کتاب شبکه‌های کامپیوتری با رویکرد کاربردی، آزمایشگاه شبیه‌سازی شبکه، به آموزش شبیه‌سازی شبکه‌های کامپیوتری به همراه آموزش مفاهیم کاربردی شبکه پرداخته است.

امروزه با رشد چشمگیر شبکه‌های کامپیوتری روش‌هایی که بتوان توسط آن‌ها رفتار شبکه‌ها را آنالیز و بررسی کرد از اهمیت فراوانی برخوردارند. همچنین طراحان شبکه برای آزمایش ایده‌های نوین خود نیازمند ابزارهایی جهت شبیه‌سازی رفتار شبکه‌ها هستند. شبیه‌سازی در مهندسی بطور گسترده‌ای در حال استفاده است. ظهور ایده‌های نو در مدیریت، کنترل ترافیک و افزایش ابعاد مسائل مورد بحث در این زمینه دلایل اصلی استفاده روزافزون از نرم‌افزارهای شبیه‌ساز هستند. تعدد نرم‌افزارهای شبیه‌ساز و دامنه گسترده امکانات آنان گواه این ادعاست. اصولاً در جایی که مدل‌های محض ریاضی به دلیل پیچیدگی ارتباط بین اجزای یک سیستم و هم‌چنین تعدد عوامل ایجاد عدم اطمینان، برای کل سیستم قابل استفاده نیستند؛ درک و پیاده‌سازی روابط ساده بین اجزای سیستم می‌تواند راه حل مفیدی در تحلیل این سیستم‌های پیچیده باشد. کاربر نرم‌افزار شبیه‌سازی، نحوه چیدمان و ویژگی‌های عناصر شبکه و اطلاعات مربوط به تقاضای ترافیک را در قالب یک "سناریو" به عنوان ورودی برای مدل معرفی می‌کند. از طرف دیگر مدل پس از اجرا، در دو بخش اصلی خروجی‌های آماری و گرافیکی، خروجی مربوط به سناریو را برای تحلیل به کاربر برمی‌گرداند. نرم افزارهای شبیه‌ساز ابزار مناسبی برای شبیه‌سازی شبکه‌ها هستند بخصوص برای شبکه‌های امروزی که دارای ساختار با پیچیدگی بالا بوده و استفاده از روش‌های آنالیز ریاضی در بررسی رفتار آن‌ها عملا به صورت دقیق امکان‌پذیر نیست. از جمله مهم‌ترین شبیه‌سازهای دانشگاهی شبکه می‌توان به این موارد اشاره کرد: REAL-INSANSE،VETSIM،MAISIE،NS-2،U-NET،OPNET IT Academic Edition
همچنین نرم‌افزارهای شبیه‌ساز تجاری متعددی نیز وجود دارند که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان مجدداً به شبیه‌ساز قدرتمند OPNET2، و شبیه‌سازهای BONeS، COMNET اشاره کرد. در این کتاب به طور مختصر به بیان هر یک از این شبیه سازها و کاربرد آن‌ها می‌پردازیم.

شبیه‌سازهای شبکه را از دیدگاه‌های مختلف می‌توان تقسیم‌بندی کرد. یکی از این دیدگاه‌ها برای تقسیم‌بندی شبیه‌سازهای شبکه روشی است که برای شبیه‌سازی به کار می‌برند. به طوریکه در حالت کلی شبیه‌سازی به دو روش متفاوت صورت می‌گیرد. روش اول شبیه‌سازی به کمک آنالیز دقیق رویدادها و روش دوم شبیه‌سازی رویدادهای گسسته است. در روش اول برای شبیه‌سازی از مدل‌های ریاضی برای حصول نتایج استفاده می‌شود و شبکه با مجموعه‌ای از معادلات ریاضی مدل می‌شود. عیب عمده این روش شبیه‌سازی در ساده‌کردن بیش از حد شبکه در این مدل‌ها و عدم توانایی در شبیه‌سازی رفتار پویای شبکه‌ها است. اما در روش دوم، شبیه‌سازی در سطح پایین (در سطح بسته‌های موجود در شبکه) انجام شده و از این رو نتایج از دقت بالایی برخوردارند. در این روش، نتایج با شبیه‌سازی رویدادهای گسسته به دست می‌آیند. اما بر خلاف روش اول که شبیه‌سازی با سرعت بالایی انجام می‌شود، در این شبیه‌سازها نتایج با سرعت کمی حاصل خواهند شد. اما راه‌حل مناسب، استفاده از ترکیب این دو روش در شبیه‌سازی با هدف داشتن عملکرد مورد قبول و حفظ دقت مورد نیاز در موارد بحرانی است. این شبیه‌سازها را اصطلاحا شبیه‌سازها مرکب 3 گویند. از مهم‌ترین این شبیه‌سازها می‌توان به OPNET و NS-2 اشاره کرد. شبیه ساز NS-2 نسخه دوم شبیه‌ساز شبکه است که توسط VINT4 گسترش داده است. NS-2 یک شبیه‌ساز شبکه مبتنی بر رویداد است که به وفور توسط مهندسین شبکه مورد استفاده قرار می‌گیرد. این شبیه‌ساز مدل‌های مختلفی از اغلب پروتکل‌های اینترنت را در خود دارد و همچنین به دلیل باز بودن منبع آن، دارای سطوح مختلف پیکربندی بوده و همچنین قابلیت ایجاد پروتکل‌ها و کاربردهای متداول را دارا می‌باشد. شبیه ساز OPNET که در دانشگاه MIT و در سال 1987 ارائه شد، این امکان را برای کاربر فراهم می‌کند تا به طراحی و مطالعه شبکه‌های مخابراتی مختلف، ادوات شبکه، و پروتکل‌های موجود در شبکه بپردازد. یکی از قابلیت‌های مهم این شبیه‌ساز شی‌گرا بودن آن است که روند شبیه‌سازی را برای طراح بسیار ساده و قابل درک می‌کند. همچنین یکی دیگر از قابلیت‌های آن سلسه مراتبی بودن روند طرح‌ریزی مسئله در آن است. به نحوی که بعدا خواهیم دید برای ایجاد یک سناریو و انجام یک شبیه‌سازی در آن، در سه سطح مختلف مسئله را می‌توان مطرح کرد.

فهرست مطالب
فصل اول: مفاهیم اولیه
فصل دوم: مبانی OPNET ویرایش دانشگاه Guru
فصل سوم: انترانت
فصل چهارم: حلقه توکن
فصل پنجم: شبکه محلی سوئیچ شده
فصل ششم: طراحی شبکه
فصل هفتم: ATM
فصل هشتم: RIR
فصل نهم: OSPF
فصل دهم: TCP
فصل یازدهم: ضوابط صف بندی
فصل دوازدهم: پروتکل رزرو منبع
فصل سیزدهم: فایروال­‌ها و VPN
فصل چهاردهم: کاربردها
منابع