فعالیت‌های آموزشی هر کشور را می‌توان نوعی سرمایه‌گذاری برای آینده دانست. هدف اصلیِ این سرمایه‌گذاری با توسعه‌ی انسانی و یا به عبارتی، رشد آگاهی و توانایی‌های بالقوه‌ی انسان است. با پیشرفت روزافزون علوم و فناوری نقش آموزش و پرورش دچار دگرگونی شده است به طوری که وظیفه‌ی اصلیِ نظام آموزشی، کشف و پرورش استعدادها و توانایی‌های دانش‌آموزان، برای شرکت در فعالیت‌های سازنده‌ی اجتماعی است.

در این میان با گذشت بیش از یک قرن از نهادینه‌شدن نظام آموزش رسمی در ایران و با مروری بر آمار نگران کننده‌ی مردودانِ مقطع ابتدایی نظام آموزشی کشور بین سال‌های 1376-1381 ه ش، به ویژه در مناطق محروم می‌توان دریافت که نارسایی‌هایی در نظام آموزشی وجود دارد که باعث تحقق نیافتن اهداف آموزشی در این مقطع می‌گردد. به نظر می‌رسد حلقه‌ی مفقودشده‌ی فرایند آموزشی کشور نیز در نظام ارزشیابی خلاصه شده باشد. منظور از ارزشیابی فرآیند منظمی است که با استفاده از روش‌های خاص و به شیوه‌ای علمی و به منظور آگاهی از پیشرفت تحصیلی، بهبود یا تغییر فرآیند آموزش و اطلاع از تغییرات ایجاد شده در ساخت‌شناسی و فرآیندهای ذهنی یادگیرندگان صورت می‌گیرد.

مولفان در این نوشتار سهمی بر معرفی و تبیین ارزشیابی توصیفی جهت ارائه هرچه بهتر در اجرای مهارت‌ها، روش‌ها و مراحل اجرا توسط معلّمان و دیگر دست‌اندرکاران جامعهٔ آموزشی و پرورشی در مدارس ابتدایی داشته‌اند در بخش پیوست کتاب نمونه‌ی تصاویر کارنامه‌ی ارزشیابی توصیفی و نمون برگ‌های آن آورده شده است.

فهرست مطالب
پیشگفتار مولفان

بخش اول: کلیات

تاریخچه ی ارزشیابی

تعاریف ارزشیابی و ارزشیابی آموزشی

انواع ارزشیابی آموزشی

ارزشیابی های آموزشی با توجه به موضوع ارزشیابی

ارزشیابی های آموزشی با توجه به ملاک مورد استفاده

ارزشیابی های آموزشی با توجه به زمان و هدف استفاده از آنها

دسته بندی ارزشیابی های آموزشی با توجه به ارزشیابان

دسته بندی ارزشیابی های آموزشی در قالب رویکردهای مختلف

دو رویکرد ارزشیابی پیشرفت تحصیلی

رویکردهای اشاعه ی نوآوری آموزشی

بخش دوم: ارزشیابی توصیفی و مراحل اجرای آن

تاریخچه ی ارزشیابی توصیفی و تغییر نظام ارزشیابی در جهان

تعریف های ارزشیابی توصیفی

اهداف ارزشیابی کیفی - توصیفی

ویژگی های طرح ارزشیابی توصیفی

اصول حاکم بر ارزشیابی توصیقی

مختصات طرح ارزشیابی توصیفی

مهارت ها، ابزارها و روش های اجرای ارزشیابی توصیفی

دفتر مدیریت فرآیندهای کلاس ابزاری در اختیار معلم

وظایف دانش آموزان، والدین و معلم در ارزشیابی توصیفی

ارزشیابی توصیفی، بهداشت روانی و رشد خلاقیت

ارزشیابی توصیفی، فرسودگی شغلی معلمان

جایگاه کتابخانه های مدارس در پشنتیبانی از طرح ارزشیابی توصیفی

نتایج اجرای سه ساله ی طرح آزمایشی ارزشیابی توصیفی در ایران

بحث و نتیجه گیری

منابع

پیوست ها

الف) نمون کارنامه های ارزشیابی توصیفی

ب) جداول دفتر مدیریت فرایندهای کلاس