کتاب زن و مسائل قضایی و سیاسی، شامل پنج جلسه سخنرانی استاد شهید مطهرى است، که به زن و چهار مسئله شهادت، قضاوت، افتاء و سیاست پرداخته و به سؤالاتى که معمولا در این موضوعات مطرح است پاسخ داده شده است.

مبحث امروز ما از مباحثى است که مربوط به زن است ولى نه در مسائل خانوادگى؛ مربوط به حقوق خانوادگى نیست بلکه مربوط به امور اجتماعى است. به طور کلى بعضى از مباحث ما مربوط به مسائل قضایى است و بعضى دیگر مسائل سیاسى.

در مسائل قضایى دو مطلب است که از نظر زن و مرد باید مورد توجه قرار بگیرد: یکى موضوع شهادت زن است، که شهادت زن از نظر اسلام با شهادت مرد در سه جهت فرق مى‌کند. دیگر در موضوع خود قضاوت است که لااقل در فقه شیعه زن نمى‌تواند قاضى شود ولى مذاهب دیگر فقهى اسلامى، بعضى با شیعه موافق هستند و بعضى دیگر نه. مثلا فقه شافعى نظیر فقه شیعه نظر مى‌دهد و مى‌گوید زن نمى‌تواند قاضى باشد ولى فقه حنفى این جور نیست.

عقیده ابوحنیفه این است که زن مى‌تواند قاضى شود، البته آن هم در حدودى که شهادتش مقبول است، که آن را بعد باید توضیح دهیم. بعضى دیگر از فقه‌هاى اهل تسنن بوده‌اند [که نظرى متفاوت داشته‌اند.] محمد‌بن جُریر طبرى معروف که به تاریخ معروف است ولى او، هم مورخ است و هم مفسر و قبل از همه این‌ها فقیهی‌است، از فقه‌هاى بسیار بزرگ اهل تسنن که انحصار مذهب فقهى به این چهار مذهب سبب شد که تقریبا از ردیف ائمه اهل تسنن خارج شود. در فقه طبرى زن مى‌تواند قاضى باشد مطلقا، هیچ اختصاص و تخصیصى هم ندارد.

مباحث کتاب زن و مسائل قضایی و سیاسی، همچون سایر آثار آن اسلام شناس شهید از بیانى روشن و روان و محتوایى متقن و غنى برخوردار است و تا حدى بُعد فقهى شخصیت علمى آن به تعبیر امام خمینى (ره) متفکر و فیلسوف و فقیه عالى مقام را نشان مى‌دهد.

فهرست مطالب
مقدمه
بخش اول: زن و شهادت
شهادت زن
چرا دو زن به جاى یک مرد؟
فرضیه اول: نقص عقل زن
فرضیه دوم: تقوا و عدالت زن نصف مرد است
فرضیه سوم: به حفظ و ضبط ارتباط دارد
یک احتمال
مواردى که شهادت زن قبول نیست
مواردى که شهادت زن و مرد با هم قبول است
مواردى که شهادت زن به تنهایى کافى است
علت این تفاوت
یک روایت
بررسى جمله نهج‌البلاغه
آیا عقل زن از عقل مرد کمتر است؟
استعداد ابتکار و ابداع در زن و مرد
زن خادم نوع است
سخن امیرالمؤمنین علیه‌السلام
بخش دوم: زن و قضاوت و افتاء
زن و قضاوت
دو حدیث صحیح مورد استناد
الغاء خصوصیت
یک روایت مرسله
روایت منقول از شیخ صدوق
دو روایت دیگر
زن و افتاء
پرسش و پاسخ
بخش سوم: زن و سیاست
زن و کار خارج خانه
کار اجتماعى
کار دولتى
زن و ولایت خاصه
زن و ولایت عامه
زن و سیاست در دنیاى امروز
دو عامل توانستن و خواستن
دلایل موافقین دخالت زن در سیاست
1. بیعت زنان با پیامبر صلى‌الله‌علیه‌و‌آله
2. بیعت با على علیه‌السلام
3. داستان ملکه سبا
دو دلیل دیگر
پرسش و پاسخ
حکم اقتضائى و حکم انشائى
دلایل منع شرعى
دلیل اول: آیه سوره نساء
دلیل دوم: سیره
مثال به ریش تراشى
دلیل سوم: حدیث منسوب به پیامبر صلى‌الله‌علیه‌و‌آله
دلیل چهارم: آیه سوره احزاب
دلیل پنجم: حدیث امام باقر علیه‌السلام
دو حدیث دیگر
استدلال به جمله‌اى از نهج‌البلاغه
ماهیت رأى دادن
پرسش و پاسخ
دو نظریه درباره ماهیت رأى دادن
نظر مختار
تفکیک «سیاست» از «حکومت»
چند پرسش و پاسخ
فهرست‌ها
فهرست آیات قرآن کریم
فهرست احادیث
فهرست اسامى اشخاص
فهرست اسامى کتب، مقالات و نشریات