دکتر نرگس ملیح | متخصص طب پیشگیری و پزشکی اجتماعی مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
ویروس کرونا از زمان پیداش آن در اواخر سال ۲۰۱۹ تاکنون منجر به بیماری بیش از ۵ میلیون و مرگ بیش از ۳۰۰ هزار نفر در سراسر جهان شده است.
با شروع بیماری کرونا ویروس جدید موجی از هجوم مردم برای خرید داروهای پیشگیری کننده از کرونا مانند انواع مکمل ها به راه افتاد.
اما همچنان شاهد سیگار کشیدن افرادی هستیم که ماسک خود را پایین داده و با دست های پوشیده شده با دستکش مشغول کشیدن سیگار هستند.
اگرچه به علت نوپدید بودن بیماری کرونا بسیاری از عوامل خطر آن ناشناخته باقی مانده اما رفتارهایی مانند مصرف دخانیات همیشه با وخیم تر کردن سیر بیماری های تنفسی همراهی داشته اند.
علاوه بر آن مطالعات نشان داده اند که احتمال ابتلا به بیماری شدید کرونا در افراد سیگاری در مقایسه با افراد غیرسیگاری بیشتر است. یک مطالعه متا آنالیز همتا داوری نشده در ۹۰۲۵ بیمار مبتلا به کرونا نشان داد که همراهی قوی بین پیشرفت بیماری و سیگار کشیدن وجود دارد، به طوری که افراد سیگاری ۲.۵ برابر افراد غیرسیگاری بیشتر در معرض خطر بیماری هستند.
علاوه بر آن استعمال دخانیات و در معرض دود غیرمستقیم سیگار (second-hand smoke) قرار گرفتن از عوامل خطر عفونت‌های حاد تنفسی شناخته شده است.
شیوع بیماری کرونا احساس ضرورت برای ترک سیگار را افزایش می دهد و شواهد کافی وجود دارد که ترک سیگار می تواند شانس شما در مبارزه با ویروس را افزایش دهد.
اثرات ترک سیگار در بهبود عملکرد ریه ها ممکن است نیاز به گذشت ماه ها زمان داشته باشد، اما ترک سیگار در مدتی کوتاه منجر به کاهش واکنش های التهابی در بدن و در نهایت بهبود حرکت پاک کننده ریه توسط مژک های موجود در مخاط ریه خواهد شد که می تواند در صورت ورود و حتی ابتلا به ویروس کرونا در روند بهبودی و کنترل بیماری موثر باشد.
مرکز کنترل بیماری های آمریکا (CDC) می گوید پس از ترک سیگار، خون فرد رقیق تر و کمتر مستعد لخته شدن می شود. در چنین شرایطی احتمال حمله های قلبی و مغزی که یکی از علل مرگ در اثر بیماری کروناست کاهش می یابد.
یکی از دلایلی که این اتفاق رخ می دهد این است که افراد سیگاری مونوکسید کربن استنشاق می کنند و از این طریق ظرفیت حمل اکسیژن را کم و توزیع خون در سرتاسر بدن را برای قلب سخت تر می کنند. از سوی دیگر گیرنده آنژیوتانسین ۲ (ACE۲) که به عنوان محلی برای ورود ویروس کرونا در ریه ها عمل می کند در افراد سیگاری بیشتر از غیر سیگاری است.
در سیگار کشیدن انگشتان دست (و احتمالاً سیگارهای آلوده) در تماس با لب ها هستند که احتمال انتقال ویروس از دست به دهان را افزایش می دهد. قلیان کشیدن که نیازمند استفاده از شیشه قلیان و شیلنگ اشتراکی است می تواند انتقال ویروس کرونا را محیط های عمومی و اجتماعی تسهیل کند.
محدود شدن دسترسی به دخانیات و تعطیلی محیط هایی مانند قهوه خانه ها، رستوران ها و سفره خانه ها که قلیان به مشتریان عرضه می شود می تواند مقدمه برای آغاز ترک مصرف دخانیات در قالب سیگار و قلیان باشد.
اغلب افراد با شروع اپیدمی کرونا ویروس جدید و اعلام هشدارهای بهداشتی رفتارهایی مانند فاصله گذاری فیزیکی و اجتماعی، شستشوی مرتب دستان به مدت بیست ثانیه با آب و صابون، اجتناب از لمس صورت، ماسک زدن و پوشیدن دستکش را انجام می دهند، اما استفاده از این فرصت برای ترک سیگار به منظور پیشگیری از ابتلا به بیماری کرونا کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

۶ تا ۱۲ خرداد ماه به عنوان هفته ملی بدون دخانیات نامگذاری شده است.