کتاب تحلیل پایداری شیب‌های معادن روباز با استفاده از نرم‌افزار Slope Analyzer نوشته‌ی امید محمدی و فاطمه جوادی فر، ابتدا مبانی پایداری شیب و سپس روش‌های تحلیل و پایدارسازی شیب‌های معادن را مورد بررسی قرار می‌دهد، همچنین در ادامه با استفاده از نرم‌افزار Slope Analyzer به تحلیل پایداری شیب‌های معادن روباز به روش امتیازدهی می‌پردازد.

در طراحی معادن روباز، یکی از مهم‌ترین مسائلی که طراحان و مهندسان با آن سروکار دارند، پایداری شیب دیواره‌های معدن است. در طراحی شیب‌های سنگی بسیار بزرگ که هم اکنون در بسیاری از معادن روباز با آن‌ها مواجه هستیم، عموما دو مسئله‌ی پیچیده وجود دارد. از یک سو افزایش شیب دیواره و در نتیجه کاهش حجم مواد حفر شده موجب صرفه‌جویی قابل توجهی در هزینه‌های معدن می‌شود چرا که با افزایش شیب دیواره‌های معدن میزان باطله‌برداری کاهش یافته و منجر به کاهش هزینه‌های باطله‌برداری خواهد شد اما از سوی دیگر خسارت قابل توجه جانی و مالی در اثر افزایش شیب دیواره‌های معدن حاصل می‌شود. همچنین اگر شیب دیواره‌های معدن روباز کاهش یابد میزان باطله‌برداری بیشتر شده و هزینه‌های باطله‌برداری افزایش می‌یابد ولی ایمنی افزایش خواهد یافت. بنابراین تعیین شیب بهینه که هم میزان باطله‌برداری کم باشد (منجر به کاهش هزینه‌های باطله‌برداری شود) و هم از ایمنی بالایی برخوردار باشد، نیازمند تحلیل و بررسی شیب مورد نظر است.

در بخشی از کتاب تحلیل پایداری شیب‌های معادن روباز با استفاده از نرم افزار Slope Analyzer می‌خوانیم:

نرم‌افزار Slope Analyzer، یک نرم‌افزار متن باز در زمینه‌ی تحلیل پایداری شیب بر مبنای روابط تجربی SMR و MRMR می‌باشد، این نرم‌افزار در محیط برنامه‌نویسی جاوا پایه‌ریزی شده است. بنابراین نرم‌افزار Slope Analyzer در اکثر محیط‌هایی که از جاوا پشتیبانی می‌کنند، قابل اجرا است. لازم به ذکر است که برای اجرای این نرم‌افزار در محیط‌های ویندوز، لینوکس و مک، باید نرم‌افزار Java Runtime Environment از پیش نصب شده باشد.

به طور کلی، فرمت جاوا در اکثر محیط‌های کامپیوتری قابل اجرا و به دلیل سادگی آن، کاربر پسند نیز می‌باشد. همان‌طور که در این فصل اشاره شد، برای محاسبه‌ی SMR، نیاز به داشتن فاکتورهای RMR پایه، F1، F2، F3 و F4 می‌باشد، بنابراین لازم است که این پارامترها در نرم‌افزار دیده شود به طوری که کاربر بتواند درک خوبی از نحوه‌ی انتخاب امتیازات مربوطه داشته باشد. این نرم‌افزار به گونه‌ای طراحی شده که بعد از اجرا، کاربر با محیطی ساده روبرو خواهد شد. در محیط نرم‌افزار، جدول‌های مربوط به امتیازات هر یک از فاکتورهای F1، F2، F3 و F4 ارائه شده که با توجه به شرایط شیب و محیط، برای هر یک از فاکتورها، انتخاب‌هایی وجود دارد. حال کاربر می‌تواند امتیازات در نظر گرفته شده را در بخش‌های مربوط به هر فاکتور، وارد کند و با کلیک بر روی گزینه‌ی Calc، نتیجه را بدست آورد. سپس با توجه به SMR به دست آمده و جدول مربوط به آن، طبقه‌بندی‌های پایداری متفاوت را بر اساس ارزش SMR حاصل شده مورد ارزیابی قرار دهد.

فهرست مطالب
فصل اول: مبانی پایداری شیب
1-1 مقدمه
1-2 اصول پایداری شیب
1-3 مراحل تحلیل پایداری شیب
1-4 عوامل مؤثر در ناپایداری شیب
1-5 دلایل احتمال گسیختگی شیب
1-6 تعیین نحوه‌ی شکست شیب
1-7 تحلیل‌های سینماتیکی
1-7-1شکست صفحه‌ای
1-7-2شکست گوه‌ای
1-7-3شکست قاشقی یا شکست دایره‌ای
1-7-4شکست واژگونی
فصل دوم: مروری بر روش‌های تحلیل و پایدارسازی
2-1- انتخاب روش تحلیل پایداری و پایدارسازی شیب‌ها در معادن
2-2- طبقه‌بندی مهندسی توده‌سنگ
2-3- روش‌های تجربی
2-4- تحلیل پایداری شیب در معادن روباز به روش‌های تعادل حدی
2-5- تحلیل پایداری شیب در معادن روباز به روش‌های عددی
2-5-1 -روش‌های مدل‌سازی عددی
2-6- پایدارسازی دیواره‌های معدن
2-6-1 - به‌سازی
2-6-2-نگهداری
2-6-2-5 - پوشش
2-6-3- روش‌های اصلاح هندسی شیب
فصل سوم: تحلیل پایداری به روش امیتازدهی در نرم‌افزار Slope Analyzer
3-1- رده‌بندی ژئومکانیک یا RMR
3-1-1- مقاومت فشاری تک محوری سنگ بکر (qc)
3-1-2- شاخص کیفی توده‌سنگ (RQD)
3-1-3- فاصله‌داری ناپیوستگی‌ها
3-1-4- شرایط ناپیوستگی‌ها
3-1-5- شرایط آبهای زیرزمینی
3-1-6- جهت و امتداد ناپیوستگی‌ها
3-2- ارزیابی RMR
3-3- سیستم رده‌بندی SMR
3-4- SMR اصلاح شده
a. مقایسه‌ی بین SMR و SMR اصلاح شده توسط توابع پیوسته
3-5- سیستم رده‌بندی MRMR
3-6- مثال اول
3-7- مثال دوم
3-8- مطالعات موردی تحلیل پایداری شیب به روش SMR
3-8-1- مورد اول: تحلیل پایداری معدن سنگ آهن چغارت توسط SMR
3-8-2- مورد دوم: استفاده‌ی سیستم‌های امتیازدهی توده‌سنگ و توده‌شیب منطقه‌ای در جنوب عراق
فصل چهارم: جمع‌بندی و چشم‌انداز
منابع و مأخذ