محققان از ذرات ویروس مانند سنتز شده (VLP) برای تولید واکسن نوعی بیماری تنفسی موسوم به RSV استفاده کردند.

به گزارش روز یکشنبه ستاد ویژه توسعه فناوری نانو، محققان دانشگاه واشنگتن با همکاری شرکت ایکوساواکس از ذرات ویروس مانند که در آزمایشگاه نانومهندسی شده‌اند برای تولید واکسن ضدبیماری تنفسی RSV استفاده کرده است. عملکرد این شرکت در بخش توسعه واکسن به شکلی بوده که به تازگی این شرکت در فهرست بهترین‌های تجاری‌سازی در سال ۲۰۱۹ قرار گرفته است.

ویروس سین‌سیشیال تنفسی (به انگلیسی: Respiratory Syncytial Virus) با ویروس پیوسته‌یاخته‌ای تنفسی، شایع‌ترین علت بیماری دستگاه تنفسی تحتانی در نوزادان و نیز مهم‌ترین پاتوژن در کودکان کم سن است. سین‌سیشیال به معنی سین‌سیشیومی و مرتبط با سین‌سیشیوم (syncytium) است. واژه سین‌سیشیوم یا پیوسته‌یاخته به بافت‌های ناقص چندهسته‌ای گفته می‌شود.

VLP پلتفورمی است که می‌توان از آن برای تولید انواع مختلف واکسن‌ها استفاده کرد. آدام سیمپسون، مدیرعامل شرکت ایکوساواکس در این خصوص گفت: VLP دارای خواص ایمونولوژی ویژه‌ای بوده که توسط سیستم ایمنی بدن به‌صورت متفاوتی پردازش می‌شوند، در نتیجه ماندگاری بالایی در بدن دارند.

از آنجا که هیچ ماده ژنتیکی در این ویروس‌ها وجود ندارد، بنابراین، این مواد از واکسن‌های غیرفعال یا واکسن‌های حاوی مواد زنده، ایمن‌تر هستند. اگر بتوانید یک ماده خنثی و ایمن داشته باشید که دارای ساختار تکراری است (بنابراین شبیه به ویروس است)، بدن شما هشدار می‌دهد که یک عامل خارجی وارد شده و در نتیجه عکس‌العملی ارائه می‌شود.

البته هنوز VLP به‌گونه‌ای توسعه پیدا نکرده‌ است که بتواند آنتی‌ژن‌های پیچیده نظیر ویروس RSV را هدف قرار دهد. مسئله این است که باید بتوان ذره‌ای را مهندسی کرد که مقیاس‌پذیر بوده و بتواند آنتی‌ژن مورد نظر را ارائه کند. این مشکل توسط محققان دانشگاه واشنگتن توسعه داده شد و مجوز استفاده از آن در اختیار شرکت ایکوساواکس است.

این واکسن جدید از دو بخش خودآرا تشکیل شده ‌است. به گفته محققان این شرکت، نانوذرات مورد استفاده در این فناوری از دو واحد سازنده پروتئینی مختلف تشکیل شده‌ است که همانند بخش سیاه و سفید توپ فوتبال عمل می‌کنند. در واقع، بخش‌های سفید و سیاه باید به‌گونه‌ای به هم متصل شوند که توپ (واکسن) ساخته شود. این گروه با ایجاد جهش‌هایی در توالی اسیدآمینه، امکان اتصال آنها به هم و ایجاد ساختار پیچیده را فراهم کردند.

این گروه از نرم‌افزاری برای چیدمان سه بعدی واحدهای سازنده و تشکیل نانوذرات استفاده کردند. این واکسن به‌گونه‌ای طراحی شده که تا پیش از آمیختگی دو بخش با هم، واکسن شکل نمی‌گیرد.