائمی شبیه به آنفلوآنزا از جمله تب، ‌سردرد، ‌بثورات پوستی یا گلودرد دیده شود.
عفونت به تدریج سیستم ایمنی را تضعیف می‌کند و علائم دیگری مانند تورم غدد لنفاوی، کاهش وزن، تب، اسهال و سرفه دیده می‌شود. بیماری ایدز در صورت عدم درمان می‌تواند شرایط پیچیده‌ای مانند سل، مننژیت، عفونت‌های باکتریایی شدید و سرطان هایی مانند لنفوم و سارکوم را ایجاد کند.

ایدز چیست
HIV نوعی ویروس نقص ایمنی است که سبب عفونت سلول‌های سیستم ایمنی و اختلال در عملکرد آنان می‌شود. با پیشرفت عفونت، سیستم ایمنی ضعیف تر می‌شود و در نهایت به سندرم نقص ایمنی پیشرفته (AIDS) منجر می‌شود. ۱۰ تا ۱۵ سال طول می‌کشد تا فرد آلوده به ویروس HIV به ایدز مبتلا شود. هیچ درمانی برای این بیماری کشنده وجود ندارد و داروهای ضد ویروسی فقط قادرند روند سرعت بیماری را کند کنند.

مهمترین علل ابتلا به ایدز
رابطه جنسی محافظت نشده، انتقال خون آلوده، به اشتراک‌گذاشتن سرنگ آلوده، انتقال از مادر به جنین و زایمان و شیردهی، مهمترین علل انتقال بیماری هستند.
روز جهانی ایدز (یکم ماه دسامبر) فرصت مناسبی برای افزایش آگاهی عمومی برای مقابله با این ویروس کشنده است.
منابع :
پایگاه خبری سازمان جهانی بهداشت
پایگاه خبری سازمان ملل
پایگاه خبری کلینیک مایو