کتاب منطق طراحی به قلم مرتضی ملکی و فاطمه مجتبایی بناب، به بحث منطق، پروسه، فرآیند و روش‌های طراحی معماری پرداخته و تا حد زیادی این موضوع اثبات خواهد گردید که معماری بیش از آنکه یک موضوع احساسی و هنری باشد، یک موضوع علمی و منطقی است.

الهام اولیه این کتاب به نوعی از زبان الگوهای کریستوفر الکساندر بوده است و این موضوع که طراحی معماری یک روش ندارد! بلکه در هر موقعیت و با توجه به افکار مختلف اندیشه‌های مختلف (سیاست‌های مختلف) بر معماری حکم فرماست، باعث وجود تغییرات در طراحی می‌گردد.

مطالعه کتاب منطق طراحی (Design Logic) برای کلیه دانشجویان، اساتید، مهندسین داوطلب آزمون طراحی نظام مهندسی و جهت تدریس به اساتید محترم و عزیز بسیار مفید و حائز اهمیت است.

برخی با منطق اقتصادی (در سطح مقرون به صرفه بودن) صرف به معماری نگاه می‌کنند (که این نوع نگاه در بحث تامین حداکثر پارکینگ بسیار مفید و مورد نیاز خواهد بود). برخی دیگر با منطق اقتصاد سرمایه‌داری به معماری نگاه می‌کنند. (این منطق نیز در طراحی ساختمان های تجاری نمایشی و پاساژها بسیار مورد نیاز و ضروری می‌باشد.) برخی با منطق فخر فروشی و کل انداختن با دیگران به معماری نگاه می‌کنند (که البته مولفین این سطح نگاه را زیاد نمی‌پسندند ولی وجود آن را نیز نفی نمی‌کنند و در طراحی ساختمان های لاکچری بسیار موثر می‌دانند).

برخی دیگر با حس هنری نوستالژی کودک درون خود به معماری بعنوان یک پدیده هنری آوانگارد نگاه می‌کنند (که این روش نیز می‌تواند فرآیند محور باشد و منطق ویژه خود را داشته باشد و در طراحی سالن‌های عروسی و پارک‌ها و فضاهای ورزشی و بازی و شادی موثر باشد) برخی دیگر نیز با استفاده از الگوی سنتی طراحی و تحلیل سایت به معماری نگاه می‌کنند که آن هم روشمند است.

حتی در معماری شهری بسیاری از سازندگان در حد بضاعت خود و مهندسین استخوان خرد کرده در حد عالی بصورت ناخودآگاه از این روش استفاده می‌کنند که می‌تواند بسیار مورد استفاده داوطلبین طراحی نظام مهندسی قرار گیرد و یک فصل به آن اختصاص داده شده است.

این کتاب به بحث روش‌های طراحی از زوایای مختلفی پرداخته است و دو مقوله مهم روش‌های آکادمیک و اجرایی را مورد بررسی قرار می‌دهد.

در بخشی از کتاب منطق طراحی می‌خوانیم:

در سبک کلاسیک نمای ساختمان همانند یک سازه دارای تیر و ستون نمایان در نظر گرفته می‌شود که انتقال بارها باید در آن به درستی انجام پذیرد... در معماری کلاسیک همه چیز همان‌ گونه که مورد انتظار بیننده است پیش می‌رود و ساختار معماری، ساختار ذهنی و ناخودآگاه بیننده را تحت تاثیر (فشار یا کشش) قرار نمی‌دهد... معماری کلاسیک یک معماری منظم و متقارن است و معمولا ورودی در یک نقطه شاخص بنا قرار دارد.

در صورتی که ساختمان منظم و متقارن نباشد (بعنوان مثال ارتفاع پنجره‌های طرفین مساوی نباشد یا...) بایستی با ایجاد حس تقارن در بنا (نوعی تعادل) نما را طراحی نمود. معماری کلاسیک موجود دارای سرستون‌ها و پاستون‌های تیپ‌بندی شده است و معمولا خلاقیت کمی در طراحی بنا وجود دارد. کار معماری کلاسیک معمولا تزیین وضع موجود و ساختار معماری نما بر اساس شرایط موجود می‌باشد و معمار کلاسیک به وضع موجود ساختمان احترام می‌گذارد...

وی سعی می‌کند با تزیین درب‌ها و پنجره‌ها و ایجاد ساختار سازه‌ای کاذب، ساختمان را با حفظ وضع موجود به نوعی نقطه اوج و عطف برساند. معماری کلاسیک در چند مورد مورد انتقاد قرار می‌گیرد: 1-ایجاد ساختار سازه‌ای دروغین و کاذب 2- بخاطر ایجاد تقارن گاهی مجبوریم درب‌ها یا پنجره‌ها یا فریم‌ها و قاب‌های کاذب و دروغین ایجاد نمائیم. 3- همیشه نصف نما بخاطر تقارن تکراری است و خلاقیت نصف می‌شود. 4- جزئیات تکراری و خسته کننده مثل سر ستون و پا ستون...

فهرست مطالب
پیش گفتار
مقدمه: چگونه طراحی کنیم؟
فصل اول: طراحی فرم به روش گرافیک سه بعدی
فصل دوم: طراحی فرم به روش مفهومی
فصل سوم: شناخت، طراحی و تحلیل یک فضا (روش فضا شناسی)
فصل چهارم: طراحی چند فضا (طراحی یک طبقه)
فصل پنجم: تحلیل سایت (زمینه گرایی)
فصل ششم: منطق طراحی
فصل هفتم: نوستالژی (حس رویایی)
فصل هشتم: پاسخ نامه آزمون نظام مهندسی به روش 6 مرحله‌ای (منطق طراحی)
فصل نهم: چگونه نما طراحی کنیم؟
فصل دهم: طراحی دکوراسیون آپارتمانی
جمع بندی و کلام آخر
منابع