محمدحسین ایراندوست در کتاب عقاید و آراء مشترک ادیان الهی، اصول مشترک ادیان الهی در دو بخش نظری و عملی را مورد تبیین قرار داده و درصدد است تا فارغ از پیچیدگی اصطلاحات خاص، به این امر بپردازد.

ادیان الهی در اصول و ریشه‌ها، واحدند اما این شریعت آن‌هاست که ایجاب می‌کند تفاوت‌های ظاهری داشته باشند. بیان مشترکات ادیان الهی به زبان ساده، هدف کتاب عقاید و آراء مشترک ادیان الهی است.

بشر از دیرباز با ادیان متعددی زندگی کرده است. آن دسته از ادیانی که بنیاد الهى نداشته و ادعاى آسمانى بودن هم ندارند، «ادیان بشرى» نام دارند مثل ادیان ابتدایى و ادیان فلسفى. اما تعدادی از ادیان، بنیاد الهى داشته و ادعاى آسمانى بودن دارند که آن‌ها را «ادیان الهی» می‌نامند. سه اصل توحید و نبوت و معاد اصول مشترک «ادیان الهی» است. ادیان الهی در اصول و ریشه‌ها، واحدند. تغییر شرایط تاریخی و بافت فرهنگی، ایجاب می‌کند که تشریفات و قوانین فرعی، و به اصطلاح «شریعت» در ادیان الهی، تفاوت‌های ظاهری داشته باشد.

علت یکی بودن دین در همه زمان‌ها این است که اسلام دین فطری است و ادله عقلی و دعوت همه انبیای الهی و صراحت کتب آسمانی آن را تایید می‌کند. همه پیامبران الهی در اصول دین با هم شریک بوده و در آن‌ها هیچ اختلاف دیده نمی‌شود، تنها اختلاف پیامبران در شریعت و برنامه‌های خود زندگی است که هر کدام شریعت مخصوص خود را داشتند. نسخ یک شریعت بدان معنا نیست که در زمان خودش درست نبوده است، بلکه در عصر خود تنها همان شریعت صحیح بوده و بس، نسخ شرایع به خاطر تکامل انسان‌ها بوده است.

پیروان ادیان الهی به مشترکات موجود دین خود کمتر توجه داشته و بر خود راه تفرقه را هموار کرده‌اند. بنابراین ضرورت دارد تا مبانی مشترک ادیان برای پیروان آن‌ها که از نظر سطح ادراک و تحصیلات در درجات متفاوتی قرار دارند، به زبانی ساده و عمومی و به دور از افراط و تفریط، تبیین گردد. کتاب عقاید و آراء مشترک ادیان الهی قصد دارد به این سوالات پاسخ دهد: توحید و نبوت و معاد در ادیان الهی چگونه تبیین شده و مشترکات آن چیست؟ اصول مشترک اخلاقی در ادیان الهی چیست؟ چه احکام عملی بین ادیان الهی مشترک است و دعوت مشترک ادیان الهی چه بوده است؟

در پاسخ به این سوالات از کتب آسمانی ادیان الهی به عنوان متن اصلی و دیدگاه‌های مختلف مفسران این کتب و دین پژوهان استفاده شده است. و تلاش اصلی محمدحسین ایراندوست، بر آن است که متن کتاب عقاید و آراء مشترک ادیان الهی به دور از اصطلاحات پیچیده و تخصصی بوده و برای عموم قابل فهم باشد. همچنین هر کجا که کاربرد اصطلاح ضرورت داشت در پاورقی توضیح داده شود.

در کتاب عقاید و آراء مشترک ادیان الهی، می‌خوانیم که مشترکات ادیان الهی در قلمرو حکمت نظری، عبارتند از:
خدا در ادیان الهی: که شامل تعابیر مشترک آن‌ها در تعریف خدا، توحید و مراتب آن، ضرورت پرستش خدا، نهی از پرستش خدایان واهی، و تعابیر مشترک ادیان الهی از صفات خداوند است.
نبوت در ادیان الهی: اهداف انبیاء از جمله عقاید مشترک است. این اهداف در عهدین و قرآن بطور مشترک آمده است. در قرآن، یکتاپرستی و توحید، بیان احکام دین و آیات خدا، تزکیه اخلاقی و تهذیب نفس، آموزش حکمت، از جمله اهداف انبیاء معرفی شده و در عهد عتیق هم بزرگترین هدف «یکتاپرستی» است. اسامی اکثر پیامبران و نیز داستان رسالت آن‌ها از جمله عقاید مشترک در این زمینه است.

فهرست مطالب
پیش گفتار
فصل اول: تعاریف و مفاهیم
مقدمه
تعاریف و مفاهیم
مفهوم دین
پیدایش دین در جوامع بشرى
تفاوت دین وشریعت
علل تعدد ادیان
دین واحد و شرایع متعدد
مفهوم اسلام
فصل دوم: ادیان الهی در قلمرو حکمت نظری
مشترکات ادیان الهی در حکمت نظری
خدا در ادیان الهی
تعابیر مشترک ادیان از صفات خداوند
نبوت در ادیان الهی
اهداف انبیاء
اسامی انبیاء
معاد، در ادیان الهی
معاد در قرآن
معاد در عهدین و مقایسه آن با قرآن
فصل سوم: مشترکات ادیان الهی در قلمرو حکمت عملی
اخلاق در ادیان الهی
اخلاق در قرآن
اخلاق در عهدین
نیکوکارى
احترام به والدین
صدق و راستی
اعتدال و میانه روی
قلمرو اعتدال در اسلام
وفای به عهد
خدمت به مردم
فصل چهارم: احکام در ادیان الهی
احکام در ادیان الهی
حرمت زنا
حرمت دزدی و سرقت
حرمت قتل و کشتار انسان
حرمت ربا در قرآن و عهدین
نتیجه‌گیری
فهرست منابع