معرفی کتب حقوق جزا و جرم شناسی
کتاب تحولات تقنینی و سیاست جنایی ایران در راستای مواد مخدر و عوامل موثر بر اعتیاد جوانان
تاریخ 28 فروردین 1399 ساعت 16:09:34
کد خبر: 011806
کتاب تحولات تقنینی و سیاست جنایی ایران در راستای مواد مخدر و عوامل موثر بر اعتیاد جوانان

 

کتاب تحولات تقنینی و سیاست جنایی ایران در راستای مواد مخدر و عوامل موثر بر اعتیاد جوانان نوشته یوسف فلاحی، به بررسی مسائل مربوط به روان‌گردان‌های‌ صنعتی غیر دارویی و تغییر الگوی مصرف افراد معتاد در جامعه طی چند سال اخیر و در نهایت توجه قانون‌گذار در قانون اخیر مصوب 1389 به این مواد می‌پردازد.

مواد مخدر زندگی جوامع و انسان‌ها را نابود می‌سازد و موجب بروز جرایم می‌گردد و کلیه بخش‌های جامعه را در هر کشور تحت الشعاع قرار می‌دهد. با وجود تلاش‌های بسیار سازمان‌های جهانی و بسیاری از کشور‌ها همچون کشور خودمان، روز به روز به جمعیت معتاد جهان افزوده می‌شود و نکته‌ای که نگران‌ کننده‌تر از این است، تغییر الگوی مصرف از مواد مخدر سنتی به مواد صنعتی است که روان‌گردان‌های صنعتی غیر دارویی از این دسته هستند. اگر در گذشته تولید مواد مخدر مدت زمان زیاد و همچنین مکانی وسیع نیاز داشت. امروزه با زمانی خیلی کوتاه‌تر و مکانی بسیار کوچک‌تر می‌توان موادی به مراتب مخرب‌تر تولید کرد که پیشرفت تکنولوژی نیز این روند را سریع‌تر کرده است. این امکان، روند مبارزه با تولید روان‌گردان‌ها را بسیار سخت‌تر کرده است.

با سیری در تاریخ سیاست جنایی ایران از اولین قانون‌گذاری در سال 1289 تا اکنون متوجه خواهیم شد که با وجود قانون‌گذاری‌های بسیار و حتی تشدید مجازات‌ها در برهه‌ای از زمان و اعمال مجازات‌های شدید مانند اعدام و حبس‌های دراز مدت و...، به دلیل نبود یک استراتژی واحد و مدت دار و برنا‌مه‌ریزی دقیق و گاه اقدامات عجولانه و سپس رها کردن آن پس از مدتی و صرف هزینه‌های هنگفت مخصوصا در سال‌های اخیر، کشور ما توفیق چندانی در قبال مبارزه با جرایم مواد مخدر و متناسب با موضوع جاری یعنی اعتیاد و قاچاق مواد مخدر نداشته است. البته ناگفته نماند که اقدامات بین‌المللی در این زمینه نیز آنچنان کارساز نبوده و با وجود تصویب سه کنوانسیون عمده بین‌المللی این احساس مسئولیت جهانی نیز نتوانسته آنگونه که شایسته است با روند رو به رشد قاچاق و در پی آن اعتیاد به این مواد مبارزه کرده و موفق باشد. دلیل این مدعا را می‌توان ارائه آمار و اخباری که در این زمینه هر روز در سایت‌ها و شبکه‌های خبری می‌آید عنوان کرد ولی به هر حال انجام این اقدامات از عدم انجام آن و رها‌ شدن مؤثرتر و بهتر است.

عمده مواد مخدر مصرفی در کشور ما در کشورهای همجوار افغانستان و پاکستان تولید می‌شده ولی اکنون که مصرف مواد روان‌گردان صنعتی غیر دارویی از مصرف مواد مخدر سنتی بیشتر شده مشکل دیگری را به مشکلات مبارزه با مواد مخدر در کشور ما تبدیل کرده است. اگر تا چند سال پیش نیرو‌های انتظامی برای مبارزه با محموله‌های بزرگ درگیر می‌شدند اکنون این مبارزه بسیار سخت‌تر شده است زیرا می‌توان یک کیف دستی کوچک را محلی برای جابه‌جایی و حمل و نقل مواد روان‌گردان که اکثرا به صورت پودر یا قرص هستند اختصاص داد.

در بخشی از کتاب تحولات تقنینی و سیاست جنایی ایران در راستای مواد مخدر و عوامل موثر بر اعتیاد جوانان می‌خوانید:

دایر کردن به معنای این که شخصی نسبت به تأسیس مکانی جهت استعمال مواد روان‌ گردان از هر نوع که باشد اقدام می‌کند و فرقی نمی‌کند که از این طریق سودی هم تحصیل کند یا برای ترویج اعتیاد در جامعه اقدام به این کار نماید و اعم است از این که مکان دایر شده ملک دایر کننده باشد یا استیجاری و اعم از این که در مکان دایر شده افرادی را هم اجیر کرده باشد یا شخصا به انجام امور بپردازد. برای تحقق این جرم نیازی به وجود مواد و یا حتی آلات استعمال نیست همین که شخص مکانی را برای استعمال اختصاص دهد حتی اگر در محل مزبور تا زمان کشف جرم فردی استعمال مواد نکرده باشد ولی قراین و یا اقرار مرتکب مبنی بر آن باشد، این جرم تحقق می‌یابد و در مورد اداره کردن، خوشبختانه در کشور ما، بحران مواد هنوز به گونه‌ای نشده که علنا مراکزی برای استعمال این مواد گشوده باشد اما به هر حال قانون‌گذار به جرم‌انگاری آن پرداخته "اداره کردن به معنای مدیریت، سرپرستی و کلیه‌ی اقداماتی است که شخص به موجب آن مکان و محلی را که برای استعمال مواد اختصاص داده شده است رهبری نماید و کلیۀ امور آن مکان تحت اداره‌ی او انجام گیرد."

حال اگر شخصی در این مراکز ارائه خدمت کند ولی مدیر یا سرپرستی نباشد و به عنوان خدمه یا کارگر یا منشی و غیره باشد به این دلیل که قانون‌گذار فقط اداره کردن را مورد حکم قرار داده است می‌توان در صورت وحدت قصد میان اداره‌ کننده و "این اشخاص، آن‌ها را معاون در اداره کردن مرکز، محسوب و مجازات کرد."

فهرست مطالب

پیشگفتار
فصل اول: کلیات
مبحث اول: بررسی شناخت کلی و ماهیتی سیاست جنایی در نظام جزایی ایران
الف- سیاست کیفری؛ تعبیری مضیق
ب- سیاست جنایی؛ تعبیر موسع
مبحث دوم: بررسی و شناخت اقسام سیاست جنایی
الف- سیاست جنایی تقنینی
ب- سیاست جنایی قضایی
ج- سیاست جنایی اجرایی (دولتی)
د- سیاست جنایی مشارکتی (مردمی)
الف- مفهوم لغوی قاچاق
ب- مفهوم حقوقی
ب- 1- حقوق ایران
ب- 2- کنوانسیون‌های بین‌المللی
مبحث سوم: تقسیمات مواد روان‌گردان
الف. تعریف مواد روان‌گردان
ب. تعریف مواد مخدر
الف-1- دارو‌های توهم‌زا
الف-2- دارو‌های محرک (توان‌افزا)
الف-3- دارو‌های آرام‌بخش (سستی‌زا)
ب- ویژگی‌های مهم فهرست مواد روان‌گردان
ب-1- ویژگی‌های مهم فهرست شماره‌ی یک
ب-2- ویژگی‌های مهم فهرست شماره‌ی دو
ب-3- ویژگی‌های مهم فهرست شماره‌ی سه
ب-4- ویژگی‌های مهم فهرست شماره‌ی چهار
ب-5- گروه پیش‌سازها (پرکرسورها)
فصل دوم: اقدامات پیشگیرانه و حمایتی در خصوص مواد افیونی و مواد مخدر
مبحث اول: تحلیل آثار سوء جرم‌انگاری مصرف مواد مخدر در جامعه
الف) اعتیاد از منظر دو علم جرم‌شناسی و حقوق جزا
ب) جرم انگاری
ج) ادوار قانون‌گذاری ایران در زمینه اعتیاد و تأثیر کنوانسیون‌ها بر آن
د) اعتیاد در کنوانسیون‌های بین‌المللی
مبحث دوم: آثار سوء جرم‌انگاری اعتیاد
الف) عدم کارایی کیفر
ب) اثر سزادهی و ناتوان‌سازی کیفر
ج) شرمساری بازسامانده (باز‌پذیر)
ح) توجیهات خاص کیفر
ک) هزینه‌های انسانی و مادی کیفر
گ) معایب مجازات معتادین با توجه به توجیهات خاص و عام
ن) بررسی معایب کیفر زندان به صورت تیتروار
م) چالش‌های حقوق بشری
ی) حقوق معتادین
مبحث سوم: رویکرد پیشگیرانه و درمانگر در قانون اصلاحی 1389
گفتار اول: تأکید بر درمان و بازپروری
ب- زندان و اقدامات جایگزین
ج- حمایت از بزه‌دیدگان مواد روان‌گردان
الف) توجه به جرم‌انگاری علی‌رغم جرم‌زدایی
ب) همگامی با اقدامات بین‌المللی
ج) جرم‌انگاری دایر یا اداره مکان و تولید ادوات استعمال روان‌گردان
د) جرم‌انگاری ورود مواد به بدن شخص دیگر به هر طریق
فصل سوم: تحلیل کیفری قاچاق مواد مخدر و مشکلات قانونی موجود در این راستا
مبحث اول: جرم‌انگاری قاچاق روان‌گردان‌های صنعتی غیر دارویی
الف- 3- ترانزیت
مبحث دوم: پاسخ به قاچاق و تاثیر تعدیل‌ کننده‌های مجازات در آن
مبحث سوم: مقررات شکلی قاچاق روان‌گردان‌ها و نقاط قوت و ضعف قانون اصلاحی در قبال آن
گفتار اول: دادسرا، دادگاه صالح و تشریفات قبل بعد از صدور حکم
مبحث چهارم: بررسی و شناخت علل و عوامل موثر بر اعتیاد جوانان
منابع و مأخذ
کتاب‌ها
مقاله‌ها
رساله‌ها و پایان‌نامه‌ها