کتاب «ازو و بوطیقای سینما» نوشته نظریه‌پرداز مشهور آمریکایی دیوید بوردل و ترجمه روبرت صافاریان به تازگی به وسیله نشر مرکز، نخستین چاپ خود را وارد بازار کرده است.

کتاب ازو و بوطیقای سینما، تنها یک اثر درباره‌ یاسوجیرو ازو فیلمساز شهیر و جریان ساز ژاپنی نیست، بلکه کتابی تئوریک در خصوص نظریه سینمایی دیوید بوردل تئوریسین برجسته سینمایی به شمار می رود. ازو و بوطیقای سینما از کتاب‌های نظری بوردول محسوب می شود که وی در این کتاب به یکی از فیلمسازان محبوب خود می‌پردازد و هم نظریه‌ بوطیقای سینمای خود را در کاربست عملی می‌آزماید. این کتاب به زندگی‌نامه‌ ازو و همچنین سبک سینمایی منحصر به فرد وی می پردازد. به طور خاص ارتفاع پایین دوربین ازو و فصل‌های گذار خودویژه‌اش، از دیدگاه بوطیقای تاریخی بررسی شده و از خلال این بحث‌ها تفاوت این رویه با رویکردهای تفسیرگرا و سیاست زده شرح داده شده است.

درباره‌ نظریه‌ سینمایی بوردول و همفکرانش، می‌توان گفت این نظریه نوعی مقابله با جریان غالب نقد هنری و سینمایی مسلط دهه‌ هفتاد میلادی است که با تأکید روزافزون بر نظریه‌های روانکاوی و ستیزه جویی سیاسی و ایدئولوژیک به تدریج از سینما فاصله می‌گرفت.

گذری بر زندگینامه دیوید بوردول

دیوید بوردول زادهٔ ۲۳ ژوئیه ۱۹۴۷ نظریه‌پرداز فیلم و تاریخ‌نگار آمریکایی است. او استاد بازنشستهٔ فیلم از دانشگاه وایشنگتون-مدیسون است. همسر او کریستین تامسون نیز از جمله نظریه‌پردازان و تاریخ‌نگاران سرشناس آمریکایی است. این ۲ به اتفاق هم کتاب‌های هنر سینما و تاریخ سینما را نگاشته‌اند. هم‌اکنون کتاب هنر سینما در آمریکا به‌عنوان اصلی کتاب مقدماتی برای ورود به عالم سینما محسوب می‌شود. دیوید بوردول یک پژوهشگر پرکار است.

بوردول در این کتاب اشاره می کند که «زندگی یاسوجیرو ازو از آن زندگی های ساده و بی تکلفی بود که بسیاری از آدم ها برای خود مقدر می دانند. او در ۱۲ دسامبر ۱۹۰۳ متولد شد و شصتمین سالگرد تولدش از بیماری سرطان درگذشت. رویدادهای مهم زندگی اش بی شباهت به نقاط اوج خاموش فیلم های خودش نیستند؛ یکی دوره معلمی در یک مدرسه ابتدایی؛ به دست آوردن شغلی در صنعت فیلمسازی؛ مرگ پدرش در ۱۹۳۴ میلادی؛ زندگی با مادرش تا زمان مرگ در ۹۶۲ و در فاصله اینها خدمت در نیروهای مسلح. برخلاف میزوگوچی و کوروساوا در دوره ای که غرب داشت، سینمای ژاپن را می شناخت با فیلم های شان به جشنواره های جهانی سفر می کردند.» و شاید عبور از همین مراحل موجب شد، ازو در نهایت به فرم کاملا شخصی و در عین حال رادیکال خودش دست یابد که برای درک بهتر جزییاتش باید کتاب «ازو و بوطیقای سینما» را مطالعه کنید.
دیوید بوردول نظریه‌پرداز فیلم و تاریخ‌نگار آمریکایی

درباره مترجم: روبرت صافاریان در زمینه ترجمه آثار آکادمیک حوزه سینما همواره بر عناوینی انگشت می گذارد که یک نیاز اساسی جامعه دانشگاهی است. «ازو و بوطیقای سینما» که به تازگی به همت نشر مرکز روانه بازار نشر شد از همین جنس کتاب ها به شمار می رود. کتاب در عین حال سویه دومی هم دارد، اینکه خواننده پس از مطالعه درمی یابد علاوه بر آشنایی با جهان زیبایی شناختی فیلمنامه نویس و کارگردان صاحب سبک سینمای ژاپن با زوایای تازه از جهان شخصی او نیز آشنا شده و همین شاید کلید تازه ای به دست دهد، برای تماشای دوباره فیلمی مانند «داستان توکیو» و دریافت جزییاتی از جنس دیگر که تا پیش از مطالعه کتاب هرگز به آنها فکر نمی کرد. چنانکه مترجم نیز در ابتدا توضیح می دهد «به عنوان کتابی درباره ازو، از زندگی نامه او گرفته تا سبک سینمایی منحصر به فردش مورد بحث قرار گرفته است. به طور خاص، ارتفاع پایین دوربین ازو و فصل های گذار خودویژه اش از فصلی به فصل دیگر، از دیدگاه بوطیقای تاریخی مورد بحث قرار گرفته و از خلال این بحث ها تفاوت این رویکرد با رویکردهای تفسیرگرا و سیاست زده شرح داده شده است.»