کتاب ارتباط میان حسابداری سنت‌گرایانه و اطلاعات نامتقارن در بورس نوشتۀ مهدی تحققی حاج قربانی، به بررسی مواردی از جمله تئوری‌های مالی و حسابداری، نظریه کنش جمعی، معیار های سود و اقلام تعهدی و انگیزه‌های افشاء داوطلبانه می‌پردازد.

طبق تئوری بازار کارا: در بازار کارا در شکل قوی، قیمت اوراق بهادار منعکس‌ کننده تمام اطلاعات مربوط و موجود در بازار اعم از اطلاعات محرمانه می‌باشد که به طور رایگان و بدون محدودیت در دسترس همه سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه قرار می‌گیرد. در صورت وجود چنین اطلاعاتی افرادی که به این اطلاعات دسترسی دارند می‌توانند از آن در جهت پیش‌بینی قیمت سهام استفاده نمایند و بدین ترتیب هیچگونه بازده غیر‌‌عادی بدست نخواهد آمد. بنابراین می‌توان اینگونه استدلال نمود که در صورت کاهش بازدهی غیر‌عادی، می‌توان بازار سرمایه را به سمت مدل بازا کارا سوق داد و از مزایای چنین مدلی بهره‌مند شد.

از این رو کاهش در بازده غیر‌عادی صرفا از طریق شناسایی عوامل موثر بر آن امکان‌پذیر می‌باشد. یکی از عوامل تاثیر‌گذار در بازده غیر‌عادی، عدم تقارن اطلاعاتی می‌باشد. اسپنس، جرج اکرلاف واستیگلیتز، نظریه عدم تقارن اطلاعاتی را بنا نهادند و اکرلاف نشان داد که نامتقارن بودن اطلاعاتی قبل از وقوع معاملات می‌تواند موجب افزایش گزینش نادرست در بازار شود. اغلب دانشمندان معتقدند عدم تقارن اطلاعاتی ناشی از دسترسی به اطلاعات محرمانه و درون سازمانی است و در صورتی که اطلاعات مورد نیاز به صورت نامتقارن بین افراد توزیع شود، می‌تواند نتایج متفاوتی را نسبت به یک موضوع واحد سبب گردد.

اگر مجموعه اطلاعاتی پیش از ارائه به عموم در اختیار فرد خاصی قرار گیرد او خواهد توانست به وسیله آن اطلاعات بازده غیر‌عادی دست یابد که این امر تاکیدی بر ارزش اطلاعات است. به بیان دیگر وقتی یکی از طرفین معامله نسبت به طرف دیگر معامله دارای مزیت اطلاعاتی باشد، تغییرات غیر‌ عادی در جریان عرضه و تقاضای سهام بوجود آمده و منجر به شکاف قیمت خرید و فروش سهام می‌گردد و بدین ترتیب بازده اضافی برای افرادی که به اطلاعات محرمانه دسترسی دارند را فراهم می‌آورد. بدین ترتیب که هنگام وجود اطلاعات محرمانه بد، عرضه سهام زیاد و قیمت پیشنهادی فروش کاهش می‌یابد و هنگام اطلاعات محرمانه خوب تقاضا خرید زیاد و قیمت پیشنهادی خرید افزایش می‌یابد و چنانچه اطلاعات محرمانه وجود نداشته باشد آثار اطلاعات عمومی در قیمت سهام منعکس و در نتیجه خرید و فروش غیر‌عادی صورت نمی‌گیرد. براین اساس افرادی می‌توانند بازده اضافی پایدار بدست آورند که به طور مداوم اطلاعات محرمانه را در اختیار داشته باشند و یا توانایی خاصی برای کسب بازده غیر‌‌‌عادی پایدار بر مبنای اطلاعات عمومی نسبت به دیگر سرمایه‌گذاران داشته باشند.

در بخشی از کتاب ارتباط میان حسابداری سنت‌گرایانه و اطلاعات نامتقارن در بورس می‌خوانیم:

محافظه کاری یکی از ویژگی‌های برجسته گزارشگری مالی به شمار می‌رود که در قالب یک میثاق محدود‌ کننده در چارچوب اصول و مفاهیم حسابداری، ایفاگر نقش مهمی در محدود کردن رفتارهای فرصت‌طلبانه مدیران در جایگاه تهیه‌ کنندگان اطلاعات می‌باشند و در چند دهه اخیر به واسطه رسوایی‌های مالی شرکت‌هایی همچون انرون و ورلد کام این مهم بیش از پیش توجه جامعه حسابداری را به خود جلب نموده است. تاریخچه این مفهوم به دورانی باز می‌گردد که اعتبار‌ دهندگان به منظور بررسی وضعیت شرکت‌های اعتبار گیرنده تنها به بررسی ترازنامه اکتفا می‌نمودند و تهیه‌‌‌‌‌ کنندگان ترازنامه نیز به منظور حصول اطمینان از حفظ سرمایه اعتبار‌ دهندگان، کم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌نمایی خالص دارایی‌ها را رویه مطلوب و حتی شرافتمندانه تلقی می‌نمودند.

چات فیلد محافظه‌ کاری را در قرون وسطی ردیابی می‌کند زمانی که صاحبان اموال بزرگ جریان امور خود را به مباشران واگذار می‌نمودند. به زودی مباشر دریافت که محافظه‌‌‌‌‌‌ کار بودن تمهیدی برای حمایت از خود می‌باشد. محتاطانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر این بود که افزایش ارزش دارایی پیش‌بینی نکنند، زیرا اگر در این زمان رویدادی رخ می‌داد که باعث کاهش اموال می‌گردید، از نظر صاحب مال، مباشر مسئول بود. باسو معتقد است که محافظه‌کاری طی قرن‌ها تئوری و عمل حسابداری را تحت تأثیر قرار داده است.

بلیس محافظه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کاری در حسابداری بسیار دور در قالب این عبارت بیان شده است. زیان را پیش‌بینی کنید ولی سود را نه. اهمیت این مفهوم بدان اندازه است که باسو، استرینگ محافظه‌کاری را مؤثر‌ترین اصل ارزشیابی در حسابداری می‌دانند. با این وجود پیشگامان این مفهوم هنوز نتوانسته‌اند به یک تعریف واحدی دست پیدا نمایند به گونه‌ای که برخی از آن‌ها از جمله فلسام و اوهلسون با استفاده از رویکرد جانب داری در ارائه کمتر از واقع نشان دادن ارزش دفتری سهام نسبت به ارزش بازار، اقدام به تعریف مفهوم محافظه‌ کاری می‌نمایند و برخی دیگر از جمله باسو با استفاده از رویکرد تسریع بخشیدن در شناسایی زیان‌ها و به تعویق انداختن شناسایی سودها، تعاریفی به شرح زیر در ارتباط با محافظه‌ کاری ارائه می‌نمایند. واتز محافظه‌ کاری به طور سنتی با استفاده از این ضرب‌المثل که هیچ سودی را پیش‌بینی نکنید، اما همه‌ی زبان‌ها را پیش‌بینی کنید قابل تعریف است.