کتاب «کوی مَس» حاصل پژوهش و تالیف «حیدرقلی نادعلیان» است که در آن آثار تاریخی عبدالرفیع حقیقت(رفیع) با تکیه بر ۲ کتاب «تاریخ سنگسر، سرزمین دلاوران سرسخت» و «شناسنامه آثار تاریخی کومش، استان سمنان» مورد نقد قرار گرفته است.

نویسنده در مقدمه این کتاب ۱۹۶ صفحه‌ای که با شمارگان یک‌هزار نسخه از سوی نشر «پرنیا رسانه» و باقیمت۲۴ هزار تومان روانه بازار نشر شده آورده است: «کتاب تاریخ سنگسرف سرزمین دلاورانسرسخت» عجیبترین نوستار تاریخی در درازی زمان تا روزگار امروز است ... و مردم با هوش وذکاوت خیلی زود متوجه مضمون کتاب در ضعف تاریخ نگاری شدند.

در بخش دیگری از مقدمه در خصوص ایرادهای کتاب آثار تاریخی کومش، استان سمنان آمده است: «موضوع ایراددار کتاب با صفحه مشخص وسرخط درشت قابل شناسایی می باشد.»

در پیش‌گفتار این کتاب نیز آمده است: در سطح فرهنگ ایران واژه «کومش» به‌عنوان نام باستانی استان سمنان عرضه شده که هیچ‌گونه سنخیتی با تاریخ ادبیات ناحیه کهن نداشته و در فرهنگ منطقه واژگان کومشیان بی‌تناسب از نام مکانی باستان به‌عنوان نماد و پیشینه مطرح شده است.

ایران در گذشته با الهام از طبیعت دقت ویژه‌ای در نامگذاری اماکن داشته، چون مردم این دیار از زیباترین واژگان پارسی در نامگذاری اماکن استفاده می‌کردند و اطلاق نام بی‌تناسب از ذوق ایران زمین و ذات مردم این سرزمین به دور بوده است.

واژگان مترادف قومش و کومش با معنی مقنی و چاه‌کن برازنده سکونتگاه پاک و سرزمین کیانیان و پادشاهان باستان نبوده است. در ایران باستان زبان پهلوی و گویش قدیم در مراوده روزانه کوی‌مَس به‌ عنوان جایگاه بزرگان معنی دارد.

در تغییر واژگان پارسی گرچه تازیان پیرو قانون خاصی نبودند اما متاثر از فرهیختگان بسیاری موارد ظاهر فرم واژه را حفظ کرده و به همین دلیل پیروی از اصول معرب صدر اسلام واژه قومس مترادف کوی مَس منظور شده و در گویش آن زمان و آثار مورخان قدیم به‌عنوان منبع تاریخی کتابت شده است و این کتاب کوشیده تا در خصوص پیشینه کوی مَس در گذر تاریخ بر مبنای منابع موجود مستندات را از کتاب تاریخ سنگسر و سایر منابع برای علاقه‌مندان ارایه دهد.

مطالب این کتاب در هفت فصل ارایه شده که در فصل نخست آن در خصوص وجه تسمیه کوی مَس، تاریخ سکسار و مازندران، پشتخوارگر و البرزکوه، افسانه خواندن تاریخ، معبد آناهیتا در راهوند، حصار و قلعه‌های آبادی، ذوالفقار خان و یغمای جندقی، منزلگاه آهوان و آسران رستاق، دوگانگی و اوج تضاد، قلعه تاریخی سرسکه و چهاردهمین سرزمین اسکان اریایی‌ها مطالبی ارایه شده است.

در فصل دوم این کتاب ادبیات تاریخ فروهر، کی‌بانو و کدبانو، اصطلاح درون، واژه‌های قدیمی، نورویی نومزه، زبان اوستایی اقوام، امشاسپندان، گاه‌شماری، بندهش، ماه فرس باستان، داستان‌های پیتک و ورمز، آیین پارتیان، نورویی تام، تیرمویی سیزده، مراسم چارچار، هازل دارو، یادگار زریران، جشن چهارشنبه‌سوری و گلیم گوشی و زریشه به تفصیل شرح داده شده است

ارایه داستان‌های نادرچشمه‌سنگسر، تغییر شروه مو، قلاع سرسنگسر، تفسیر کوی مس در هکتام پولیس، همزاد خوانی جنگول‌ها، داستان اسکندر و داریوش، سکاهای خودسر و شاهان اشکانی، سپیدپوشی در عزاداری خانواده‌ها نظریه ضدایرانی و فرهنگ اصیل، جغرافیای پارت در سرزمین آریانا، جزیره لهجه‌ها و موقعیت اقوام و فرار بزرگ سکاها و اسکان در کوهستان سرفصل مطالبی است که نویسنده در فصل سوم کتاب به خوانندگانش هدیه کرده است.

فصل جهارم کتاب نیز در خصوص داستان مسجد قائم سنگسر، پیشینه آب گرو، پدیداری استان مرکزی، پیشینه تاریخی سمنک، پیشینه شهر قوشه، کاخ ابراهیم خان ملاده، راه قدیم فیروزجاده تبرستان، دژ لاژوردی و جرمنه، کافر قلعه معروف سنگسر، جایگاه هزار جریب، رودخانه گل رودبار، اوضاع سیاسی درجزیین، موقعیت شهمار در تاریخ موقعیت سیاسی پرور، اوضاع سیاسی زیارت، دررالتیجان و ایوانکی، اوضاع سیاسی شهمیرزاد، مهدیشهر و نیز داستان مسجد شاه سمنان ارایه شده است.

فصل پنجم این کتاب نیز حاوی مطالبی متنوعی است که از جمله آن می‌توان به هفت خاندان اصیل ایران، سفر ایزیدرو خاراکسی، سفر ماجراجویی کلاویخو، سرنوشت بابک و مازیار، حکومت آل قارنوندیان، سلسله کیوسیه پاوندیان، گروه‌های مسلح یاغی‌گر، شعبات دین در سرزمین ایران و سرگذشت یزدگرد سوم و پاو اشاره کرد.

در فصل ششم این کتاب نیز در خصوص گوت گاو، ششاو سوناگردی، خیل عشایر، آیین باستانی گله‌داری، نرون و نرکل سردتن، پیشینه یونجه و اسپرس و آرشه و سایر فرآورده‌های لبنی توضیحاتی عنوان شده است.

بخش پایانی این کتاب حاوی نظرات معمرین، فهرست واژگان پهلوی و شماری تصاویر است که به فهم مطالب ارایه شده در کتاب کمک می‌کند.