نظارت و راهنمایی آموزشی رشته‌ای از علوم آموزشی است که در تمامی جهان هم به لحاظ رشته‌ای علمی در دانشگاه‌ها و عرصه‌ای تخصصی در نظام‌های آموزشی جای خود را باز کرده است. کتاب نظارت و راهنمایی آموزشی اثر کارل گلیکمن نیز به همین موضوع پرداخته است.

نظارت و راهنمایی آموزشی در عرصۀ بین المللی هم وفاقی فراگیر به عنوان دیسیپلینی مشخص راجع به آن ایجاد شده است امّا در کشور ما متأسفانه نه در دانشگاه‌ به عنوان دیسیپلینی مشخص پذیرفته شده نه در نظام آموزشی به ‌عنوان یک کارکرد مشخص روی آن تمرکز می‌شود. به نظر می‌رسد یکی از دلائل این امر فقدان کتب و منابع آموزشی غنی و راهنما باشد. کتاب نظارت و راهنمایی آموزشی (Leathership For Learning) قابل استفاده برای معلمین، مدیران مدارس، والدین دانش‌آموزان، کارشناسان و سیاستگذاران آموزش است.

در بخشی از کتاب نظارت و راهنمایی آموزشی می‌خوانیم:

بازدید‌های معمولی و گاه به گاه یک ناظر که چند بار در طول سال صورت می‌گیرد و معمولاً بدون بحث، نقد و برنامه‌ریزی مستمر با دیگران انجام پذیرد، باعث بی‌تفاوت شدن همکاران، نسبت به کارشان و یکنواخت شدن روال‌های کاری می‌شود و سطح حرفه‌ی آموزش را پایین می‌آورد. طبق تعریف، یک حرفه، کار افرادی است که دارای مجموعه‌ای از دانش‌ها، مهارت‌ها و روند‌های کاری است که همکاران به‌طور متناوب آن روال‌ها را آزمایش می‌کنند و به روز می‌نمایند. یک حوزه‌ی حرفه‌ای، در مقایسه با یک حوزه‌ی فنی، حوزه‌ای است که درآن افراد، نارضایتی مستمر مشتریان فعلی، از شیوه‌های کاری خود را ارج می‌نهند و این نارضایتی را مبنای ارائه‌ی خدمات بهتر به مشتریان آینده می‌دانند. تحقیقات نشان داده است، کادر آموزشی مدارس موفق همیشه شیوه‌های آموزشی موجود را مورد تردید قرار می‌دهند و دلایل خارجی را در عدم موفقیت دانش‌آموزان چندان مؤثر نمی‌دانند.

فهرست مطالب
فصل اول: نگاهی به فرایند یاددهی و یادگیری در کلاس
چگونه فرایند یاددهی و یادگیری بهبود می‌یابد؟
سازماندهی کاوش
فصل دوم: ساز و کار‌هایی برای کمک به کلاس درس
نظارت بالینی
راهنمایی همکاران
دوستان تحلیل‌گر یا منتقد
گروه‌های پژوهش در کار کلاسی
نتیجه گیری
فصل سوم: چارچوب‌هایی برای مشاهده‌ی کلاس
استفاده از چارچوب‌هایی که برای تدریس طراحی شده‌اند
یک چارچوب برای یاددهی
استفاده از پرسش‌نامه‌های واگرا
بررسی پوشه‌های کار دانش‌آموزان
بررسی موفقیت دانش‌آموز با توجه به معیار‌ها و استاندارد‌های استانی
فصل چهارم: رویکرد‌های کار نزدیک با معلمان
رویکرد‌ها و رفتار‌های ناظر آموزشی
نتایج جلسه‌ی گفت‌وگو
روشن کردن رویکرد خود
با رویکرد‌ها چگونه برخورد کنیم؟
فصل پنجم: مثال‌هایی ملموس از کمک به معلمان
هشدار
مثالی از رویکرد کنترل‌کننده‌ی دستوری
گفت وگوی پیش از مشاهده
مشاهده‌ی کلاس
تحلیل و تفسیر
گفت وگوی پس از مشاهده
تحلیل پس از گفتگو
بحث درباره‌ی رویکرد کنترل‌کننده‌ی دستوری
مثالی از رویکرد آگاهی دهنده‌ی دستوری
بحث درباره‌ی رویکرد آگاهی‌دهنده‌ی دستوری
مثالی از رویکرد مشارکتی
گفت وگوی پیش از مشاهده
مشاهده‌ی کلاس
برداشت کلی
تحلیل
گفت وگوی پس از مشاهده
نقد پس از گفت وگو
بحث درباره‌ی رویکرد مشارکتی
مثالی از رویکرد غیر دستوری
گفت وگوی پیش از مشاهده
مشاهده‌ی کلاس
تحلیل وتفسیر
گفتگوی پس از مشاهده
تحلیل پس از گفت‌و‌گو
بحث درباره رویکرد غیردستوری
خلاصه‌ی چهار رویکرد
فصل ششم: شاخص‌های ارزیابی قابلیت، رشد و بالندگی معلم
هدف و جهت کلی ناظران آموزشی
شاخص‌های رشد و بالندگی حرفه‌ای در معلمان
تعهد
تفکر انتزاعی
ارزیابی معلم با استفاده از متغیر‌های تعهد و تفکر انتزاعی
مثال واقعی
فصل هفتم: به کارگیری اراده‌، قدرت و توان
علمی برای موفقیت مدرسه
بهبود کلاس‌ها و مدارس
ارزشیابی معلمان
سخن آخر: در مدرسه چه طور عمل کنیم؟‌
همان‌طور که شروع کردیم، به پایان ببریم
پرسش‌های هدایت‌کننده
پیوست