نویسنده : اوزجندی، ابومنصور

کم کردن شهوات
بدان ای رونده راه خداوند عزوجل که مردم به راند شهوت شکم و فرج مثل استوران است و به کم کردن این شهوات، عدیل ملایکه و چون عدیل ملایکه شد از وی عبادت نیاید و ازین است که سید رسل فرموده است: (الجوع مفتاح العباده).

و شهوت شکم بیش از شهوات دیگر پدید اید و اصل شهوات دیگر وی است که چون شکم گرسنه بود همه شهوات محو شود. و مردم از صفت ستوری بیرون نیاید و در صف ملکی در نشود تا این شهوات بهیمی کم نکند یا نمیراند. و چون کم کرد یا میرانید ادمی ازاد شود از بندگی شهوات و مقام حریت حاصل شود، حاجتش به خلق کم شود و از خیر خلق بی نیاز شود و اگر وی را چیزی باشد بدان جوان مردی کند.

فواید گرسنگی / مقام مناجات
فواید گرسنه باشی بسیار است، یکی از ان جمله لذت مناجات است. نبینی که چون موسی مقام مناجات طلب می کرد. چهل شبان روز گرسنه فرمودش باشیدن و روایت کرده اند که عیسی علیه السلام شصت شبان روز با حق مناجات کرد و هیچ نخورد، چون بر خاطرش نان گذشت از مناجات باز ماند.

صفای دل
فایده دیگر صفای دل است و رقت دل است اثرپذیرفتن دل است از ذکر حق. کم کردن معصیت است. ذوالنون مصری گفته است: (هیچ وقت سیر نخوردم که به من معصیتی نرفت یا اندیشه معصیتی نکردم). دیگر چون گرسنه شود، شهوت فرج کم شود و شهوت گفتن کم شود و چون شهوت گفتن کم باشد افات زبان چون: غیبت و تهمت و مراء و جدال کم شود. دیگر خواب کم شود و عمرش کم ضایع شود که خواب ضایع کردن عمر است.

حرمت ها
سید ابوالقاسم حکیم گفته است: کم ترین حرمت ماه رمضان ان است که هم چنان که طعام خوردن حرام است از روی شریعت ازردن مومنان نیز حرام است از روی حرمت، هم حرمت مومن، هم حرمت ماه رمضان. چنان که به اندک طعام خوردن روزه بشکند به اندک مایه ازار مومن حرمت وی مانده شود.

استغفار و اعتذار
خواجه گفتا: اندر ماه رمضان کاری نکند که میان وی و خداوند استغفار واجب اید و میان وی و خلق اعتذار واجب کند. و معنی ان خبر که (الصوم لی و انا اجزی به) گفتا که: عبادت ظاهر بر حرکات است و عبادت باطن بر سکون.

و تقوی حذر کردن است از نابایست و ان سکون است و هر چه باز استادن است عبادت باطن ان است. و روزه تقوی است چه روزه باز استادن است خاص از بهر خدای عزوجل. و فضیلت روزه این جا ظاهر شود که هر ذره ای که هست از ذرایر عالم و هر قطره ای که هست از قطره های دریاها روزه دار را نهی است از خوردن ان ذره چون ان ذره، اگر بخورد، روزه را بگشاید.

رسول صلی الله علیه و اله می فرماید: روزه دار متقی است از خوردن ان ذرایر، به ترک هر ذره ای امید بود عبادت ثقلین.

عبادت باطنی
سید ابوالقاسم حکیم گوید: روزه [عبادت] باطن است و پوشیده، و عبادات دیگر ظاهر است، و ان چه ظاهر است نصیب مردمان است و ان چه پوشیده است ان خدای عزوجل.

و دیگر ان است که روزه خاص است و روزه عام. روزه عام از نان و اب است و مباشرت و روزه خاص از گناهان است و روزه خاص خاص، ایستادن دل است از دوستی دنیا و ایستادن زبان است از سخن دنیا، و ایستادن تن است از طلب دنیا.1

..............................................................

1. این برگ های پیر، ج 1، صص 116 ـ 113.

منبع : مجله  گنجینه  مهر 1384، شماره 56