در تحلیل عملکرد اقتصادی دولت تدبیر و امید توجه به دو مولفه تحریم و کرونا اجتناب ناپذیر است و باید در هر گونه عیار سنجی و عیارگذاری به کارنامه دولت این دو عنصر تاثیرگذار را در نظر گرفت.

مهم ترین میراث سیاسی و اقتصادی دولت روحانی طی هشت ساله گذشته چیست؟ به بیانی دیگر در این سال‌ ها دولت چه عملکرد شاخص در حوزه مدیریت سیاسی و اقتصادی کشور داشته است. در تحلیل عملکرد اقتصادی دولت تدبیر و امید توجه به دو مولفه تحریم و کرونا اجتناب ناپذیر است و باید در هر گونه عیار سنجی و عیارگذاری به کارنامه دولت این عنصر تاثیرگذار را در نظر گرفت. در همین خصوص و در گفت و گو با دکتر "جلال میرزایی" نماینده دوره دهم مجلس شورای اسلامی مروی تحلیلی و کارشناسی بر عملکرد و شرایط مدیریت داخلی دولت تدبیر و امید داریم.

موفق تر بودن دولت اول یا دولت دوم روحانی
جلال میرزایی در پاسخ به این سوال که نقطه اصلی قوت دولت تدبیر و امید را در چه عرصه ای می دانید؟ اظهار داشت: برخلاف تحلیل ها و نقطه نظرات مطرح شده از سوی عموم کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی و سیاسی که  عملکرد روحانی را در چهار سال اول ریاست جمهوری موفق ارزیابی  و از دوره دوم به عنوان دوره ناموفق یاد می کنند، بر این باورم که اتفاقا عملکرد دولت روحانی در دوره دوم بیشتر  جای توجه و تامل  دارد .نباید فراموش کرد که دوره دوم آقای روحانی مصادف است با روی کارآمدن ترامپ  و اتخاذ سیاست فشار حداکثری  علیه  ایران .با نگاهی به  تحولات اقتصادی کشور می توان دریافت که بازار و دادو ستد در  کشور  تحت تاثیر تحریم های ثانویه آمریکا  در سال ۲۰۱۸ قرار گرفت و ترامپ با وسواس تمام جهت اعمال  همه جانبه تحریم ها علیه اقتصاد  ایران کوشید.  نتیجه آن شد که میزان صادرات نفت خام و میعانات که به ٢/٦٠٠ میلیون هزار بشکه در روز رسیده بود به کمتر از ٥٠٠ هزار بشکه کاهش یافت. علاوه بر این امکان تبادل بانکی  هم محدود شد و این یعنی دسترسی  دولت به همین در آمد اندک نیز نفت  مشکل شد. بلوکه شدن میلیارد ها دلار  در کره جنوبی و عراق خود به اندازه کافی گویای بخشی از مشکلات پیش روی دولت روحانی است.

این نماینده دوره دهم مجلس در ادامه گفت: دولت روحانی علاوه بر رویارویی با چالش های خارجی با طیفی از مخالفان داخلی هم مواجه شد که این جریان  نه تنها به دنبال کمک کردن به دولت  بر نیامدند بلکه  با نادیده گرفتن تاثیر تحریم ها و نقش آمریکا  فرصت را غنمیت شمردند  و با نگاهی  برخاسته از رقابت سیاسی و معطوف به انتخابات  روی  دو نکته متمرکز شدند. اول مقصر جلوه دادن دولت روحانی در افکار عمومی  و  دیگری  که مکمل این سیاست بود تلاش مستمر در جهت بی دستاورد معرفی کردن دولت از طریق بزرگ نمایی مشکلات .دایم روی این موضوع مانور می دادند که اقتصاد و معیشت مردم گروگان برجام قرار گرفته است. به زبانی دیگر از نگاه مخالفان دولت همین  شرطی شدن اقتصاد به برجام باعث پیدایی وضع ناگوار اقتصادی شده است.
میرزایی ادامه داد: این مسایل در حالی اتفاق می افتاد که واقع امر این بود که اتفاقا دولت با رویکردی حساب شده سعی می کرد با حفظ روزنه های امید در مساله برجام تمام تلاشش این بود که به مدیریت اوضاع اقتصادی کشور بپردازد و از  بدتر شدن اوضاع جلوگیری کند. بی گمان همین حفظ روزنه  امید و باز هم امید بستن به دیپلماسی و مذاکره بود که شاهد آن بودیم که در ٦ ماه اخیر یک ثبات نسبی در بازار بوجود آمد.  از این رو باید گفت که دولت  روحانی علی رغم تشدید و ادامه فشارها در دو جبهه خارجی و داخلی توانست امید به آینده را در کشور حفظ  کند.

ترامپ؛ از تحریم ایران تا تحریم چین 
در دوره ترامپ بسیاری از کشورها نظیر چین متاثر از تحریم ها و فشار های اقتصادی آمریکا شدند اما این کشور ها صدمه بزرگ و بارز از این تحریم ها ندیدند. این نماینده سابق مجلس در پاسخ به این سوال که ریشه این مساله را با توجه به تاثیر پذیری زیاد تحریم ها در اقتصاد کشور در چه می بینید؟ بیان داشت:  هرچند موقعیت و توان ایران با چین کاملا متفاوت است اما رفتار چین در مواجهه با جنگ تجاری و تعرفه ای آمریکا آموزنده است. چینی ها  در مساله جنگ تعرفه ها  که ترامپ علیه آن کشور راه انداخت با در نظر گرفتن واقعیات  همواره از  اقدامات تلافی جویانه در آینده سخن به میان می آوردند اما در عمل خویشتن داری به خرج می دادند و تلاش می کردند مساله را با گذشت زمان مدیریت کنند. به تعبیری روشن تر، دولت چین در مساله جنگ تعرفه ها رویکرد تقابل و افزایش تنش را در پیش نگرفت و دلیل اش هم این بود که متوجه پیامد های منفی افزایش تنش و  هزینه های آن بود. چینی ها واکنش شتابزده را نشان  قدرت  نمی دانستند مساله ای که در کشور ما کمتر مورد توجه واقع می گردد. دولت چین انرژی و ظرفیت اش معطوف به خنثی سازی نقشه های ترامپ شد و با  حفظ انسجام درونی توانست این دوره را مدیریت کند اما در کشور ما شاهد این بودیم که همزمان با افزایش تحریم ها و فشار اقتصادی، جریان مخالف دولت روی این مساله اصرار داشت که دلیل اصلی مشکلات اقتصادی کشور ناتوانی دولت  و عدم استفاده از  ظرفیت های داخلی است. از سوی دیگر به جای کمک به دولت  جهت مدیریت انتظارات  به سمت دامن زدن به افزایش مطالبات از  دولت روی آوردند. این در حالی بود که متوجه بودند که امکانات دولت محدود شده است.
وی تاکید کرد: اکنون با مروری بر تحولات دو یا سه سال اخیر می توان گفت که از فرصت ها یی  که وجود داشت بهتر می شد در راستای کاهش هزینه ها و جلوگیری از تشدید مشکلات بهره گرفت که انصافا دولت و شخص رییس جمهوری در مناسبت های مختلف نسبت به هم افزایی ظرفیت ها برای عبور از مشکلات تاکید داشت که امید بر این است با پی ریزی  های پایه ای و درست در عرصه سیاسی به خصوص با استفاده از فرصت مذاکرات وین زمینه مناسبی برای حل مشکلات کشور فراهم شود. 

 اولویت منافع ملی در تصمیم گیری ها

میرزایی در پاسخ به این سوال که چگونه شما سیاست دولت روحانی را دارای نقاط قوت می دانید در حالی که مخالفان از روحانی انتظار برخورد قاطع تری در قبال بدعهدی طرف های برجام داشتند؛ گفت: دلیلش کاملا واضح است چون آنچه که برخی در داخل از آن تحت عنوان قاطعیت نام می برند هزینه هایش برای کشور بیشتر از منافع آن است . باید متوجه این مطلب بود که شاید اتخاذ یک سیاست در کوتاه مدت با اقبال بخشی از افکار عمومی همراه باشد اما با در نظر گرفتن پیامد هایی که دارد در میان مدت خود به نارضایتی مردم دامن می زند و فایده ای نخواهد داشت.