در کتاب جرم‌شناسی اثر هیربد امانی سعی شده از پرداختن به مسائل و جزییات ظریف و تخصصی جرم‌شناسی پرهیز شود و به طور عام معرفی و شناسانده شود تا کتاب قابل استفاده برای کسانی قرار گیرد که قصد آشنایی با مبادی جرم‌شناسی را دارند مانند دانشجویانی که جرم شناسی را برای اولین بار انتخاب نموده‌اند.

جرم‌شناسی (criminology) رشته نوپایی هم در جهان و هم در ایران است که بر بنیادهای علمی مختلفی استوار است. جرم شناس، وکیل حقوقی نیست و نیز جرم‌شناس پلیس نیروهای انتظامی و امنیتی هم نیست. هر چند با هر دو صنف مرتبط است، جرم‌شناس با نظریه‌ها و اطلاعات و دانش رشته‌های جامعه شناسی، مردم شناسی، روانشناسی در تحقیق جرم و شخصیت مجرم و علل بروز جرم سروکار دارد.

بسیاری از مصادیق جرم در کشورهای مختلف با هم فرق دارند و از نظر حقوقی امری در کشوری و یا جامعه‌ای مطابق قوانین یک کشور می‌تواند جرم باشد و در جامعه دیگر، با قوانین دیگر جرم تلقی نگردد. لذا نظر به این امر و نیز توجه به بسیار نکات دیگر حقوقی، سیاسی، اقتصادی، اعتقادی در جوامع صرف ارتکاب به یک عمل را نمی‌توان در همه جا به عنوان جرم تلقی نمود. هر چند مواردی مانند قتل در همه جوامع جرم تلقی می‌گردد اما مصادیق دیگر اختلاف در جرم انگاری اعمال و رفتارها در جوامع با هم فرق دارند و تعمیم شرایط یک جامعه در رابطه با جرم و بزه خاص به جامعه دیگر از نظر جرم شناسی جای اشکال دارد.

کیف قاپی، جیب بری تعرض‌های خیابانی، بنا به قوانین جرم تلقی می‌گردند و مرتکبین این جرائم را معمولاً در گروه بزه کاران مزمن دسته‌بندی می‌نمایند که دارای یکسری خصوصیات خاصی خود هستند و قابل توجه این که از نظر جرم‌شناسی رشد آماری هر کدام در جامعه جای تحلیل خود را دارد و عوامل منجر به این رشد کاملاً مغایر با عوامل رشد بزه و جرایمی مانند اختلاس و پول شویی در جامعه می‌باشند.

مرتکبین به جرائم فسادهای اقتصادی بزرگ در کشور و یا جنایات جنگی و یا جرائم سیاسی و امنیتی را نمی‌توان در دسته بزه‌کارن مزمن قرار داد و جرم شناس نظر به اختلاف جوامع و متهمین و شخصیت مجرمین تحلیل و نظری دیگر غیر از قضات، وکلا، پلیس، نیروهای انتظامی و امنیتی در مورد آن جرم و شخص مجرم یا مجرمین ارائه می‌دهد. این نگرش با نگرش تحلیل سیاسی و یا تحلیل اجتماعی مرتبط با همان موضوع نیز فرق دارد.

بررسی در مورد جرم از نقطه نظر جرم‌شناسی امروزه بسی مهمتر از برخورد با موضوع جرم از نظر انتظامی تلقی می‌گردد که رشد جرم شناسی منجر به پیشگیری از عوامل بروز جرم می‌نماید ضمن این که در وضع قوانین حقوقی و جرم انگاری رفتارها و اعمال، مطابق بافت اجتماعی اعمال نظر می‌نماید.

فهرست مطالب

مقدمه
تشخص جرم‌شناسی
جرم‌شناسی و حقوق کیفری
چند بعدی بودن جرم
علت وجود جرم
پیرامون مکاتب جرم‌شناسی
اوصاف جرم‌شناسی
جرم‌شناسی به استناد شخصیت بزهکار
جرم و‌ مجرم‌
تقابل جرم‌شناختی و جرم‌یابی
ویژگی‌های جرم‌شناسی
جرم‌شناسی علمی و غیر علمی
جرم‌شناسی در قیاس با سایر علوم جنایی
جرم‌شناسی‌های اختصاصی
بزهکاران مزمن
ویژگی‌‌های شخصیتی بزهکاران مزمن
ویژگی‌های حیات مجرمانه
ویژگی کثرت جرم در حیات مجرمانه
ویژگی مدت حیات مجرمانه
سن آغاز جرم
اختلالات روانی شخصیتی بزهکار
بهره هوشی پایین بزهکار
عمل منفک از تفکر بزهکار
عمل و اقدام جبران کننده بزهکار
احساس بی‌عدالتی بزهکار
عدم آموزش صحیح در خانواده
عدم آموزش صحیح افراد در محیط‌های بیرون
شخصیت طفل بزهکار زودرس
پیشینه طلاق در بزهکاری
پرخاشگری در وقوع جرم
کیفرزدایی و جرم‌شناسی
مراقبت بعد از خروج از نظر جرم‌شناسی
جبر در حقوق کیفری و جرم‌شناسی
مطالعه پدیده بزهکارانه و مجرم
آمار کمی جنایی در جرم‌شناسی
مطالعه کیفی جرایم
مطالعه بایگانی و پرونده‌‏های کیفری
مصاحبه در جرم‌شناسی
کسب نظر از متخصصان در جرم‌شناسی
مطالعات تعقیب‌کننده یا پیگیر در زمان
تک‌نگاری در جرم‌شناسی
عوامل روانی جرم
ویژگی‌های فردی ذاتی در جرم‌شناسی
خصوصیات فردی اکتسابی در جرم‌شناسی
خصوصیات مربوط به روابط بزهکاری محیط
محیط در جرم‌شناسی
شرایط جغرافیایی و بزهکاری
مساله شهر و روستا و بزهکاری
پدیده تراکم جمعیت و جرم‌شناسی
نرخ اشتغال و جرم‌شناسی
منابع مورد استفاده