کتاب «مهارت‌های زندگی» ویژه گروه سنی نوجوان، نوشتاری است پیرامون سبک زندگی که با تکیه بر آموزه‌های تربیتی از نگاه دینی به رشته تحریر درآمده است.

«حجت الاسلام مهدی نیلی پور» مدیر بنیاد مهدویت و آینده پژوهی استان اصفهان نویسنده کتاب است و در نوشته پشت جلد کتابش آورده است: چگونه زیستن، شرطی لازم برای کسب موفقیت و رسیدن به حیات طیبه است.

بعد از مطالعه این نوشتار شما با ۱۳ اصل از مهارت‌های زندگی و ۱۴روش مقابله با فتنه های آخرالزمان آشنا می‌شوید.

مهارت‌های اشاره شده سرفصل ها شامل، خودآگاهی و ارتباط با خود، مدیریت زمان، تصمیم گیری، مبارزه با نگرانی و اضطراب، حل مساله و مهارت های زندگی در دوره آخرالزمان است.

پنج نوع تربیت شامل تربیت‌های جسمی، عاطفی، عقلانی، دینی و اجتماعی در مقدمه کتاب برای همه انسان‌ها، ضروری دانسته شده و در تعریف مهارت‌های زندگی آمده است: «این نوع مهارت شامل دانستنی‌ها، نگرش‌ها و شکوفایی همه جانبه، انسان را برای عبور از گردنه مشکلات و چالش‌های زندگی موفق کرده و اور ا قادر می سازد تا در برابر نابسامانی‌ها راه را انتخاب کند و با مدیریت بهینه آنها را کنترل نماید و از این طریق به سعادت دنیوی و اخروی خویش نایل شود.»

اولیت مهارت یعنی «خودآگاهی و ارتباط با خود» به آیه ۱۰۵ سوره مائده اشاره کرده که ای کسانی که ایمان آورده اید مراقب خود باشید.

خودآگاهی دارای ۸ محور است که عضو شناسی(بدن شناسی)، روان شناسی، نعمت شناسی، حق شناسی و تکلیف شناسی، قدرشناسی خود، کاستی شناسی، شناخت افکار منفی خودآیند و مقابله با آنها و در نهایت شناخت ویژگی های اختصاصی خود را شامل می شود.

در تشریح گزینه کاستی شناسی خود، دو حدیث از امام علی(ع) نقل شده که فرموده اند: «معرفت آدمی نسبت به عیب‌هایش، سودمندترین شناخت‌هاست» و دیگر اینکه، «بهترین مردم کسی است که عیب های خودش، او را از عیب های مردم باز دارد.»

درباره زیان ها و فواید خودآگاهی نیز به شناخت نقاط ضعف خود برای درمان آنها، لذت بردن از زندگی و آزادی از اشتغال به عیوب دیگران، تصمیم‌گیری حکیمانه و تصحیح رفتارها بعنوان فایده‌ها و ناتوانی در شناخت پدیده ها، روزگار و دیگران، بازماندن از خودسازی تکامل، شقاوت در آخرت و بدعاقبتی و ناتوانی در شناخت خدا به عنوان زیان های این گزینه بیان شده‌اند.

دومین مهارت یعنی «مدیریت زمان» ۳ محور بنیادین دارد. شناخت اهمیت وقت، شناخت آسیب ها و دزدان وقت و همچنین شناخت اصول مدیریت زمان.

عادت‌های غلط، بی نظمی، بی‌برنامگی، خواب زیاد، مکالمه‌های اضافی و غیر مفید، تماشای بدون هدف تلویزیون و اولویت بندی نکردن کارها از جمله دزدان وقت و زمان ما هستند.

در گزینه اصول مدیریت زمان یک اصل قابل تامل است. با کنار گذاشتن یک ساعت در هر روز، ۲۶۰ ساعت در سال یا معادل ۳۲ روز کامل کاری در سال به دست می‌آوریم. در این زمان می‌توانیم کارهای بزرگی را به انجام برسانیم.

با برکت کردن عمر و زمان اصل دیگری در این فصل است که عوامل خیرآفرین و برکت زا در نگاه قرآن و روایات اهل بیت را به عنوان یک مهارت مطرح کرده است.

سومین مهارت با عنوان «تصمیم گیری» انواع مختلفی دارد.

تصمیم‌گیری های سفیهانه، جاهلانه، عجولانه، متأخرانه، واگذارنده و حکیمانه که در توضیح آخرین مورد یعنی تصمیم‌گیری حکیمانه؛ عواملی همچون: شجاعت و ریسک‌پذیری، عقل و تفکر، احتیاط و دوراندیشی، مشورت و رایزنی، فایده مندی، عاقبت‌اندیشی، توجه به تاثیر و نقش منابع مالی و آگاهی از نقطه آغاز کار، به عنوان گزاره های این مهات عنوان شده اند.

رسول گرامی اسلام(ص) در این رابطه فرموده اند: «هر گاه تصمیم به کاری گرفتی اول در نتیجه و عاقبت آن کار فکر کن و بیندیش؛ اگر دیدی نتیجه‌اش صحیحی است آن را دنبال کن...»

آیه ۶۲ سوره یونس در ابتدای فصل «مهارت مبارزه با نگرانی و اضطراب» آمده که ترجمه آن چنین است: «آگاه باشید اولیای خدا، نه ترسی دارند و نه غمگین می‌شوند.»

حضرت علی (ع) هم می‌فرمایند: «اگر از کاری بیمناکی، خود را در آن درافکن، زیرا ترس از هر کار، بزرگتر از خود کار است.»

استرس کلید واژه این فصل کتاب است که شامل استرس خانوادگی، سازمانی و اجتماعی است.

صفحه ۶۰ کتاب به «مهارت حل مساله» اختصاص دارد. مهارتی که نیازمند پیش نیازهایی مانند جامع نگری، مثبت اندیشی، تشخیص درست، یاری طلبی از دیگران، بکارگیری عوامل معنوی و چند مورد دیگر است و در یکی از بندها داستانی از ابن خلکان آورده شده که گفته است: «هر گاه برای ابن سینا مساله مشکلی مطرح بود وضو می ساخت و به مسجد جامع اصفهان می رفت. آنگاه نماز می گزارد و از خدا می‌خواست تا مساله او آسان کرد و مشکل و پیچیدگی باز شود.»

آخرین بخش کتاب درباره «مهارت های زندگی آخرالزمانی» است که بیشتر نگاه درون دینی به این بحث دارد.

ارتباط مستقیم با تقوی و نه گفتن و اجتناب، اصول محوری مهارتی این دوران هستند.

امام علی ع در همین زمینه می‌فرمایند: «پرهیز سرسلسله داروهاست.»

گزیده‌گویی و سکوت راهبرد مهم دیگری است که «فیض کاشانی» جمله هایی چند درباره اش دارد که از آن جمله است:

«عاصی‌ترین اعضا آدمی زبان اوست، چه انسان در حرکت دادن آن رنجی متحمل نمی‌شود و در آزاد گذاشتن آن مونه ای به کار نمی برد» و در ادامه به نقل از رسول خدا(ص) می آورد که: «سکوت حکمت است و آنها که سکوت اختیار کنند کم هستند.»

در خطبه ۱۵۸ نهج البلاغه آمده است: بدانید که در قرآن علوم مربوط به آینده و سخن از گذشته و داروی درد شما و آنچه مایه نظم و سامان میان شماست، وجود دارد.

بهره‌گرفتن از قرآن و اهل بیت و بویژه علم و مطالعه داشتن در این میان مهارتی اجتناب ناپذیر است که در فصل پایانی به تکرار به آنها پرداخته شده و بعد از بیان احادیث و روایت‌هایی از امامان شیعه، به آثار و فواید فردی، خانوادگی و اجتماعی کتاب و کتابخوانی اشاره شده است.

مولف برای نوشتن این مجموعه از ۳۶ منبع و کتاب بهره برده و خود نیز تا امروز حدود ۷۰ اثر نوشتاری و مکتوب در موضوع‌های سبک زندگی، مهدویت، خانواده و فرهنگ منتشر کرده است.

کتاب «مهارت‌های زندگی» در ۱۱۲ صفحه از سوی انتشارات مرغ سلیمان اصفهان روانه بازار نشر شده است.