کتاب نگرش معلمان و دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه نسبت به لباس متحد‌الشکل نوشته‌ی طاهره وفائی نژاد به بررسی مواردی از جمله فلسفه و ضرورت‌های پوشش و حجاب اسلامی و بررسی جایگاه مد و مدگرایی در بین نوجوانان دختر مقطع متوسطه می‌پردازد.

در عصر حاضر که جهانیان در تلاشند در عرصه‌ی تعلیم و تربیت بهترین نسل را به دنیا عرضه کنند و بسیاری دیگر نیز در تلاشند فرهنگ‌های دیگر را مسخ و فرهنگ و تمدن خود را بر جهان مسلط سازند و به عبارتی دیگر در این عرصه که تهاجم فرهنگی بیداد می‌کند و استعمارگران در هر حال کوشش‌های بی‌ثمری داشته و نتوانسته‌اند مستعمرات از دست رفته‌ی خود را بازیابند، دست به تلاش‌های جدید می‌زنند تا اذهان جوانان و نوجوانان را به سوی خود و جلوه‌های کاذب‌شان جذب کنند.

یکی از مقاصد استعمار فرهنگی در کشورهای استعمار زده و از جمله در کشور ما ایجاد انحراف در بین جوانان می‌باشد که از طریق نفوذ در تار و پود افکار، عادات، آداب و رسوم زندگی ملت‌های تحت سلطه و به‌ خصوص قشر جوان سعی می‌کنند تا جامعه را از اندرون در جهت مطلوب خویش پیش ببرند و فرهنگ اصیل آن‌ها را با انواع دسیسه‌ها و طراحی‌ها و هزاران حیله از دست آنان بگیرند و فرهنگ خاص خود را جایگزین آن نمایند تا بتوانند این قشر را به زیر سلطه‌ی فرهنگی خویش درآورند. از جمله مسائلی که در پایه‌های فرهنگی اصیل یک ملت می‌تواند مؤثر باشد، سبک پوشش آن ملت است که این موضوع خود در جامعه‌ی ما چشم‌گیر است.

در مسئله‌ی پوشش باید فرهنگ ایرانی و اسلامی احیا شود و نوجوانان و جوانان که سازندگان آینده کشور هستند باعث جاودان ماندن عقاید ایرانی و اسلامی باشند. نیاز به نوجویی و نوخواهی در کودک و نوجوان کاملاً مشهود است و ایشان برای ابراز شخصیت و جلب توجه دست به هر کاری می‌زنند که گاهی در همه جا و مخصوصاً محیط مدرسه مناسب نیست. وظیفه‌ی اولیای مدرسه است که بهترین الگوی انسانی را ترویج دهند و برای آن راه‌های مختلفی وجود دارد.

انسان اسلام خود را شریف‌تر از آن می‌داند که به جسمش شناخته شود و وظیفه‌ی خود را خطیرتر از آن می‌بیند که تنها به بدن نمایی و آرایش جسم بپردازد. انسان، در همه‌ی بینش‌های معنوی و از جمله در اسلام، برای آن لباس به تن نمی‌کند که تن را عرضه کند، بلکه لباس می‌پوشد تا خود را بپوشد. لباس برای او یک حریم است. به منزله‌ی دیوار دژی است که تن را از دستبرد محفوظ می‌دارد و کرامت او را حفظ می‌کند. لباس برای آن است که تحریک جنسی را کم کند، نه آنکه بر قدرت تحریک بیفزاید. لباس «پوست دوم» انسان نیست بلکه «خانه‌ی اول» اوست.

انسان اسلام، کمال خود را در آن نمی‌بیند که تن خویش را چون کالایی تزیین کند و به راه اندازد و بفروشد، بلکه به جای آنکه تن خود را به خلق بفروشد، جان خود را به خدای خویش می‌فروشد. بر پایه‌ی همین رابطه‌ی تنگاتنگ فرهنگ و لباس است که می‌گوییم: لباسی باید بر تن نمود، که نمودار فرهنگ و بینش ما باشد و در تناسب و هماهنگی کامل با اعتقاد و ایمان‌مان. لباسی که نمایشگر استقلال فرهنگی ما و مظهر وفاداری و سرسپردگی ما به عقیده و آرمان‌مان و پرچم حرّیت و آزادگی‌مان باشد.

در این پژوهش سعی می‌شود با توجه به محدودیت‌ها نگرش دبیران و دانش آموزان آن‌ها نسبت به اجرای طرح لباس متحدالشکل در مدارس متوسطه مورد بررسی قرار گیرد تا با اجرای این طرح در مدارس و نادیده گرفتن تفاوت‌های طبقاتی، مدارس جبهه‌ی مبارزه با تهاجم فرهنگی و پیشبرد دانش‌آموزان در جهت اهداف آنان و همچنین اهداف نظام آموزش و پرورش باشد.

در بخشی از کتاب نگرش معلمان و دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه نسبت به لباس متحد‌الشکل (attitudes of teachers and high school students towards uniformed form)‌ می‌خوانیم:

مطالعات دانشمندان تربیتی نشان داده، مدارسی که در آن دختر و پسر با هم درس می‌خوانند، کم‌کاری، عقب‌افتادگی و عدم مسئولیت به خوبی مشاهده شده است. زیرا «بدحجابی» مشغولیت دختران را فزونی می‌دهد، تلاش‌های آنان را به سوی شناخت مدل‌های گوناگون آرایش موی سر و تقلید از مدل‌های متنوع سوق می‌دهد. و وقت زیادی از فرصت‌های مطالعه را مصروف آرایش‌ها و آراستگی‌های سر و صورت و لباس می‌نماید، مقدار زیادی از وقت آنان نیز به سخن گفتن درباره‌ی اینگونه امور و طریقه‌ی دسترسی و تهیه‌ی البسه و لوازم آرایش، ولو به قیمت گران و به طریق نامطلوب می‌گذرد.

ارتباط‌های دوستانه با دانش‌آموزان علاقه‌مند به اینگونه امور ایجاد می‌شود و معلوم است که در چنین مجمعی با این ویژگی‌ها درباره‌ی چه مواردی صحبت می‌شود؟ یعنی آیا در بحث‌ها و ارتباط‌های کلامی آنان، نوع آرایش و مد لباس و رنگ بیشتر جای دارد یا پرداختن به مباحث درسی؟ دختری که در یک روز موهای سر خود را ممکن است چند نوع آرایش کند، آیا می‌تواند فرصتی برای مطالعه داشته باشد؟ از سوی پسران دانش‌آموز که دوران بحرانی بلوغ را سپری می‌کنند، ممکن است ساعت‌ها در کوچه‌ها و خیابان‌ها پرسه بزنند تا شاید مزاحمتی برای دختری با این اوصاف فراهم آورند، و از پس آنچه بسا آراستن‌ها وقت بیشتری را به خود اختصاص دهد. از سویی تأمل در چگونگی ارتباط و برخورد مجدد با دختر مورد نظر، ساعت‌ها مشغول‌شان می‌دارد. و به این طریق درس و مطالعه در پیش آنان قدر و منزلت خود را از دست می‌دهد و در نتیجه افرادی سرخورده و بی‌هدف و سرانجام «ناخوانده نقش مقصود از کارگاه هستی» از آب در می‌آیند. بنابراین پدران و مادرانی که خواهان پیشرفت و تکامل روحی و علمی فرزندان خویش هستند، بایستی به آنان آموزش‌های لازم را در ارتباط با مسئله‌ی پوشش و آداب نگاه کردن بدهند.

فهرست مطالب
فصل اول: کلیات کتاب
مقدمه
موضوع اصلی
اهمیت و ضرورت
فصل دوم: اهداف کتاب
الف) هدف کل
ب) اهداف جزئی
فرضیه‌ها
متغیرهای تعدیل کننده
متغیر مزاحم
تعاریف نظری و عملیاتی متغیرهای فرضیه
ادبیات و پیشینه‌ بحث
فلسفه و ضرورت‌های پوشش و حجاب اسلامی
پوشش در تمدن سومری و ایران
آغاز بی‌حجابی در ایران
کلاهی که غربی‌ها سر ما گذاشتند
اولین زن بی‌حجاب در ایران
سخنی از حجه الاسلام قرائتی در مورد حجاب
مدل و شکل پوشاک
بی‌حجابی از عوامل افت تحصیلی و آموزشی
بی‌حجابی و میل به خودنمایی بیماری روانی است
آثار سوء و خطرات بی‌حجابی از دیدگاه پزشکی
ابتذال در پوشش و مدپرستی ضرورتی برای ادامه‌ی حیات غرب و سرمایه داری
برهنگی و ابتذال در پوشش انحراف از فطرت است
علل و عوامل بی حجابی و ابتذال در پوشش
کیفیت پوشش
حدود پوشش و حجاب اسلامی
رنگ پوشاک
لباس متحد الشکل
حجاب در خاطره‌ی ادبیات
نتایج و چکیده مطالب
بررسی جایگاه مد و مدگرایی در بین نوجوانان دختر مقطع متوسطه
فصل سوم: روش تحقیق
علت انتخاب روش تحقیق
معرفی جامعه
معرفی نمونه و تعیین روش نمونه‌برداری
معرفی ابزار پژوهش و تعیین روایی و پایایی ابزار
پرسشنامه
منابع