کتاب اخلاق حرفه‌ای اعضای هیات علمی در بعد آموزش اثر لیلا میر طاهری است. یکی از مسائل مهمی که امروزه در نظام حرفه‌ای مطرح است بحث اخلاق، ابعاد و مؤلفه‌های اخلاقی است.

امروزه اخلاق به‌عنوان مهم‌ترین عامل در موفقیت سازمان‌ها شناخته‌شده است. بدین ترتیب سازمان‌ها در پی یافتن راهکارهای منطقی و عملی تعریف و تقویت یک نظام اخلاقی مؤثر و کاربردی هستند تا به کمک آن بیشترین سطح کارایی، اثربخشی و بهره‌وری را در انجام وظایف و مأموریت‌های خود کسب نمایند.

در این میان نظام آموزش عالی به‌عنوان بارزترین نمود سرمایه‌گذاری نیروی انسانی، نقش اصلی را در آموزش، تربیت و تأمین نیروهای انسانی متخصص، متعهد و کارآمد بر عهده داشته و نقش تعیین‌ کننده این نظام تخصصی در ابعاد گوناگون اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جامعه بر کسی پوشیده نیست. پیشرفت جوامع نیز بستگی انکارناپذیری به سطح آموزش و توسعه کمی و کیفی نظام آموزشی به‌طورکلی و بالأخص نظام آموزش عالی دارد.

با عنایت به اینکه اخلاق حرفه‌ای به مسائل و رفتار اخلاقی یک نظام حرفه‌ای مانند حرفه پزشکی، وکالت، مهندسی و ... می‌پردازد و ناظر بر شیوه رفتار افراد آن حرفه در حیطه فعالیت‌های حرفه‌ای خودشان است، آموزش عالی نیز نظامی حرفه‌ای است که مجموعه‌ای از رفتارهای انسانی شاغلان در آن در شکل‌دهی فضای اخلاقی موجود در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی نقش دارند.

اخلاق حرفه‌ای و رعایت کدهای اخلاقی در دانشگاه‌ها با توجه به ساختار ویژه آن‌ها نسبت به سایر سازمان‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. به دلیل اینکه اولاً رعایت اخلاق حرفه‌ای در دانشگاه‌ها یکی از عوامل و مؤلفه‌های مهم و زمینه‌ای در اعتباربخشی، ارتقاء کیفیت، قابل‌اعتماد و پیش‌بینی‌پذیر بودن دانشگاه‌ها بوده و دلیل دیگر اینکه انتقال منش‌ها و ارزش‌های اخلاقی به‌موازات انتقال دانش از وظایف خطیر و مهم دانشگاه‌ها است؛ در این میان اعضای هیأت علمی به‌عنوان یکی از ارکان و اعضای اصلی و مهم دانشگاه‌ها نقش شایان توجهی در ایفای رسالت آموزشی بر عهده‌دارند و لذا رعایت اصول اخلاقی توسط مدرسین و اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها در دو بعد، قابل‌توجه و بررسی است؛ نخست اینکه اعضای هیأت علمی به جهت منزلت و نقش تأثیرگذاری که بر رفتار و افکار فراگیران دارند می‌بایست خود را آراسته به فضایل اخلاقی نمایند و باور داشته باشند که مؤثرترین روش در انتقال ارزش‌های اخلاقی مثبت، آشکار شدن آن‌ها در رفتار واقعی خود ایشان بوده و به‌نوعی فراگیران و دانشجویان، بسیاری از رفتارهای اخلاقی را از اساتید و معلمین خود الهام می‌گیرند و در زندگی شخصی و حرفه‌ای خود به کار می‌برند. دوم اینکه به جهت وظیفه حرفه‌ای و مسئولیت اجتماعی که اعضای هیأت علمی در قبال برآوردن نیازهای آموزشی دانشجویان و آموزش و تربیت نیروهای انسانی متخصص و متعهد جهت خدمتگزاری به وطن و به حرکت درآوردن چرخ‌های توسعه و بالندگی جامعه بر عهده‌دارند می‌بایست به بهترین شکل ممکن و به شیوه تأثیرگذار بهترین خدمات آموزشی را به دانشجویان ارائه دهند؛ به بیان ساده‌تر جامعه سرآمد حاصل کار و تلاش انسان‌های سرآمد بوده و انسان‌های سرآمد عمدتاً محصول و برونداد دانشگاه‌های سرآمد می‌باشند و اساتید سرآمد در دانشگاه‌ها یکی از عوامل و مؤلفه‌های کلیدی و تأثیرگذار در ارتقاء کیفیت آموزشی و سرآمد شدن دانشگاه‌ها محسوب می‌شوند.

فهرست مطالب
پیشگفتار
فصل اول: اخلاق
اخلاق و ابعاد آن
اخلاق از منظر قرآن
اهمیت اخلاق در روایات اسلامی
معانی و کاربردهای اخلاق
نظریه اخلاقی افلاطون
نظریه‌ی اخلاقی ارسطو
معیار فعل اخلاقی از منظر مکاتب مختلف اخلاقی
نظریه‌ی شکاکان
نظریه‌ی کمونیست‌ها
نظریه‌ی اخلاقی راسل
نظریه‌ی اراده
اخلاق از منظر کانت
ارائه مختصر نظریه اخلاقی کانت
اوامر مطلق و مشروط
نیت از دیدگاه کانت
ارادهی خیر
تکلیف و رابطه‌ی آن با نیت، قوانین و اصول اخلاقی
دیگر نظریه‌های اخلاقی
نظریه وظیفه گرایی
مقدم داشتن درستی بر خوبی
عدالت گرایی
نظریه غیر بهینه‌ساز
احترام به ارزش‌ها
احترام به اشخاص
نظریه قاعده‌گرا
نظریه مطلق‌گرا
الزام‌گرایی شخصی
نظریه عاطفی بودن
نظریه اراده
نظریه زیبایی در اخلاق
نظریه پرستش
نظریه عمومی اخلاق هانت و ویتل (1986)
فلسفه اخلاقی فورسیت
اخلاق حرفه‌ای در نگاه رفتارشناسان
فصل دوم: اخلاق در سازمان
اخلاق سازمانی
عوامل تعیین‌کننده رفتار اخلاقی در سازمان
الف) عوامل فردی
ب) عوامل سازمانی
فرهنگ سازمانی و اصلاحات اخلاقی
حرفه
فصل سوم: اخلاق حرفه ای
اخلاق حرفه‌ای
آرمان اخلاق حرفه‌ای
ویژگی‌های اخلاق حرفه‌ای
فصل چهارم: مدل‌های اخلاق حرفه‌ای
انواع مدل‌های اخلاق حرفه‌ای
مدل بارتلس
مدل رست
مدل تعاملی ترویون
مدل بومر
مدل دابینسکی و لوکن
مدل فرل و همکاران
مدل اقتضایی- مسأله جونز
مدل پترسون (2001)
فصل پنجم: اخلاق حرفه‌ای در آموزش
اخلاق حرفه‌ای در آموزش
رابطه‌ی متقابل آموزش و اخلاق
قلمروی آموزش و اخلاق
فقر تربیتی و اخلاقی انسان معاصر
نقش معلم در الگوسازی اخلاق
عناصر تعیین‌کننده در تدوین اخلاق آموزشی
فصل ششم: اخلاق حرفه ای در آموزش عالی
آموزش عالی
اخلاق حرفه‌ای در آموزش عالی
اصول اخلاق حرفه‌ای در آموزش عالی
ویژگی‌های آموزش عالی اخلاق‌مدار
رفتارهای اخلاقی در آموزش عالی
فصل هفتم: اخلاق حرفه ای اعضای هیات علمی
اخلاق حرفهای اعضای هیأت علمی
نمونه‌هایی از بیاخلاقی‌ها در نظام آموزش عالی
دلایل بروز بی‌اخلاقی‌ها
2- ضعف در قانون و نظارت‌ها
3- چشم‌پوشی از خطاها
4- فقدان انصاف و عدالت
5- ریختن قبح بی‌اخلاقی‌ها
6- رواج دروغ‌گویی
7- بی‌توجهی به آرمان‌های کشور
8- سودجوئی صرف فردی
9- درک نکردن فضیلت معنوی خدمت
فصل هشتم: الزامات و بیانه های اخلاق حرفه‌ای
ﺍﻟﺰﺍﻣﺎﺕ ﺍﺧﻼﻕ ﺣﺮﻓﻪﺍﻱ ﻣﻌﻠﻤﻲ ﺍﺯ ﻣﻨﻈﺮ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺩﻧﻴﺎ
بیانیه اخلاق حرفه‌ای انجمن استادان دانشگاههای آمریکا (AAUP)
کدها و اصول اخلاقی حرفه آموزش در ایالت فلوریدا
آیین‌نامه اخلاقی اعضای هیات علمی دانشگاه بریکلی
انواع رفتارهای غیر قابل قبول توسط اساتید دانشگاه
اصول اخلاق حرفه‌ای اساتید دانشکده فنی بلک ریور
این اصول اخلاقی به شرح ذیل میباشند
فصل نهم: نتیجه گیری
نتیجه‌گیری
پیشنهاد‌های ارتقای اخلاق حرفه‌ای اعضای هیأت علمی
منابع