ایرانیان از کهن‌ترین ازمنه تاریخ، دارای اندیشه، فلسفه و عرفان ویژه خود بوده‌اند. در این بین منتقدین زیادی نیز وجود داشته است. در برابر هر فلسفه یا هر آیین و اندیشه‌ای، مخالف این فلسفه و آیین و اندیشه هم وجود داشته است. در برابر فلسفه زردشت، فلسفه مهر قرار داشته. در برابر فلسفه مهر، آیین زروان بوده و در هر زمان نیز این اندیشه‌های موافق و مخالف وجود داشته است.

هر حکومتی نیز بر پایه فلسفه‌ای که داشته دارای پیروانی و منتقدین بوده است. هخامنشیان و اشکانیان سعی کردند در جهان آن روزگار یک حکومت فدراتیو بر اساس آزادی و دموکراسی داشته باشند. ساسانیان اما به خاطر ادغام دین و سیاست در ایران مخالفت‌هایی را برانگیختند که مزدکیان و مانویان نمونه‌ای از این مخالفت‌ها بود که عاقبت الامر مزدکیان با همیاری‌ عرب‌ها توانستند انتقام سختی از ساسانیان بگیرند. پس از تازش مزدکیان و عرب‌هاست که ما می‌بینیم در ایران منتقدین که شاعران و عرفا و دانشمندان جزو آنان بودند در آثارشان این مخالفت را به طور وسیعی ذکر کرده‌اند و همین منجر به تشکیل فرقه‌ای به نام عرفان سیاسی شده است.
در این کتاب، که تاریخ ادب پایداری و مقاومت در ایران است از روزگار تازش تازیان تا دوره مشروطه به این مهم اشارت رفته است.
فهرست مطالب

ادبیات مقاومت در ایران
درآمدی بر حماسه‌سرایی و رجزخوانی
ساخت و موقعیت عمومی حماسه ی ملی ایران
موسیقی حماسی یا پهلوانی سرود
موسیقی رزمی
واژگان حماسی
آثار حماسی ایران پیش از اسلام
حماسه در ادبیات پهلوی
آثار حماسی عهد اسلامی
حماسه‌های تاریخی
حماسه‌های دینی
موسیقی و حماسه
اقوام ایرانی:
موسیقی قومی و انواع سازها
ترانه‌ی قومی
موسیقی کردی
موسیقی لری
موسیقی آذری
موسیقی فارس
موسیقی عرب
موسیقی تالش
موسیقی بلوچ
موسیقی ترکمن
منابع