کتاب شیرینِ «شهر شیرین انشا؛ نوآوری در کلاس نگارش» به کوشش سیدرضا باقریان موحد از پاییز سال ۱۳۹۸ به همت انتشارات طه در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است.

همۀ ما در دوران تحصیل تجربه زنگ انشا و نگارش را داریم. کلاسی که گاه یکی از مفرح‌ترین اوقات و دروس مدرسه بود و گاه یکی یکی از کسالت‌بار و تحمیلی‌ترین‌ِ آن. کسالت یا طراوات کلاس نگارش تا حدّ زیادی بسته به شیوه و شوق آموزگار است. اوست که می‌تواند با به کار بستن شیوه‌های خلاقانه و نوآوری در مدیریت کلاس، نگارش را از درسی حاشیه‌ای و دست‌کم گرفته شده به درسی مهم و اصلی تبدیل کند. به همین منطق ناتوانی در نگارش و نویسندگیِ روزمره‌ترین نیازهای نوشتاری – به عنوان مهارت شهروندیِ لازم- حتی از سوی اقشار تحصیلکرده گواه بر ناچیز گرفتن این مبحث مهم و اساسی در نظام آموزشی کشور است.

از شوق و خلاقیت و سبک آموزشِ معلم انشا در برافروختن یا خاموشی اشتیاق بچه‌ها به این زنگ مهم سخن به میان آمد. کتاب شهر شیرین انشا روایت معلم انشای شوقمند و پُرانگیزه‌ای است که یک کلاس معمولاً حاشیه‌ای و دست‌کم گرفته شده در مدارس ما را به کانونی برای خلاقیت و شکفتن ذوق و اندیشه دانش‌آموزانِ دبیرستان تبدیل کرده است. این کتاب گلچینی از تمرین‌های کلاس نگارش دانش‌آموزان برخی از مدارس قم است. کتابی متشکل از ۵۰۰۰ جمله و متن خلاقانه از دانش‌آموزان دبیرستانی. روایت مسیر و فرآیندی که این دانش‌آموزان به کمک معلم خوش‌ذوق خود پیموده‌اند تا با موضوعات و نسبت‌های بدیعی که بین مفاهیم برقرار شده است، کلاس انشا را از ساعاتی کسالت‌بار به اوقانی زاینده و خلاقانه تبدیل کنند و بدانند که نوشتن و تمرین نگارش آنقدرها هم سخت و دست‌نیافتنی و ذاتی نیست.

سیدرضا باقریان موحد به عنوان معلم کلاس متعهد و فراهم‌آورندۀ کتاب شهر شیرین انشا در پیشگفتار کتاب بخشی از راهکارهای خود برای جذابیت و زایایی هر چه بیشتر کلاس انشا را شرح داده است. از جمله او به انشای مینیاتوری اشاره می‌کند که به جای انشاهای طولانی و تکراری، دانش‌آموزان را واداشته است که به انشاهای تک جمله‌ای رو بیاورند که در نهایت می‌توان با افزودن چند جمله پیش و پس، آن را به انشایی کامل تبدیل نمود. راهکار دوم پرهیز از موضوعات تکراری و کلیشه‌ای است. از این روی معلم کوشیده است که با پیشنهاد مشارکتی موضوعات بدیع و چالش‌برانگیزی مثل مقایسه انسان و کتاب، مدرسه و شلغم!، درخت و قلب انسان و... دانش‌آموزان را به خلاقیت و تفکر وادارد. سومین راهکار نشر هنرمندانه مفاهیم اخلاقی و انسانی است. در این راهکار او از دانش‌آموزان علاقه‌مند شدۀ خود خواسته است که در درس گسترش شخصیت خود را جای افراد و مشاغل مختلف نظیر راننده تاکسی و نانوا و رفتگر بگذارند و با تک جمله، زبان حال آنها شوند. از دیگر نمونه‌های این راهکار تمرین خوراکی‌نویسی، تمرین زبان حال حیواناتِ قصه‌های مذهبی، مهارت‌های اگرنویسی، مهارت تصویرخوانی، مهارت گزارش‌نویسی، مهارت گسترش زبان و ... است. در تمامی این موارد کتاب با ذکر تک‌جملات دانش‌آموزان کلاس باقریان موحد و نام نویسندۀ آنها تکمیل شده است.

حسن ذوالفقاری عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی در مقدمه کتاب می‌نویسد: این کتاب زمینه‌هایی را فراهم می‌کند تا با ساده‌ترین شکل مهارت‌های نگارشی را برای انواع نوشته‌های خلاق فراهم کند. رویش اندیشه را در تولیدات این کتاب از زبان و قلم دانش‌آموزان می‌توان دید... این کتاب آموزش فرآیند نوشتن است. نشان می‌دهد که از لحظه آغاز تا انجام چه فرآیندی طی شده است. حاصل کار کلاس است و از کلاس تولید شده و بازگشت هم به همان کلاس‌هاست. تفاوت آن با سایر کتب نگارش در همین دقیقه و لطیفه نهفته است که خالق این جملات خودِ دانش‌آموزان هستند. طراحی آن خلاقانه است و موضوعات خلاقانه و برانگیزانده دارد که همگی در کلاس اتفاق افتاده است. مهارت‌محور، کوتاه و انجام‌شدنی است... این مهارت‌ها و چندین مهارت دیگر در کتاب، راهنمای مناسبی برای معلمان است تا بتوانند آنها را گسترش دهند و ایده بگیرند.

گفتنی است که کتاب شهر شیرین انشا؛ نوآوری در کلاس نگارش به کوشش، ثبت و گردآوری سیدرضا باقریان موحد و به همت انتشارات طه در پاییز سال ۱۳۹۸ برای نخستن بار در شمارگان ۱۰۰۰ نسخه و در ۳۵۰ صفحه با قیمت ۴۹ هزارتومان به بازار نشر عرضه شده است.