کتاب مقدس و نامقدس اثر اسماعیل شفیعی سروستانی، از کتاب‌هایی است که دربارهٔ مهم‌ترین نقاط مغفول‌مانده در حوزه نظری و عملی انسان‌ها سخن می‌گوید. نکاتی که در لایه‌های زیرین حیات این دنیا، مانده و تغییر و تحول صورت‌های مادی، قادر به بی‌اثر یا کم اثر ساختن نقش‌آفرینی آن‌ها در حیات فردی و اجتماعی فرزندان آدمی نیست.

این کتاب از مسائلی در زندگی ما انسان‌ها سخن می‌گوید که بی‌توجه از کنار آن رد می‌شویم، در حالی که در زندگی ما نقش مهمی بازی می‌کند و حتی در سرنوشت ما مؤثر است. مقدساتی همچون کتاب‌های مقدس و الهی، خانه‌های مقدس، مکان‌های مقدس و افراد مقدسی که در زندگی مدرن و مادی، جزو امور روزمرهٔ ما در آمده است و بدین ترتیب، نه تنها اثرش را در حیات ما از دست داده است، بلکه ما را به ورطه‌ای مبتلا می‌کند که ارزش‌های الهی را زیر پا گذاشته و منتظر عقوبتش بمانیم.

اسماعیل شفیعی سروستانی در این کتاب به روشنی انواع مقدسات را نام برده و دلیل مقدس بودنش را توضیح داده و آنگاه به زیبایی تحلیل کرده است که چرا این مقدسات در زندگی ما روزمره و عادی شده است و در نهایت اثرات این تغییر حالت را برمی‌شمرد.

در بخشی از کتاب مقدّس و نامقدّس می‌خوانیم:

همه بحران‌های کمرشکنی که سبب بی‌پناه شدن آدمی در برابر حوادث و رخدادها شده و چیره شدن نیروهای خبیث شیطانی (جنی و انسی) بر مردم سبب شده است، به «شکستن حدود و تعدی، تجاوز آدمی به حدود الهی معین شده و اهانت فردی و جمعی آن‌ها به امر قدسی و موجودات نشان‌شده»، برگشت می‌کند و آدمی در غفلت تمام، پیش از برداشتن همة علل و عواملی که در اساس، سبب بحران و وبالند، خود را به اموری مشغول می‌سازد که بر وسعت و ژرفای بحران‌ها می‌افزاید.
این واقعه، در عصر ما که دید سکولاریستی و ماتریالیستی بر ساکنان زمین غالب شده، به نحو چشمگیری بر حجم و بزرگی بحران‌ها افزوده است. در هیچ عصری به طور هم‌زمان، بحران‌های اخلاقی، زیست محیطی، اقتصادی و حتّی ایدئولوژیک، بر ساکنان زمین چیره نبوده است.

تقلیل شأن موجودات و تقدس‌زدایی از عالم و آدمی، وجه بارز دیدگاه انسان حاضر در عصر معاصر است. در این دیدگاه است که جمله موجودات، به عنوان اشیایی قابل مصرف و تصرّف و فاقد جان و روان فرض می‌شوند. شایان توجه است که ساکنان زمین، تنها انسان‌ها و موجودات دیدنی، مانند حیوانات، نباتات و جامدات نیستند. در سنت‌های دینی، به دلیل آنکه مردم درباره حضور و میدان عمل این موجودات حاضر و ناظر، اما نادیدنی (مثل اجنه) باور داشتند، در تعاملات روزمره و در میان مناسبات فردی و اجتماعی، خود را ملزم به مراقبت و حفاظت در بسیاری موارد می‌کردند تا مبادا ناخواسته موجب آزار این موجودات شده باشند.
خداوند، مردم را ملزم به حفظ خود، خودداری از تجاوز به حدود معلوم شده برای هریک از موجودات و پرهیز از اهانت به تقدس‌یافته‌ها کرده است تا شاید از تبعات تعدی و تجاوز، که ضرورتا مطابق سنت الهی بارز می‌شوند، در امان بمانند.

فهرست مطالب
فصل اول: مدرنیته در ترازوی نقد
دنیای قشنگ نو
تغییر هویت قدسی اماکن مذهبی
تقدس‌زدایی از عالم
1. همه آیات و کلمات الهی ذاکرند!
2. واعظ، وعظ و وعظ گیرنده
مقدس و نامقدس
تقدس‌یافته‌ها
تقدس‌یافته‌ها و ماندگاری شرایع
گستره امر قدسی
مکان مقدس
انواع قداست
اهانت و الحاد
سلام و تقدیس
زمان مقدس
انسان کامل، کمال انسان
فصل دوم: حرمت‌شکنی و تقدس‌زدایی
اثر پروانه‌ای (نظریه آشوب)
تأثیر نیم‌کلمه در قتل
هتک حرمت امر مقدس و پیامدهای تقدس‌زدایی
گناه، تجری و عواقب آن (عمل و عکس‌العمل در نظام هستی)
گناه زمینه‌ساز
سکولاریسم و انسان حاضر در عصر معاصر
اراده معطوف به قدرت (عصر معاصر و انسان حاضر)
تکنولوژی و نیهیلیسم
علم جدید و تکنولوژی
سلام به تاریخ فردا
فهرست منابع