مرکز پژوهش و بررسی‌های المستقبل امارات در تحلیلی نوشت : نداشتن درک درست از فرهنگ جوامع خاورمیانه، هزینه نکردن برای توسعه و دولت‌سازی در کشورها، فقدان دیدگاه راهبردی برای بلندمدت، نادیده گرفتن همپیمانان از سوی واشنگتن و کاهش اعتماد به آمریکا در شکست این کشور در خاورمیانه نقش داشته است.

به گزارش ایرنا، مرکز پژوهش و بررسی‌های پیشرفته «المستقبل» امارات در گزارشی به قلم «یوسف جمعه الحداد» تحلیلگر اماراتی با عنوان «چرا دخالت های نظامی آمریکا در منطقه خاورمیانه با شکست روبرو شده است؟» نوشت: شکست دخالت های نظامی آمریکا در منطقه خاورمیانه نیاز به دلیل و برهان ندارد. این موضوعی است که بسیاری از محافل سیاسی آمریکا هم به آن اعتراف کرده اند. به عنوان مثال «بن رودز» قائم‌مقام مشاور امنیت ملی آمریکا در دوره ریاست جمهوری «باراک اوباما» در نشریه «فارن افیرز» این کشور نوشت که اگر آمریکا در کشورهای لیبی، عراق، افغانستان و سومالی دخالت نظامی نمی کرد، اکنون وضعیت این کشورها بهتر بود.

اندیشکده اماراتی در بررسی عوامل شکست دخالت های نظامی آمریکا در منطقه خاورمیانه طی دو دهه گذشته یکی از این عوامل را نداشتن درک درست از فرهنگ جوامع کشورهای خاورمیانه و تفاوت میان جوامع سنتی خاورمیانه با نمونه غربی آن دانست و یادآور شد: برخی نخبگان آمریکا بر این باور بودند که گسترش نظریه هایی مانند «هرج و مرج خلاق» به عنوان یک اصل برای بازسازی دولت ها بر پایه مبادی و ارزش های غربی است که می تواند در خاورمیانه موفق عمل کند. اما همه تجربه ها در این زمینه با شکست روبرو شد. بسیاری از این تجربه ها، نتیجه معکوسی به دنبال داشت و این کشورها را به باتلاقی از آشوب، هرج و مرج، ناآرامی، شکاف های طایفه ای و مذهبی و قبیله ای سوق داد و به طور کلی مفهوم دولت را از هم فروپاشید. آمریکا در رویکرد خود برای ایجاد دموکراسی و اقتصاد بازار محور و تجارت آزاد و ... مولفه های تاثیر گذار در این کشورها و آداب و رسوم رایج کشورهای منطقه و تاثیر آنها بر روی طرح هایی را که از سوی سیاستمداران آمریکا پایه ریزی می شد در نظر نگرفت. به عنوان مثال آمریکا انتظار داشت که در لیبی به زودی انتقال قدرت صورت گیرد و این کشور نفت خیز به کشور هوادار غرب و بازار مصرف کننده شرکت های اسلحه سازی غربی تبدیل شود. اما به جای این خواسته یک کابوس امنیتی در لیبی رقم خورد و این کشور به کانون استقرار گروه های تروریستی و انتقال سلاح به تروریست ها در سراسر منطقه ساحل آفریقا تبدیل شد.

از نگاه این اندیشکده اماراتی، یکی دیگر از دلایل شکست آمریکا آن است که این کشور که شعار بازسازی و برقراری دموکراسی در این کشورها را سر می داد مبلغ ناچیزی را برای توسعه و دولت سازی در این کشورهای هزینه کرد. به عنوان مثال گزارش ها نشان می دهد که هزینه نظامی آمریکا از سقف تریلیون دلار هم گذشته است، اما این کشور تنها ۱۳۰ میلیارد دلار در زمینه دولت سازی و توسعه هزینه کرد. در این میان، بخش بزرگی از هزینه نظامی آمریکا برای نیازهای نیروهای نظامی آمریکا هزینه شد.  

به نوشته مرکز پژوهش ها و بررسی های پیشرفته المستقبل، نبود دیدگاه راهبردی برای بلند مدت در زمینه شکست آمریکا نقش داشته است. در آغاز فرماندهان و سردمداران آمریکا از تلاش برای دولت سازی، برقراری دموکراسی و فرهنگ حقوق بشر و ارزش های غربی در این کشورها دم می زدند. این در حالی است که «جوبایدن» رئیس جمهوری آمریکا در سخنرانی خود پس از عقب نشینی آمریکا از افغانستان گفت که هدف آمریکا برپایی دولت در افغانستان نبود، بلکه آمریکا با هدف مبارزه با تروریسم به این کشور رفته بود.

برپایه این گزارش، این آشفتگی راهبرد به منافع آمریکا زیان وارد کرده و اعتماد به این کشور را پایین آورده است و در ایجاد مناطق و کشورهای ضعیف و شکننده نقش داشته و سبب افزایش دامنه حضور تروریسم شده است.

در بخشی از گزارش مرکز پژوهش ها و بررسی های پیشرفته المستقبل آمده است: واشنگن در ترسیم سیاست های خود درباره خاورمیانه، همپیمانان منطقه ای خود را نادیده گرفته است. همچنین این کشور در برخورد با گروه های تروریستی سیاست دوگانه ای را در پیش گرفته است. اعتماد به آمریکا نزد همپیمانان این کشور کاهش یافته است. آمریکا از اختلاف میان شعار و عمل رنج می برد و این موضوع سبب بی اعتمادی همپیمانان آمریکا در منطقه خاورمیانه به واشنگتن شده است. شرایط بغرنج سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه در سال های اخیر سبب شده است که این سیاست ها از سوی کشورهای منطقه حمایت نشود. هنگامی که «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری پیشین آمریکا تصمیم روسای جمهوری پیشین آمریکا درباره ارسال نیرو به منطقه خاورمیانه را بزرگترین خطای این کشور در طول تاریخ قلمداد کرد به سرعت میزان اعتماد به قدرت آمریکا برای حفظ جایگاه و نفوذ در منطقه خاوریانه کاهش یافت.

*مرکز پژوهش و بررسی‌های پیشرفته المستقل برپایه ادعای خود یک اندیشکده مستقل است که در سال ۲۰۱۳ میلادی در شهر ابوظبی امارات با هدف همکاری در عمق‌بخشی به گفت و گوی عمومی و حمایت علمی از تصمیم سازی ها تاسیس شد. ساختار سازمانی این اندیشکده از «شورای اداری، «اداره عمومی»، «مدیریت آکادمی»، «مسوولان امور اداری و مالی»، «مسوولان برنامه های اصلی» و «هماهنگ کنندگان فعالیت های علمی» تشکیل شده است که هر کدام ماموریت خاصی را بر عهده دارند. این اندیشکده در صفحه ای تحت عنوان «التقدیرات» (گمانه زنی ها) گزارش‌هایی منتشر می‌کند که در برخی از آنها به مسائل منطقه‌ای مربوط به ایران می پردازد و در این گزارش‌ها معمولا جهت‌گیری های ضدایرانی را دنبال می کند. 

**انتشار این تحلیل رسانه‌ای به معنای تایید محتوای آن نیست