کتاب داعش، شهروندان و تبلیغات دینی اثر محمد کمالی باغستانی، پیش از شکل‌گیری داعش و وقوع جنایاتش نگاشته شده است اما به خوبی خطر تبلیغات وهابیت و تکفیری‌های سلفی را درمیان شهروندان ایرانی گوشزد کرده است.

اکنون پرسش این است شهروندان برای مصون ماندن در برابر تبلیغات سیاسی داعش و داعشی‌ها چه راه‌حل‌هایی دارند؟ شاید مطالعه کتاب داعش، شهروندان و تبلیغات دینی، گامی مقدماتی برای پاسخ به چنین پرسش مهمی باشد.

محمد کمالی باغستانی در کتاب داعش، شهروندان و تبلیغات دینی، مهم‌ترین مراکز و دستگاه‌های فرهنگی-تبلیغاتی وهابیان را معرفی می‌کند. بدیهی است پشتوانه چنین تبلیغاتی دانشگاه‌های متعدد و مراکز به اصطلاح علمی و مذهبی باشد. این مراکز از بودجه‌های هنگفت کشورهایی که مهد ترویج وهابیت است، برخوردارند به عنوان مثال بودجه‌ی سالانه شبکه کلمه بیش از 7 میلیون دلار در سال است که مستقیما از بودجه تشکیلات دینی سعودی درخارج از کشور تامین می‌شود. جالب آنکه وهابیت علی‌رغم ادعای سلفی‌گری و پیروی از گذشتگان، در تبلیغات‌اش از مدرن‌ترین وسایل ارتباط جمعی و روش‌ها و ابزارهای جدید ابداعی استفاده می‌کند که به نوعی بیانگر تعارض و تناقض در باورهای تبلیغی و رفتارهای عملی آن‌ها است.

بی‌گمان جوامع امروزی که از گزند تروریست‌های تکفیری در امان نیستند بیش از پیش نیازمند انجام تحقیق و بررسی پیرامون عقاید و رفتارهای ویرانگر داعشی‌ها هستند. اکنون که شهرها و خیابان‌های اروپا و آمریکا جولانگاه داعشی‌های دست پرورده خود شده است بیشتر از گذشته به شناخت داعش و فعالیت‌های تبلیغی و رسانه‌ای‌اش نیازمند است.

در بخشی از کتاب داعش، شهروندان و تبلیغات دینی می‌خوانیم:

در جهانی که تبلیغات تجاری و پروپاگاندا هر روز و شب و در همه‌جا ما را احاطه کرده‌اند، شاید نام بردن از نوعی تبلیغ با عنوان «بشر دوستانه» چندان علمی و قابل قبول نباشد. اما چه می‌شود کرد، خواه ناخواه در عصر تبلیغات، لحظاتی یافت می‌شوند که بی‌هیچ ادعایی و بی‌هیچ انتظار مادی برای موضوع، کالا یا ایده‌ای تبلیغ می‌کنیم و حتی ممکن است به عنوان مبلغ، خود را صاحب آگهی نیز بدانیم و هزینه‌ای هم بابت آن بپردازیم بی‌آنکه به سود و منفعتی مادی در پایان کار بیاندیشیم.

فهرست مطالب
مقدمه
فصل اول: پیشینه تبلیغات دینی تکفیری‌ها
مقدمه
جمع‌بندی
فصل دوم: تبلیغات وهابیت، چرا و چگونه؟
تعریف تبلیغات
نگاهی تاریخچه‌ای به تبلیغات
ضرورت و جایگاه تبلیغات
انواع تبلیغات
بررسی و شناخت فن «تبلیغ روی تبلیغ»
تعریف تبلیغ
تبلیغات تجاری
تبلیغات سیاسی
تبلیغات مردمی
تبلیغ روی تبلیغ
تبلیغ زیر حسی
تعریف تبلیغ روی تبلیغ
شش مثال «تبلیغ روی تبلیغ»
تبلیغات تجاری روی تبلیغات سیاسی
تبلیغات سیاسی روی تبلیغات تجاری
تبلیغات تجاری روی تبلیغات مردمی
تبلیغات مردمی روی تبلیغات تجاری
تبلیغات سیاسی روی تبلیغات مردمی
تبلیغات مردمی روی تبلیغات سیاسی
انواع تبلیغات از جهت محتوا و موضوع تبلیغاتی؛
سیاسی
دینی
دینی (اسلام)
دینی (یهودیت)
دینی (مسیحیت)
جمع بندی
فصل سوم: رسانه‌ها و تبلیغ وهابیت
رسانه ها؛
ابزارهای تبلیغات (رسانه‌ها و کانال‌ها)
اهمیت رسانه‌ها
فرایندهای اثر گذاری رسانه‌ها
کاربرد فعال و غیر فعال رسانه‌ها
رسانه‌های مکتوب
رسانه‌های دیداری
رسانه‌های شنیداری
رسانه‌های شنیداری–دیداری
وهابیت؛
هدف، روش، تاکتیک و ابزارهای تبلیغی وهابیت
برآیند و پیامد آموزه‌ها
زمینه گسترش
روش‌ها
در فهم قرآن و روایات
در برخورد با مخالفان
- بهره گیری از موسم برگزاری حج
تاکتیک‌ها
تکیه بر توحید برای ذبح نبوت و امامت
جا انداختن رهبران فکری خود
تأکید بر اجتهاد برای تحمیل دیدگاه‌های خود بر دیگر اهل سنت
گرفتن ژست روشنفکری برای پوشاندن نقاط ضعف و چالش‌های اساسی خود
ابزارها
مباحثات مغالطه‌آمیز کوتاه برای القای مطالب خود؛
روش‌شناسی تبلیغ وهابیت
استفاده همزمان از ابزارهای متفاوت تبلیغی
ایجاد راه‌های دسترسی آسان مخاطب به محصولات تبلیغی آنان
خود را تابلوی اسلام معرفی کردن و استفاده از عنوان‌های عام اسلامی به جای تصریح به وهابی بودن
سرمایه گذاری بر روش مناظره
حذف موارد مخالف مدعیات خود از کتب اهل سنت
بهره‌گیری از ظرفیت‌های حج
عوامل موثر در تبلیغ وهابیت
استفاده از وسائل ارتباطی
تلاش بی وقفه فرهنگی در راستای ترویج وهابیت
مراکز و رسانه‌های تبلیغاتی وهّابیت
مهم‌ترین مراکز و دستگاه‌های فرهنگی تبلیغاتی وهّابیان
وزارت حج و اوقاف و ارشاد و شؤون اسلامی
دانشگاه‌ها و مراکز علمی، مذهبی؛
جامعۀ ام‌القری بمکه‌المکرمه
الجامعه‌الاسلامیه بالمدینه‌المنوّره
جامعه‌الامام محمد بن سعود‌الاسلامیه
جامعۀ‌الملک سعود
جامعه‌الملک عبدالعزیز
رابطه‌العالم‌الاسلامی
رئاسۀ ادارات‌البحوث‌العلمیه والافتاء و الدعوه والارشاد (هیئه کبار العلماء)
حوزه‌های علمیه و مراکز آموزشی - دینی
مراکز انتشاراتی، رسانه‌ای و کتابخانه‌ای
کتابخانه ها
کتاب‌های منتشرشده ضد شیعه
مطبوعات، رادیو و تلویزیون و خبرگزاری‌ها
مطبوعات
خبرگزاری (داخلی و خارجی)
رادیو و تلویزیون
آسیب‌شناسی فرقه وهابیت
احتمال شکل‌گیری برخی تنش‌های فرقه‌ای در استان‌های مرزی
شناسایی کانون‌های رخنه فرقه وهابیت از رویکرد امنیت ملی
جمع بندی - نشانه‌هایی از فعالیت وهابیت در کشور ما
ناکامی وهابیت در تبلیغ
شبکه جهانی ماهواره‌ای اهل سنت کلمه
نظریه‌پردازان چه می‌گویند؟
نظریه برجسته‌سازی
نظریه استفاده و رضامندی
نظریه کاشت
تئوری کاشت جرج گربنر
نظریه وابستگی
فهرست متغیرها
متغیرهای مستقل
متغیر وابسته
فصل چهارم: نگاه اهل سنت به تبلیغات وهابیت
مقدمه
جمع‌بندی
جمع‌بندی یافته‌های توصیفی
نتیجه‌گیری
پیشنهادها
پیشنهادهای اجرایی
پیشنهادهای پژوهشی
راهکارهای مقابله
- گرفتن پرچم گسترش و آموزش توحید از دست وهابیون
- چاپ و نشر گسترده قرآن با آرم جمهوری اسلامی
- چاپ و نشر و توزیع گسترده و رایگان جزوه‌های کوچک
- برعهده‌گرفتن مسؤولیت شناساندن، ترویج و تبلیغ سنت نبوی
- برجسته و فرهنگ‌سازی آیات مورد استناد در آموزه‌های شیعی
- برگزاری نشست‌های مشترک با علمای اهل سنت داخل و خارج کشور
- دعوت رسمی و برگزاری نشست‌های مشترک با وهابیون داخل و خارج کشور برای معرفی حقیقت شیعه به آن‌ها
- سامان‌دهی تبلیغ داخل و خارج کشور
- روشنگری منطقی و مبارزه عملی
فهرست منابع