کتاب هندبوک تصفیه فاضلاب (مبانی، طراحی، بهره‌برداری) نوشته‌ی عادل علاف صالحی و روژین شهرام به بررسی مواردی از جمله لزوم تصفیه فاضلاب، تأسیسات تصفیه فاضلاب، طراحی فرآیندی و برکه‌های تثبیت فاضلاب می‌پردازد.

مطالب مربوط به تصفیه فاضلاب همواره پراکنده بوده و باعث سردرگمی متخصصان این بخش می‌شد. هدف از تهیه این کتاب جمع‌آوری هر سه بخش مهم مبحث تصفیه فاضلاب شهری یعنی مبانی، طراحی و بهره‌برداری در یک مجلد می‌باشد که امید داریم موفقیت‌آمیز بوده باشد.

با در دست داشتن کتاب هندبوک تصفیه فاضلاب، می‌‌توانید واحد تصفیه خود را به راحتی راهبری و در صورت نیاز بهسازی نمایید.

نکته‌ای که بایستی بهره‌‌برداران بدانند متمایز بودن مهندسی فاضلاب از دیگر بحث‌های مهندسی است آن هم به سبب سر و کار داشتن با موجودات زنده‌ای بنام میکرو ارگانیسم. مهندسی فاضلاب ریاضی صرف نیست بلکه ترکیب ریاضی و پیش‌بینی رفتار موجودات زنده در شرایط موجودشان است. بنابراین تجربه نقشی تعیین‌ کننده در فرایند راهبری و حتی طراحی خواهد داشت.

وظیفه اصلی بهره‌بردار، حفاظت سلامت مصرف‌ کنندگان آب در پایاب تصفیه‌خانه فاضلاب می‌باشد. یک بهره‌بردار باید تلاش نماید تا هرگونه ماده‌ای را که اثر سوء بر سلامت مصرف‌ کنندگان دارد حذف نماید. بسیاری از مردم فکر می‌کنند که ورود هر مقدار زائدات به مجرای آب آلودگی ایجاد می‌کند. با وجود این، با توجه به سیستم فعلی که در آن از آب برای حمل فراورده‌های زائد خانگی و صنعتی استفاده می‌شود، جلوگیری از ورود آلودگی به اقیانوس‌ها، رودها و آب‌های زیرزمینی غیرممکن و شاید غیر‌معقولانه باشد.

در بخشی از کتاب هندبوک تصفیه فاضلاب دربارۀ شن‌گیر با جریان هوا می‌خوانیم:

در این نوع شن‌گیر، کف تانک به طرف داخل و انتهای کانال شیب داده شده و محلی نیز در انتها برای جمع‌آوری مواد شنی تعبیه شده است. هوا از طریق دیفیوزرهایی (لوله یا صفحه متخاخل مورد استفاده جهت تبدیل جریان هوا به حباب‌های ریز) که در طول دیواره تانک و در بالای محل تجمع مواد شنی تعبیه شده به داخل کانال تزریق می‌شود.

مخلوط هوا و آب دارای جاذبه ویژه (وزن حجمی از ذره، ماده، یا محلول شیمیایی در مقایسه با وزن همان حجم از آب یا وزن حجمی از یک گاز خاص در مقایسه با وزن همان حجم از هوا در دما و فشار مشابه) کمتری نسبت به آب است، و بنابراین مواد شنی بهتر ته نشین می‌شوند. حالت چرخندگی آب در تانک، شن را به ته کانال و محل تجمع مواد شنی حرکت می‌دهد. مواد شنی به وسیله پمپ یا تسمه انتقال از انتهای کانال برداشت می‌شوند.

از کانال‌های شنگیر با جریان هوا معمولا در تصفیه خانه‌های لجن فعال بیشتر استفاده می‌شود چون منبع تأمین هوا موجود بوده و پیش هوادهی معمولا فاضلاب را از حالت سپتیک خارج می‌کند. هرچه عمر فاضلاب زیادتر باشد تصفیه آن به وسیله میکرو ارگانیسم‌های هوازی مشکل‌تر می‌شود. فرایند هوازی باعث افزایش کارایی فرایندهای بیولوژیکی بعد از مرحله شن‌گیری می‌شود.

فهرست مطالب
فصل 1- لزوم تصفیه فاضلاب
فصل 2- ملاحظات طراحی
فصل 3- تأسیسات تصفیه فاضلاب
فصل 4- طراحی فرآیندی
فصل 5- تصفیه مقدماتی فاضلاب
فصل 6- ته‌ نشینی و شناورسازی
فصل 7- صافی‌های چکنده
فصل 8- برکه‌های تثبیت فاضلاب
فصل 9- فرآیند لجن فعال
فصل 10- ضدعفونی و کلرزنی