معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به برگزاری آزمون غربالگری سلامت روانی و اجتماعی دانش آموزان دوره متوسطه اول گفت: طبق تحلیل‌های به دست آمده از این آزمون، حدود یک درصد دانش آموزان نیازمند درمان و در معرض شدید آسیب‌های روانی و اجتماعی قرار دارند. همچنین ۳۰ درصد دانش آموزان به شدت نیاز به توانمندسازی دارند و در معرض آسیب‌های اجتماعی قرار گرفته‌اند.

 علیرضا کاظمی با اشاره به وضعیت آسیب‌های اجتماعی در جمعیت دانش‌آموزی اظهار کرد: آسیب‌های اجتماعی جزو اولویت‌های نظام است و در آموزش و پرورش نیز از دغدغه‌های مهم به شمار می‌رود.

وی افزود: طی دو سه سال گذشته در آموزش و پرورش اطلس آسیب‌های اجتماعی از سطح استان تا مدرسه‌ تهیه شده و تمام برنامه‌های ما مبتنی بر این اطلس طرح‌ریزی و اجرا می‌شود.

معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به برگزاری آزمون غربالگری سلامت روانی و اجتماعی دانش آموزان گفت: این آزمون برای سه میلیون دانش آموز دوره متوسطه اول برگزار و دانش آموزان در چهار حیطه مورد سنجیده قرار گرفتند. آسیب‌های روانشناختی، ابعاد مثبت روانشناختی، مسائل خانواده و مدرسه، کیفیت زندگی و حیطه حمایتی در عرصه اجتماعی در قالب ۲۴ شاخص و در پنج محور مورد ارزیابی قرار گرفت.

کاظمی اضافه کرد: طبق تحلیل‌های به دست آمده از این آزمون، حدود یک درصد دانش آموزان نیازمند درمان و در معرض شدید آسیب‌های روانی و اجتماعی قرار دارند. همچنین ۳۰ درصد دانش آموزان به شدت نیاز به توانمندسازی دارند و در معرض آسیب‌های اجتماعی قرار گرفته‌اند. آمار سامانه غربالگری ائتلاف نماد (نظام مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی دانش آموزان) نیز همین نتایج را نشان می‌دهد که یک درصد دانش آموزان نیازمند خدمات اورژانسی از سوی دستگاهای ائتلاف نماد هستند. مثلا آنها که در معرض خودکشی یا مصرف مواد قرار گرفته‌اند باید مداخلات را سریعا دریافت کنند.

معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش به مصادیق آسیب‌های اجتماعی نیز اشاره کرد و گفت: آسیب‌ها را به دو دسته تقسیم کنیم؛ یک بخش اعتیاد و مواد مخدر است و دسته دوم شامل آسیب های اجتماعی و روانی چون افسردگی، اضطراب، خشم، پرخاشگری، فرار از مدرسه و خانه، انحرافات اخلاقی و اباهه گری اخلاقی می شود.

وی با بیان اینکه گزارش‌ها حاکی از آن است که رشد آسیب‌های اجتماعی نسبت به رشد جمعیت فزاینده‌تر است عنوان کرد: سیاست اول کنترل و بعد شناسایی و درمان است. البته باید توامان رویکرد پیشگیرانه و توانمندسازی را هم داشته باشیم.

کاظمی درباره برخی آمارهای مطرح شده در جامعه پیرامون آسیب‌های اجتماعی گفت: گاهی اوقات ادراک ذهنی کاذبی ایجاد می‌شود، ضمن اینکه آسیب‌های اجتماعی برای ما حائز اهمیت است اما نباید آمار را به گونه‌ای جلوه دهیم که باعث یاس و بی اعتمادی بشود.

وی با تاکید بر اینکه آموزش و پرورش نیازمند نیروی انسانی متخصص بویژه در زمینه مشاور است گفت: لازم است دستگاه‌هایی چون سازمان برنامه و سازمان امور استخدامی که فضای جذب نیرو را فراهم می‌کنند به ما کمک کنند. با ۱۲ هزار نیروی مشاور تحصیلی و اجتماعی حدود ۱۴ میلیون دانش آموز را پوشش می دهیم، در حالی که بر اساس استانداردها نیازمند ۴۰ هزار نیروی مشاور هستیم. البته مدل‌های جایگزینی نظیر توانمندسازی خود معلمان را نیز امتحان کرده‌ایم، ولی طبیعتا نمی‌توانند کار نیروی متخصص را انجام دهند.

معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش افزود: در همه بخش‌های آموزش و پرورش مشکل کمبود نیروی انسانی وجود دارد. نیازمند ساماندهی کامل نیروی انسانی و ایجاد توازن در رشته و مناطق جغرافیایی مختلف هستیم. آزمون سلامت روانی برای تمام مدارس و دانش آموزان و در یک مرحله نیازمند ۲۰ میلیارد تومان اعتبار است و اگر بخواهیم دومرتبه برای سنجش اثربخشی برنامه‌ها، غربالگری را اجراکنیم ۴۰ میلیارد تومان می‌شود که با توجه به بودجه‌ای که داریم رقم قابل توجهی می‌شود.

کاظمی با بیان اینکه سال آینده توسعه خدمات نماد را مدنظر داریم گفت: در فاز سوم طرح نماد، یک میلیون دانش آموز را در ۶۵۰۰ مدرسه تحت پوشش قرار دادیم. قصد داریم سال تحصیلی جدید ۱۴ میلیون دانش آموز را با استفاده از ظرفیت هسته‌های مشاوره تحت پوشش ببریم. همه هسته‌ها را به سامانه نماد متصل خواهیم کرد و آن دانش آموزان که در معرض آسیب هستند به هسته‌ها ارجاع داده و در این مسیر از ظرفیت دستگاه‌های دیگر عضو نماد نیز استفاده خواهیم کرد.

وی با اشاره به اینکه با ناجا در حوزه کاهش آسیب‌ها تفاهم نامه‌ای داریم ادامه داد: طرح جدیدی هم با ستاد مبارزه با مواد مخدر داریم که با ایده سردار مومنی شکل گرفته که تشکیل کانون یاریگران زندگی به همت تشکل‌های دانش آموزی است. سال آینده را با ۲۰ برنامه جدید آغاز می کنیم.

وی در برنامه تلویزیونی پرسشگر درباره بودجه طرح نماد نیز گفت: عددی که روی کاغذ است مناسب است اما همه آن محقق نمی‌شود. بودجه نماد ۱۴۰ میلیارد تومان است که شاید کمتر از ۳۰ میلیارد آن محقق شده است.