کتاب وضعیت کنترل مجرمین سابقه‌دار پس از آزادی از زندان: مطالعه موردی زندان مرکزی کرمانشاه سال 1394

کتاب وضعیت کنترل مجرمین سابقه‌دار پس از آزادی از زندان: مطالعه موردی زندان مرکزی کرمانشاه سال 1394 اثر زهرا رازقی، به دسته‌بندی و شناسایی مجرمین سابقه‌دار، فاکتورهای مورد نیاز برای کنترل آن‌ها و مبحث حمایت از آنان می‌پردازد.

نهادهای کنترل و حمایت از زندانیان آزاد شده در این کتاب شامل پلیس پیشگیری اداره زندان‌ها و قانون و قانون‌گذار به عنوان سه مخاطب اصلی در پاسخ به سؤالات پرسشنامه انتخاب و پاسخ‌های آنان مورد ارزیابی و تحلیل داده‌ها قرار گرفته‌اند.

افزایش جمعیت و گسترش ارتباطات اجتماعی پدیده جرم را به لحاظ کمی و کیفی از رشد و پیچیدگی قابل ملاحظه‌ای برخوردار کرده است. به گونه‌ای که بخش عمده‌ای از مجرمین حرفه‌ای و سابقه‌دار پس از تحمل کیفر مجدداً مرتکب بزه می‌شوند. این روند موجب تجری مجرمین شده و جرایم ارتکابی را پیچیده‌تر و حرفه‌ای‌تر می‌گرداند. در این میان کنترل مجرمین حرفه‌ای و سابقه‌دار می‌تواند راهکار مؤثری برای جلوگیری از تداوم این روند باشد.

جرم‌شناسان مجرمین حرفه‌ای را در هشت دسته مختلف تقسیم‌بندی کرده‌اند، لیکن طبقه‌بندی بر اساس تکرار جرم صورت گرفته است که پلیس به آن نیاز دارد تا بتواند براساس استانداردهای تعریف شده اقدامات کنترلی خود را با ضمانت اجرایی لازم از سوی قوه قضاییه پیگیری نماید. به هر صورت از اجماع دیدگاه‌های مختلف چنین برمی‌آید که رفتار مجرمانه تا حد زیادی قابل اصلاح است.

بدیهی است هرکشور به نوبه خود برای محو پدیده‌های مجرمانه که حیات بشری را به مخاطره می‌اندازد از دیرباز تدابیر مختلف و متنوعی با توجه به مقتضیات درون سیستمی و شرایط زمانی و مکانی خود پیش‌بینی نموده است. در کشور ما عمدتاً تلاش‌ها بر تقویت سیستم قضایی در برخورد با اینگونه پدیده‌ها صورت گرفته که یک برخورد مجرد، غیرانتزاعی و در جهت مبارزه با معلول بوده است.

آنچه مسلم است پیشگیری یک مبحث صرفاً نظری نیست، بلکه از لحاظ حقوقی وجاهت کاربردی داشته که بایستی همه‌ جانبه‌تر بررسی گردد.

در بخش از کتاب وضعیت کنترل مجرمین سابقه‌دار پس از آزادی از زندان می‌خوانیم:

بسیاری از افراد که به دلیل رفتار مجرمانه وارد زندان می‌شوند دارای خصوصیات و ویژگی‌هایی هستند که آن‌ها را مجدداً تشویق به رفتار مجرمانه می‌نماید. سؤالی که همواره برای متخصصان حقوق‌دانان و دست‌اندرکاران پلیس خصوصاً پلیس آگاهی مطرح است این می‌باشد که آیا آنان قابل اصلاح تربیت و کنترل هستند؟ آیا می‌توان آن‌ها را با شیوه‌ها و برنامه‌های از پیش تعیین شده تحت کنترل قرار داد؟ آیا کنترل نمودن آن‌ها موجب تغییر رفتار و اصلاح آنان خواهد شد؟

در پاسخ به این سؤالات دیدگاه‌های گوناگونی وجود دارد برخی متخصصان و دست‌اندرکاران پلیس آگاهی عقیده دارند زمینه‌ها و عوامل رفتار مجرمانه ریشه در عوامل وراثتی و زیست‌شناختی فرد مجرم دارد و در نتیجه رفتار قانون‌شکنانه آن‌ها به راحتی قابل کنترل نمی‌باشد و یا پلیس آگاهی به‌طور موقتی فقط می‌تواند تا اندازه‌ای آن‌ها را کنترل کند.

برخی دیگر نسبت به رفتار مجرمانه رویکرد نرم‌افزاری داشته و عقیده دارند مجرم بودن ناشی از ویژگی‌های شخصیتی است که در اثر تجارب دوران کودکی به‌وجود آمده است و از آنجایی که این رفتار ریشه در تجارب دوران کودکی دارد در شخصیت فرد تثبیت شده و به سختی در اثر تمرین‌های بسیار زیاد تا حد بسیار اندکی قابل تغییر است.

عده‌ای دیگر از متخصصان علوم روان‌شناسی و مشاوره عقیده دارند رفتار مجرمان حرفه‌ای و سابقه‌دار از طریق یادگیری و آموزش در فرد شکل گرفته است. شخص مجرم در اثر الگوبرداری از اطرافیان و یا دریافت پاداش به خاطر انجام رفتار مجرمانه به آن‌ها عادت کرده است.

فهرست مطالب

پیشگفتار
فصل اول: کلیات
فصل دوم: ادبیات و مبانی نظری موضوع
فصل سوم: روش‌شناسی پژوهش
فصل چهارم: یافته‌های پژوهش
جمع‌بندی یافته‌های این اثر علمی
منابع