انوشیروان روحانی پیانیست در حوزه موسیقی ایرانی و خالق ملودی های جاودانه به خصوص ترانه همیشه ماندگار «تولد مبارک»! شعر این ترانه بصورت مشترک توسط نوذری پررنگ و پرویز خطیبی سروده شده است. 

هزاران نفر از ایرانیانی که در نوروز ۱۳۴۹برای تماشای فیلم های نوروزی به سینما می رفتند، یک خاطره مشترک را تجربه کرده اند! پیش از آغاز هر فیلم، یک کیک تولد بزرگ بر روی پرده سینما ظاهر می شد و در حالی که گروهی از پسران و دختران در اطراف آن مشغول شادی بودند، یک پیکان آلبالویی رنگ از داخل آن ظاهر می شد. همزمان آهنگ و ترانه ای به گوش می رسید که به یکی از خاطره انگیز ترین ترانه های زبان فارسی تبدیل شد...(۱)

این بخشی از پیام شادباش و تبریک «هومن خلعتبری» موزیسین و رهبر ارکستر است که در مدح و رثای انوشیروان روحانی آهنگساز و مدرس موزیک در صفحه شخصی خود منتشر کرده است.

انوشیروان روحانی آنچنان که در وبسایت شخصی اش و در قسمت زندگینامه نقل شده است در ۱۳۱۸ خورشیدی در رشت دیده به جهان گشود. وی آموزش های اولیه موسیقی را به وسیله پدرش "رضا روحانی" که خود شاعر و ویلنیست بود، فرا گرفت.

 اردشیر، انوشیروان، شهریار و شهرداد روحانی

انوشیروان، تحصیلات موسیقی خود را در هنرستان عالی موسیقی تهران تا مرحله فارغ التحصیلی پی گیری کرد.او بیش از ۲۵ سال نداشت که عضو شورای موسیقی رادیو شد و تا آخرین سالی که در آن سازمان فعالیت داشت، این مسوولیت را عهده دار بود.

وی از نخستین برنامه «گلها» با این برنامه همکاری فراوان داشت و رهبری ارکستر شماره ۸ به عهده او بود. علاقه بسیار زیاد او به پیانو و کیبورد باعث شد که در ۱۳۴۲  خورشیدی نخستین دستگاه ارگ الکترونیک را به ایران وارد کند در کنار این فعالیت ها بایستی به نوازندگی آکاردئون در بسیاری از آثار ساخته او نیز اشاره کرد.

انوشیروان روحانی با بسیاری از خوانندگان مطرح ایرانی و بین المللی همکاری کرده است که می توان به گابریلا فونتانا (خواننده سولیست سوپرانو اپرای وین)، کلاوس ماینه ، امیل ساین و دیگر خوانندگان مطرح دنیای موسیقی اشاره کرد.

آثار ساخته شده بوسیله انوشیروان روحانی به بیش از ۵۰۰ اثر می رسد که حدود ۲۰۰ اثر آن در غالب موسیقی ارکسترال با کلام و بی کلام، قطعات پیانو و موسیقی فیلم منتشر شده اند. 

بدون شک بایستی ترانه "تولدت مبارک" وی را از جاودانه ترین ترانه ها در زمانه معاصر دانست آنچه که در مورد انوشیروان روحانی گفتنی و منحصر بفرد به نظر می رسد، موفقیت بسیار درخشان وی در خارج از مرزهای ایران است که تحسین محافل بین المللی هنری موید این نکته است که بسیاری از ساخته های او در چهارچوب لایت کلاسیک ساخته، تنظیم و اجرا شده است که این آثار به مثابه پلی میان ساختار کلاسیک موسیقی در غرب و محتوا و روح موسیقی شرق به شمار می رود. بسیاری از این آثار به زبان های مختلف و در کشورهای متعددی اجرا شده اند.

اجراهای او به عنوان آهنگساز و پیانیست مورد توجه بسیاری از موسیقیدانان بین المللی قرار گرفته است. از دیگر افتخارات وی می توان به دریافت جایزه نخست آهنگسازی از اسپانیا اشاره کرد.

انوشیروان روحانی در سال های گذشته فعالیت های بسیاری در چارچوب آهنگسازی و سولیست پیانو با ارکست هانوفر آلمان و اپرای ترکیه (آنتالیا) انجام داده است. امروز، پس از نیم سده فعالیت بی وقفه هنری، او همچنان شاداب و پر انرژی به عنوان یکی از برجسته ترین آهنگسازان و نوازندگان پیانو به فعالیت های هنری خود ادامه می دهد و آثار بسیاری از وی در دسترس شاگردان و مخاطبان موسیقی ایرانی قرار دارد.(۲)

 عکسی به یادگار از انوشیروان روحانی، ماریو تقدسی (خواننده بین المللی اپرا) و پروفسور مجید سمیعی (از بزرگترین جراحان مغز دنیا).

سبک و جایگاه موسیقیایی انوشیروان روحانی

سخن و تحلیل جایگاه و متد نوازندگی و ساخت موسیقی روحانی کار ساده ای نیست چرا که روحانی همانگونه که پیشتر ذکر شد بیش از ۵۰۰ قطعه موسیقیایی ساخته است و پیداکردن نخ تسبیح و ویژگی مشترک این آثار نیازمند تسلط و تبحر بسیار بالایی دارد؛به هر حال موسیقی انوشیروان روحانی در ذات خود به شدت ایرانی و به سنت نزدیک است. نه به معنای استفاده از ردیف یا رعایت پیش درآمد و آواز، بلکه از این جهت که تمام حواس و تلاش او در انحصار ساختمان ملودیک اثر باقی می ماند و عناصر دیگر موسیقی، مثل هارمونی یا تنظیم و ارکستراسیون چندان نظر و علاقه وی را جلب نمی کند. به عبارت دیگر، موسیقی روحانی تک صدایی و ملودیک است و این، در کار آهنگسازی که تحصیلات و تجربه غربی دارد و ارکسترهای بزرگ اروپایی و آمریکایی را همراهی کرده، تا اندازه ای تعجب آور است.
استعداد و توانایی انوشیروان روحانی در آفرینش ملودی های زیبا و ماندنی قابل انکار نیست. در دنیای موسیقی ایرانی فقط افرادی چون همایون خرم توانسته اند چنین تعداد زیادی ترانه و آهنگ را در حافظه ملی به ثبت برسانند.
انوشیروان روحانی در میان چند صد اثر موسیقیایی خود از ترانه و موسیقی فیلم گرفته تا قطعات بلند کلاسیک غربی ساخته و تاکنون به چندین ابتکار در کار آهنگسازی و نوازندگی دست زده است. هنگامی که کارخانه یاماها ارگی همراه با ماشین ریتم به بازار عرضه کرد، روحانی با هزینه‌ای زیاد این ساز را به ایران برد و چند آهنگ ماندگار ویژه این ساز ساخت و به تنهایی نواخت و ضبط کرد.(۳)
 

منابع:

۱. صفحه اینستاگرام هومن خلعتبری

۲. وبسایت شخصی انوشیروان روحانی http://www.anoushiravanrohani.ir/

۳.تحلیل روزنامه جمله در خصوص جایگاه و سبک موسیقی انوشیروان روحانی