عطاءالله کاملی مدیر دوبلاژ برجسته و از گویندگان نامدار در عرصه صدا و دوبله فیلم بود؛ فردی که صدایی یگانه و بی‌همتا داشت و صدای ماندگار او برای بسیاری از علاقه‌مندان به سینما یادآور خاطراتی شیرین است.

خوش به حال ما که هنوز طنین بی‌همتای صدایت را به یادگار داریم. برای جای خالی‌ات اینک هزار گلدان شوق هم اگر همراه بیاوریم چه سود؟ خیلی‌هایمان نام استاد را هم نمی‌دانستیم اما آوایش را از بر بودیم، ما مخاطبانی که اصلا حواسمان نیست، صداهای آشنا یک به یک از صفحه تلویزیون حذف می‌شوند، کمتر و کمتر شنیده می‌شوند. دیر به دیر. بعضی‌هاشان عطای کار را به لقایش بخشیده‌اند و کناره گزیده‌اند، یکی از اینها عطاءالله کاملی بود.

تولد

عطاءالله کاملی در دی ۱۳۰۸ خورشیدی در تهران به دنیا آمد و تحصیلات خود را در رشته حقوق تا درجه لیسانس ادامه داد و بعد به کارهای هنری پرداخت.

آغاز کار دوبله

کاملی در اوایل دهه ۳۰ خورشیدی به صورت کاملاً اتفاقی به حوزه دوبله وارد شد. به این صورت که برای دیدن یکی از بستگان خود به استودیو «سانترال» رفته بود که یکی از اعضای استودیو صدایش را شنید و از او خواست تا اتاق ضبط جمله ای را بگوید. پس از این تست صدا سیامک یاسمی کارگردان سینما، او را بسیار تشویق کرد که به کار دوبله بپردازد و بدین ترتیب کاملی وارد این عرصه هنری شد.

کارنامه هنری

کاملی با صدای پرطنین و باصلابتش، نقش های بسیاری را در ایران جاودانه کرد و او به دلیل جنس صدایش، بیشتر دوبلور شخصیت های مقتدر، نظامی و خشن بود.

وی دوبلور تقریبا ثابت کرک داگالس بود و از ۱۳۴۳ خورشیدی در فیلم اسپارتاکوس با مدیریت محمدعلی زرندی تا ۱۳۸۳ خورشیدی در فیلم راه های افتخار با مدیریت جلال مقامی در بیشتر فیلم های این بازیگر به جایش صحبت کرد.

صدای او آنچنان با چهره و شخصیت داگالس در آثار مختلف عجین شد که گویندگی دوبلورهای دیگر را به جای این بازیگر بسیار محدود کرد. جدال در اوکی کورال، هفت روز در ماه مه، آخرین غروب، نوری در حاشیه دنیا، وایکینگ ها، شور زندگی (دوبله اول) و راز از جمله فیلم هایی هستند که کاملی در آنها به جای کرک داگالس صحبت کرد.

بازیگر دیگری که صدای کاملی با وی عجین شد، رابرت استاک بود. سریال تسخیرناپذیران و فیلم غروب تبهکاران از جمله آثاری بودند که کاملی به جای استاک صحبت کرد.

این گوینده به جای بازیگران دیگری نیز صحبت کرد اما هیچگاه به دوبلور ثابت آنها تبدیل نشد زیرا صدای دیگران بهتر روی آنها قرار گرفت؛ همفری بوگارت در هرچه سختتر زمین می خورند، شون کانری در گلد فینگر، مارلون براندو در اینک آخرالزمان، ایو مونتان در دایره سرخ، ریچارد هریس درسرگرد دندی و گاری کوپر در درخت اعدام.

کاملی به جای بازیگران ایرانی نیز زیاد صحبت کرد، ایلوش خوشابه در افعی، احمد هاشمی در قرق و پادزهر، خسرو دستگیر در مهمانی خصوصی و چشم شیطان، هوشنگ بهشتی درکمال الملک، ابراهیم آبادی در توطئه، منوچهر حامدی در فانی، روز شیطان، آوای فاخته و روزی روزگاری، جمشید مشایخی در شاخه های بید، محمدعلی کشاورز در جمیل، نرسی کرکیا در چاوش و گالان، میرمحمد تجدد در گروهبان.

البته صدای کاملی بیشتر با فتحعلی اویسی عجین شد و در چند فیلم از جمله ناخدا خورشید و سریال بشارت منجی به جای این بازیگر صحبت کرد.

کاملی در گویندگی و نوشتن متن آنونس فیلم ها و گویندگی آثار مستند نیز فعال بود. او دوبله آنونس ها را از همان نخستین سال های ورودش به عرصه دوبلاژ و با فیلم «ارزش پول» آغاز کرد و به گفته خودش کارش در فیلم شعله های سوزان آمستردام بسیار مورد توجه قرار گرفت. او دوبله مستندها به ویژه از نوع تاریخی ـ جنگی را از اواسط دهه ۴۰ خورشیدی آغاز کرد که بیشتر آنها برای تلویزیون بود. او در چند سال پایان عمرش بیشتر روی دوبله آثار مستند متمرکز بود.

خاموشی

کاملی در ۱۳۷۵ خورشیدی براثر تصادف مجروح و خانه نشین شد. او در حالی که دوران نقاهت را می گذراند و آماده حضور مجدد در عرصه دوبله می شد، بعدازظهر ۲۲ شهریور ۱۳۸۷ خورشیدی بر اثر ابتلا به سرطان استخوان چشم از جهان فروبست تا این صدای گیرا و مسحورکننده برای همیشه خاموش شود.