مرتضی مطهری در کتاب مسئله ربا و بانک به ضمیمه مسئله بیمه، به مسئله سود بانکی یا همان ربا، در حیطه اسلامی پرداخته است. همچنین بررسی‌هایی در مورد جایگاه بیمه در دین و دنیای اسلام انجام داده‌ شده است.

کتاب مسئله ربا و بانک به ضمیمه مسئله بیمه، مباحثى است پیرامون ربا، بانک و بیمه که شامل دو بخش است. بخش اول بحث‌هایى است تحت عنوان «مسئله ربا و بانک» که در سال 1354 شمسی در سلسله جلساتى که در انجمن اسلامى پزشکان برپا بوده، توسط استاد شهید مطهری ایراد شده است. در آن جلسات، قبل از استاد شهید، به ترتیب آقایان مهندس اکبر طاهرى، مهندس بازرگان و شهید دکتر بهشتى در این‌باره سخن گفته‌اند. به همین جهت استاد شهید ضمن بیانات خود، اشاراتى نیز به سخنان افراد مذکور دارند.

بخش دوم شامل مباحثى است درباره بیمه که در سال 1352 شمسی در انجمن اسلامى پزشکان ایراد شده است. مباحث کتاب مسئله ربا و بانک به ضمیمه مسئله بیمه و نحوه بحث و بررسی استاد شهید به خوبی نشان می‌دهد که ایشان نسبت به مسائل اقتصادی و نظریه اسلام در این باب، اهتمام و توجه جدی داشته‌اند.

فهرست مطالب
مقدمه چاپ یازدهم
بخش اول: مسأله ربا و بانک
1: مسأله ربا و بانک
فرق امانت و قرض
دو نوع ربا
انواع قرض
قرض ربوى از نظر طبیعت حقوقى
آیا سرمایه تولید سود مى‌کند؟
ربا در قرآن و حدیث
2: مسأله ربا و بانک
آثار مالکیت
تعریف قرض
سفته
رباى معاملى
مکیل و موزون خصوصیت ندارد
بیع دَیْن
تعهد در مقابل بانک
سفته صورى
وام سرمایه‌گذارى و راه حل آن
3: مسأله ربا و بانک
بانک یک رابط است
فلسفه حرمت ربا
نظریه اول: سرمایه نمى‌تواند تولید سود کند
نظریه صحیح
نظارت بر نرخ‌ها
نسیه ناشى از آزادى فروشنده است در تعیین قیمت
راه حل‌ها - ملى کردن بانک‌ها
بیان فقهى
4: مسأله ربا و بانک
آیا دولت مى‌تواند مالک باشد؟
حساب جارى
سپرده و پس‌انداز
جوایز بانکى
اعانت به اثم
بخش دوم: مسأله بیمه
1: مسأله بیمه
عقد و ایقاع
ایجاب و قبول
آیا ایجاب و قبول براى عقد، ضرورى است؟
عقد و معاوضه
سه نوع معامله
بیمه و قمار
2: مسأله بیمه
شرایط و موانع عمومى معاملات
عقد لازم و عقد جایز
آیا بیمه عقد لازم است یا جایز؟
بیمه و ضمان
تفاوت ضمان در فقه شیعه و فقه اهل تسنن
ضمانت در مقابل پول
ضمان عهده و ضمان دَرَک
بیمه یک معامله مستقل است
آیا بیمه معامله معلومى است؟
بیمه عمر
3: مسأله بیمه
دیه بر عاقله است
ضمان جریره
غاصب ضامن است
عقد فاسد
ید امین
مسأله اتلاف
بیمه شخص ثالث
مباشرت و تسبیب
اخّاذى ظالم
اگر واسطه انسان نباشد
مسأله اقوائیّت
فهرست‌ها
فهرست آیات قرآن کریم
فهرست احادیث
فهرست اسامى اشخاص
فهرست اسامى کتب، رسالات