«فرهنگ و معلولیت» کتابی است که به قلم «امیر مولوی» نوشته شده و موضوع آن در خصوص مدیریت ناتوانی جسمی برای زیست بهتر است.

این کتاب ۱۹۷ صفحه‌ای با شمارگان یک‌هزار نسخه از سوی انتشارات «ندای معاصر» با همراهی نشر «زرین کلک» به چاپ رسیده و روانه کتابفروشی‌ها شده است.

قیمت هر جلد از این کتاب برای علاقه‌مندان به مطالعه ۴۰ هزار تومان است.

مطالب این کتاب در قالب ۹ بخش ارایه شده که عناوین فصول آن شامل مفهوم شناسی معلولیت، بیان فرهنگی معلولیت، حمایت نهادی و حقوقی از معلولان، معلولیت در حوزه حقوق شهری، طرد اجتماعی افراد دارای معلولیت، بازنمایی معلولیت در رسانه‌ها، شهروندی فرهنگی افراد دارای معلولیت، معلولیت در زبان، هندر و ادبیان، و نظری بر یافته‌های یک تحقیق است.

فصل نخست این کتاب در خصوص چیستی معلولیت، تعریف جامع از نقص جسمی، مدل ناتوانی، معلولیت در استاد سازمان ملل متحد، تعریف معلولیت در کنوانسیون حقوق افراد معلول، انواع معلولیت و تعریف ناتوانی در مصوبات سازمان جهانی بهداشت است و فصل دوم کتاب نیز پیرامون استقرار حق متفاوت بودن، تعریف مختصری از فرهنگ، سیر تحول نگرش‌های عمده به معلولیت، ناتوانی جسمی در دوران پیشامدرن، الگوی دینی، اخلاقی و خیراتی، معلولیت در دوران مدرن، الگوی پزشکی، مراکز نگهداری معلولان از نگاه فوکو، معلولیت در دوران پست مدرن الگوی اجتماعی ، حقوق مدنی و مطالعات جدید معلولیت است.

نویسنده در فصل سوم کتاب در خصوص معلولیت و اخلاق مدنی، تاریخچه حقوق افراد دارای معلولیت، حمایت رفاهی دولت، حمایت مدنی دولت، مبانی حقوقی حمایت از افراد دارای معلولیت، برابری و معلولیت، پاسداشت حریم خصوصی، جمایت از معلولان در پرتو اسناد حقوقی عام، چارچوب اسناد حقوقی خاص ، نظام حقوقی ایران و قانون اساسی و سیر تحولات قوانین حمایت از معلولان در ایران توضیحاتی را ارایه کرده است.

در فصل چهارم این کتاب نیز مفهوم حق بر شهر، منشور جهانی حق بر شهر، محیط شهری معلول و معلول کننده، مناسب سازی شهری و حذف موانع و معماری و طراحی معلول‌گرا به تفضیل ارایه شده است.

در فصل پنجم کتاب مفهوم طرد اجتماعی به عنوان ماهیتی چند بعدی، معلولیت گونه‌ای از سرکوب اجتماعی، داغ ننگ، و معضلات ناشی از ناتوانی جسمی در روابط اجتماعی ارایه شده است و نویسنده در فصل ششم نیز کوشیده تا پیوند رسانه و گفتمان در بازنمایی فرهنگ معلولیت، الگوسازی برای محدودیت جسمی در رسانه‌ها ، نگاه غالب رسانه ایران به معلولیت ، بازنمایی معلولیت در روزنامه‌ها و شهروندی فرهنگی را با زبانی رسا همراه با پیشنهادات عنوان کند.

فصل هفتم این کتاب نیز در خصوص شهروندی فرهنگی، بنیان‌های نظری شهروندی فرهنگی، بستر اجتماعی معاصر و کنونی شهروندی، روند شتابان شهرنشینی، شهروندی فرهنگی افراد دارای معلولیت و مقاومت فرهنگی افراد با محدودیت حرکت جسمی توضیح داده شده است و زبان و فرهنگ، معلولیت تحمیل کناره‌گیری از قدرت، زبان و نقص هویت افراد دارای معلولیت، معلولیت و سرکوب در زبان، فقدان صدا و فقدان مشارکت نیز از محورهای فصل هشتم این کتاب کاربردی است.

نویسنده در فصل نهم در خصوص شناخت موانع تحقق حقوق شهروندی فرهنگی معلولان، نتایج حاصل از مصاحبه‌ها در بخش تحلیل کیفی، بخشی از یافته‌های پیمایش و نتیجه‌گیری و پیمایش پژوهشی سخن رانده است.

در پیشگفتار این کتاب آمده است: معلولیت پدیده‌ای جهانی است که همواره در تمامی جوامع در درصدی از مردم وجود داشته و با افزایش توجه به رفاه، استانداردهای زندگی و افزایش طول عمر و پیشرفت علوم شرایط افراد دارای محدودیت جسمی متغیر بوده است.

بیان فرهنگ معلولیت ناظر بر این هدف است که جایگاه افراد دارای محدودیت جسمی در جامعه باید آنگونه تعریف شود تا این افراد بتوانند با احتساب نفاوت‌های جسمی و ذهنی زندگی مفید داشته باشند.

برای نیل به این هدف باید در اندیشه طرحی نو برای ایجاد تحول بزرگ در افراد، فرهنگ و جامعه داشت زیرا ساختار اجتماعی سالم سالار و غیر معلول‌گرای موجود از خود ذاتی ندارد و بر ساخته ذهن انسان‌هایی است که درک درست و مبتنی بر واقعیت از معلولیت نداشته‌اند و این ساخت قابل تغییر است.