سوال 

چرا از جانب خداوند یا پیامبر تاریخ دقیق این شب مشخص نشده است و حد و نوع  اتفاقاتی که قرار هست تو کارنامه انسان ضبط شود چیست؟ و این چگونه با اختیار انسان سازگار است?

پاسخ 

 (قدر) در لغت به معنای اندازه و اندازه گیری است

بر اساس حکمت الهی در نظام افرینش، هر چیزی اندازه ای خاص دارد و هیچ چیز بی حساب و کتاب نیست. جهان حساب و کتاب دارد، بر اساس نظم ریاضی تنظیم شده و گذشته، حال و اینده ان با هم مرتبط است.

امام باقر علیه السلام در جواب معنای ایه (انا انزلناه فی لیله مبارکه) فرمود: (شب قدر شبی است که همه ساله در ماه رمضان و در دهه اخر ان، تجدید می شود. شبی که قران جز در ان شب نازل نشده و ان شبی است که خدای تعالی درباره اش فرموده است: (فیها یفرق کل امر حکیم...

اما چرا تاریخ دقیق این شب مشخص نشده شاید یکی از فلسفه هاش این باشه که اهل ایمان همه شبهای ماه مبارک رمضان را برای این که این فیض مهم را از دست ندهند به تهجد و احیا بر گزار کنند که سبب درک شب قدر شود.

اما در مورد بخش دوم سوال؛  در شب قدر هر حادثه ای که باید در طول ان سال واقع گردد، تقدیر می شود: خیر و شر، طاعت و معصیت و فرزندی که قرار است متولد شود، یا اجلی که بنا است فرا رسد، یا رزقی که قرار است برسد و...)

در واقع قضا و قدر با هم فرق می کنند

در این شب تمام حوادث سال اینده، به امام هر زمان ارایه می شود و وی از سرنوشت خود و دیگران با خبر می گردد. امام باقرعلیه السلام می فرماید (انه ینزل فی لیله القدر الی ولی الامر تفسیر الامور سنه سنه، یومر فی امر نفسه بکذا و کذا و فی امر الناس بکذا و کذا)

 (در شب قدر به ولی امر (امام هر زمان) تفسیر کارها و حوادث نازل می شود و وی درباره خویش و دیگر مردمان مامور به دستورهایی می شود)

پس با توجه به علم خداوند و اراده و اختیار انسان که ناشی از نوع انتخاب خود اوست این سرنوشت تقدیر می شود که قابل تغییر هم هست.

ضمن اینکه ان چه در شب قدر برای انسان معین می شود متکی بر عملکرد قبلی انسان و زمینه سازی هایی است که در خود ان ها را ایجاد کرده است. در واقع ان چه برای انسان مقدر می شود بر اساس اورده هایی است که در طول سال قبل ان ها را انجام داده است.