در کتاب ادب و اخلاق در رانندگی اثر سید محسن پاک نهاد، تلاش شده است تا موضوع رانندگی از دیدگاه اسلامی مورد بحث قرار گیرد.

از جمله اموری که یادگیری آن در زندگی، به ویژه زندگی صاحبان مشاغل و حِرَف ضروری است، احکام و آداب مشاغل و حرفه‌ها است.

از آنجا که در جامعه اسلامی، هر یک از مومنین به شغلی و حرفه‌ای مشغولند، به ناچار باید از احکام آن شغل، آداب آن حرفه و نیز باید و نبایدهای آن به درستی آگاهی یابند تا مرتکب حرام نگردیده و واجبی را ترک نکنند. به عبارت دیگر به وظایف شرعی خود در رابطه با آن شغل و حرفه به شکلی درست و دقیق عمل نمایند.

یکی از این حرف و مشاغل، رانندگی است. یکی از امور ضروری زندگی در دنیای امروز، امکان بهره‌مندی از وسایل نقلیه است. منظور از وسایل نقلیه امکاناتی است که برای جابجایی انسان، بار و اثاثیه مورد استفاده قرار گرفته و با کمک آن، شداید و رنج های ناشی از حمل و نقل کاهش یافته و در مقابل، آرامش و آسودگی انسان افزایش می‌یابد.

بر این اساس، گروه اول شامل وسایل نقلیه جاندار و دارای روح و گروه دوم شامل وسایل نقلیه بی‌جان و بی‌روح‌ هستند که مفسرین آن را کنایه از نقلیه‌های ماشینی و صنعتی دانسته اند. حکم همه سواری‌ها، اعم از حیوانی، کشتی و ماشینی یکسان است؛ هرچند حیوانات، احکام و آداب خاص خود را هم دارند.

موضوعاتی که در کتاب ادب و اخلاق در رانندگی نوشتۀ سید محسن پاک نهاد مطرح می‌گردد، در بردارنده تمامی این موارد خواهد بود.

فهرست مطالب
مقدمه
فصل اول: ارزش و جایگاه وسایل نقلیه
فصل دوم: کاربردهای وسایل نقلیه
۱- زینت زندگی
۲- سواری و حمل بار
۳- ابزارکسب وکار
۴- ابزار خدمت به مردم
۵- خدمت به اسلام و حکومت اسلامی
فصل سوم: بایسته‌های رانندگی
۱- یادگیری مهارت رانندگی
۲- رعایت امور امنیتی
۳- رعایت ضوابط و مقررات عبور و مرور
۴- ضمانت حوادث
۵- سلامت و بهداشت نقلیه
۶- سواره رو و پیاده رو
۷- تقدم عابر پیاده بر سواره
۸- اعلام به پیاده
۹- رعایت حقوق دیگران
فصل چهارم: نبایدهای رانندگی
۱- آزار دیگران
۲- موسیقی و غنا
۳- آسیب رساندن به طبیعت
۴- رانندگی به صورت تنهایی
۵- درخواست راه از پیاده
۶- نشستن زن بر زین
فصل پنجم: ادب و اخلاق در رانندگی
۱- بِسمَلَه
۲- خواندن دعا
۳- استفاده از سواری ساده یا متوسط
۴- پرهیز از تکبر و غرور
۵- ذکر وشکر نعمت
۶- پرهیز از مشایعت و همراهی پیاده‌ها
۷- عدم استفاده از سواری بد
۸- میانه روی در سوار شدن
۹- سوار نمودن دیگران
۱۰- سلام نمودن بر پیاده
۱۱- مراعات حق راه
فصل ششم: حقوق نقلیه حیوانی
۱- حفظ حرمت چهارپایان
۲- پرهیز از ضرب وشتم چهارپایان
۳- خود داری از نفرین
۴- مهربانی
۵- تأمین آب و علوفه
۶- حمل بار و حرکت به اندازه طاقت
۷- مراعات حال مرکب در حال سوار شدن
منابع